Московский Кремль

Россияни жаҳонда нега яхши кўрмайдилар

2628
Дунёнинг етакчи давлатлари орасида Россия ҳақида ҳаммадан негативроқ — АҚШ ОАВлари ёзиши аниқланди. Тўқсон фоиз мақолалар негатив мазмунда, ижобий мазмундагилари — 0,2 фоиз.

Виктор Мараховский

"Россия сегодня" халқаро ахборот агентлиги илк маротаба иккита саволга жавоб берди: коллектив Ғарб ҳақиқатда бизни яхши кўрмайдими — ёки бу бизни пропагандамиз тўқимасими? Агар бу тўқима эмас экан - у ҳолда, бизни нима учун ёмон кўришади? G7га аъзо барча давлатларнинг етакчи ОАВларида ярим йил ичида бизнинг давлатимизга бағишлаб эълон қилинган мақолалар ўрганилди — уларнинг жами сони 82 мингта. Сўнгра бу мақолалар ижобий, нейтрал ва салбий мақолаларга ажратилди.

"Ижобий" мақолалар қаторига ҳар қандай турдаги мақтовлар, шу жумладан, "Россияда қулай поездлар ҳаракатланади", "Рус балети Парижда ажойиб чиқиш қилди", "Москвадаги япон элчихонасида Масленица хурсандчилик билан кутиб олинди" ва "Германияда Россия пиццериялари тармоғи очилди, маза қиласиз" сингари мақолалар ўрин олди. Ҳеч қандай баҳо берилмаган, дейлик, "Путин Абэ билан учрашди", "Россия Кореяни ядро қуролидан ҳоли ҳудудга айлантириш бўйича янги форматдаги музокараларни таклиф этмоқда" ва "Россияда бизнес-форум ўз ишини бошлади" сингари хабарлар "нейтрал" бўлимга тушди. Россиянинг ташқи дунёдаги ёвуз ҳаракатлари, Россиянинг ўзида давлат томонидан фуқароларга қарши қилинаётган жиноятлар ҳамда фуқароларнинг ўзи амалга оширган қабиҳликлар тўғрисидаги ҳикоялар "негатив"га тўпланди.

Хулоса: "Катта еттилик"да, ўртача ҳисобда, мақолаларнинг 50%и - ўта салбий. Ижобийлари икки фоизни ташкил этади.

Қолган нейтрал хабарлар — "борди - учрашди", ёки "бир томондан Россия ёмон қилмоқда, иккинчи томондан - яхши" кабилидаги ахборот матнлардир.

Рекордчи-давлатлар:

— Россия ҳақида ҳаммадан кўра британия ОАВлари кўп ёзган (25 минг мақола);

— ҳаммадан оз — Канада ОАВлари (тўрт мингдан кам. Умуман олганда, Канада аҳолиси сони кўп эмас);

— ҳаммадан кўра позитивроқ Италия медиалари ёзишган (ижобий мазмундаги мақолалар 13% ни, яъни салбий мақолаларга нисбатан икки баробар камни ташкил этган);

— ҳаммадан негативроқ — АҚШ ОАВлари (90% мақолалар негатив мазмунда), ижобий мазмундагилари — 0,2%;

— ҳаммадан кўра нейтрал — Франция (70% мақола).

Энди асл моҳиятга ўтсак.

Россиядаги яхшиликлар ҳақида. Умуман олганда, ижобий янгиликларни ҳисобга олмаса ҳам бўлар эди. Икки фоиз бу нима дегани? Италия ОАВлари нашрларисиз бу кўрсаткич бир фоизга ҳам етмасди.

Шундай бўлса-да: биздаги ижобий кўрсаткичлар бу алоҳида спортчилар, балет - театр ва тарихий диққатга сазовор жойлардир. Бошқача сўзлар билан айтганда — "ижобий Россия" етакчи мамлакатлар медиаси тасаввурида 120 йил олдинги винтажда қотиб қолган. Ҳу ану, Чехов, Рус палласи бор жойларда туристлар учун кўкнор уруғидан тайёрланган олтин конфет ва халқ ҳунармандчилиги бор дегандек. Айтганча, Россия 90-йилларда ҳам бу билан машҳур эди.

Қолган барчаси эса ёмон.

Энг ажабланарлиси: "ёмон"нинг аксарият қисми биз учун мақтовдек жаранглайди. Чунки бу "ёмонлар" ўлароқ, биз сиз билан ҳаммадан олдиндамиз.

Биринчидан, биз, албатта, бошқа державалар ҳаётига аралашамиз — бу ишни даҳшатли тарзда самарали амалга оширамиз. Дейлик, биз Америкада Трампни сайладик, Буюк Британияда Brexitни амалга оширдик. Биз Италия, Германия ва Австрияда ўнглар ва популистларни ҳукуматга яқинлаштирдик. Канадада ҳеч нарсага улгурмадик, лекин бу ҳам тўсиқ эмас: маҳаллий ОАВларда ярим йил ичида руслар мавзусида "топ"га чиққан янгилик - бу жорий йил октябр ойида ўтиши кутилаётган сайловлар ва уларга Россия аралашуви бўлди.

Ижтимоий тармоқларда рус тролларидан иборат жамоалар ҳаммани бир-бирига қарши қайрамоқда (айниқса америка негрларини оқларга, трампчиларни демократларга қарши). Заҳарли рус пропагандаси бўлмиш RT ва Sputnik фейкларни ёймоқда ва энг камида "россияпараст қарашларни олдинга суриб", ўқувчига воқеаларни нохолис етказмоқда.

Рус жосуслари Скрипаллар ва тасодифий қурбонларни заҳарламоқда, олтинсоч рус шпион аёллари эса обрўли кишилар ишончига кирмоқда. Бош разведка бошқармасининг махфий бўлинмалари бутун Шарқий Европа бўйлаб тўнтаришларни режалаштирмоқда.

Одатий сарлавҳалардан бири: "Европадаги сайловлар: махсус хизматлар Россия аралашуви устидан кузатув олиб боради" (Zeit).

Иккинчидан, биз ҳарбий қудратимизни агрессивлик билан ўстирмоқдамиз. Биз Скандинавияга таҳдид соламиз, Буюк Британия ва АҚШни қўрқитамиз. Биз бутун глобус бўйлаб нодемократик режимларни қурол билан таъминлаймиз. Биз Американи ДРСМДдан чиқишга мажбур қилдик, болтиқбўйи давлатлари ва полякларни эса — ўз чегарамизда НАТО контингентлари сонини оширишга ундадик. Украинани гибридлик билан забт этмоқдамиз, Венесуэла, Сурия ва ҳатто Африкада демократия ғалаба қозонишига йўл қўймаяпмиз.

Одатий сарлавҳалар: "Путиннинг гипертовушли ядровий ракетаси сониялар ичида Лондонни йўқ қилиши мумкин", "Россиянинг ядровий қуроли Венесуэладами?" (Daily Express).

Учинчидан, рус ҳукумати Россиянинг ўзида норозилар, маданият вакиллари ва жинсий озчиликни қатъий таъқиб қилиб, эркинликни бўғмоқда, шунингдек, чет эл агентларига чет эл агентлари унвонини бермоқда. Одатий сарлавҳалар: "Путинни танқид қилган журналист сирли ЙҲТда ҳалок бўлди" (Mail Online), "Мен путин ГУЛАГини кўрганман" (Bild), "Пойтахтдаги митингда полиция ваҳшийлигининг авж олиши" (Les Echos).

Ва фақат тўртинчи навбатда биз қашшоқлашаяпмиз, коррупция ботқоғига ботмоқдамиз, ароқхўр бўлиб кетяпмиз ва қотилликка қўл уряпмиз ("Россия: ота ўн яшар ўғлини ойлар давомида занжирбанд этган").

Япония ОАВлари алоҳида дастур билан чиқиш қилган. У ердаги асосий ёвузлигимиз — Курил оролларини топширмаганимиз ("Россия, ўжарлик қилишни бас қил!", "Ноқонуний оккупация фактини рад этиб бўлмайди").
...Нима дейиш мумкин.
Биринчидан. Агар Россия ёвуз қудрати олдидаги даҳшатни оладиган бўлсак — Россия-2019 ғарб ОАВларида Россия-1999 дан ҳеч нарсаси билан фарқ қилмайди (яхши томонга бўлган улкан ўзгаришлар, мамлакат ҳаётида рўй берган ижобий ўзгаришларга қарамай).

Албатта, биз ҳақимизда камроқ ёзишларига эришиш мумкин — масалан, аҳолиси Россияникига тенг бўлган Бангладеш ва Филиппинлар ҳақида умуман ёзишмагани сингари. Бунинг учун биз иқтисодий, ижтимоий, илмий ва ҳарбий соҳада ривожланишда Бангладешга тенг бўлишимиз керак. Бу республика на таҳдид қилувчи ҳарбий қудратга, на глобал медиа тармоғига, на ҳар ерда ҳозиру-нозир ташқи разведкага эга.

Энг қизиғи: Бангладеш ғарб давлатларида, бу қанчалик ғалати бўлмасин, ижобий образга эга эмас. Мамлакат етакчи дунё нашрлари саҳифаларида қашшоқлик, коррупция, фоҳишабозлик ва норозиликлар тилга олинган мавзуларда ёритилади.

Иккинчидан. Россия-2019 образи бизнинг кўзга ташланиб турган ҳаракатларимизга эмас, балки аналитик докладлар (эҳтимолий аралашувлар ҳақидаги), эксперт прогнозлари (бўлғуси таҳдидлар ҳақида) ва ўта айёрона фош бўлишлар (махфий диверсиялар)га асосланади. Бошқача қилиб айтганда, Россия-2019 дунёни ҳийлалар билан қўлга олган, бироқ улар кўринмас. Буларни очиб ташлаш учун ғарб давлатларида медиа зимистонга қарши курашувчилар сулоласи ҳаракатга тушган ва руслар найрангларини дунёга фош этмоқда.

Ҳа, сизга шундай туюлгани йўқ. Россия ғарб медиасида тамомила кекса сахий иблис образида шакллантирилган. У ўтган ўн йилликлар давомида ҳам айнан шундай бўлган: ўзи жаҳаннамда бўлган бир вақтда сайёранинг барча сахий инсонларини дўзахга тортишга интилган. Гўёки рус дўзахида ҳаммаси ёмон ва қўрқинчли (демакки самарали ҳам эмас, ахир бозор эркин эмас, либерализм йўқ). Лекин шу билан бирга ҳар қандай жанжал, ўткир тус олган муаммолар ва энг эркин дунёда нотўғри сиёсатчилар ғалабалари ортида айнан рус жаҳаннами кўринмас бир девордек пайдо бўлаверади.

Кимнинг ёдидан кўтарилган бўлса эслатмоқчиман— мигрантларнинг Европага ёпирилиб келишини ҳам биз уюштирганмиз.

Россияни ўз ишларига аралашганликда айблаётган Ғарб ҳеч қандай далилларни топа олмади. Лекин Россия ишларига шахсан қаолроқ аралашишга қарор қилди – ноқонуний митинглар Вашингтон ва Берлинни четда қолдирмади.

Агар воқеани тўғри таҳлил қиладиган бўлсак, биз етакчи деб ҳисоблайдиган мамлакатлардаги "дунё картинаси" минг йил олдинги қонунлар бўйича ёзилади. Агар ушбу қонунлар реал ҳолатга унчалик мос келмаса — бу муаммо эмас. Реалликни шу кечаю-кундузда бир яримта эксперт фикри ва тўртта доклад билан "яратиш" мумкин.

Бу эса икки нарсани англатади. Ёки етакчи ғарб мамлакатлари элиталари ўзлари реалликда яшайди-ю, халқларини эса эски асотирлар билан "тўйдирмоқдалар". Бу ҳолатда улар ўз халқлари учун анча қайғули антиутопияни қуришмоқда.

Ёки етакчи ғарб давлатлари элиталари ўзлари ретрансляция қилаётган асотирларда яшайди ва бу ҳолатда улар яна саноқли вақт давомида ўзларини етакчи деб аташлари мумкин — чунки ҳақиқат ҳамиша асотирдан сизиб ўтиб, юзага чиқади.

2628
Протесты в Беларуси после выборов

"Айбдорни топишди: Польша Беларусдаги протестларда "Москва қўлини" кўрди

598
(Янгиланган 17:07 13.08.2020)
Польша Беларусда юз бераётган ҳодисалар туфайли Россияга қарши санкциялар киритилишини талаб қилди. Sputnik радиоси эфирида МДҲ мамлакатлари институти Беларусь бўлими катта илмий ходими Юрий Баранчик ушбу таклиф билан польшалик сиёсатчилар ўзларини фош қилганини айтди

Польшада Беларусда президент сайловларидан кейин тинмаётган норозилик намойишлари туфайли Россияга қарши санкциялар киритиш таклиф қилинди. Ушбу ташаббус мамлакатнинг Европа парламенти депутати Яцек Сариуш-Вольский томонидан илгари сурилди.

Сал олдин ЕИ томонидан Беларусда содир бўлаётган воқеалар муносабати билан Минскка қарши санкциялар қўллаш имконини кўриб чиқиш ҳақида фикрлар билдирилган эди.

"Европа Иттифоқи амалга ошириши мумкин бўлган ишни Польша таклиф қилиши мумкин эди, – бу санкцияларни Беларусга эмас, Россияга йўналтириш таклифи. Чунки бу қўлни эмас, қилични жазолашга ўхшаяпти. Агар Россия аралашуви ва ҳатто аннексияси ролини нейтраллаштирсак, фикримча, беларуслар демократия қуриш масаласини ўзлари эплайдилар", деб баёнот қилган Сариуш-Вольский Польша радиоси эфирида.

У шунингдек, Беларусдаги ҳодисаларга Европа Иттифоқи унчалик кескин муносабат билдирмаганидан таассуфдалигини айтган.

"Агар Европа Иттифоқида ҳокимиятга эга бўлганлар қайсидир маънода бу Россия таъсиридаги ҳудуд, дея Беларусдаги демократик ҳаракатларни, қўллаб-қувватлашдан устун қўймаганида эди, Беларусда юз бераётган ҳодисаларга муносабат мутлақо бошқача бўларди", - деган депутат.

Унинг фикрича, Европа Иттифоқининг Беларусдаги воқеаларга муносабати "етарли эмас, маълум маънода шармандали ва кутилган даражада дадил эмас".

Сариуш-Вольский билдирган фикрларни Польша миллий мудофаа вазири Мариуш Блашчак қўллаб-қувватлаган. Блашчак Беларусдаги воқеалар Германияни "Шимолий оқим-2" газ қувури қурилишига бўлган муносабатни қайта кўриб чиқишга ундашини истамоқда.

"Умид қиламанки, Россия билан бизнес озод дунё манфаатларига мос келмаслигини улар яна бир марта ўйлаб кўради, айниқса, Германия", – деб баёнот қилган Блашчак.

Sputnik радиоси эфирида МДҲ мамлакатлари институти Беларус бўлими катта илмий ходими Юрий Баранчик польшалик сиёсатчилар ушбу таклиф билан Беларусдаги оммавий тартибсизликлар ортида аслида ким турганини фош қилишганини айтди.

"Ушбу таклиф - жиноятчи ўз ҳаракатлари ўзини тутиб бериши туркумидан бўлади. Ахир, Беларусдаги протестлар Ғарб, хусусан Польша томонидан уюштирилгани аллақачон аён. Агар Беларус президентлигига номзод бўлолган ва бўлолмаган шахсларнинг қаерга қочаётганига эътибор берадиган бўлсак, улар Ғарбга кетаётганини кўриш мумкин. (Светлана) Тихановская, мисол учун, Литвага кетди. Буларнинг ҳаммасини Польша мувофиқлаштирмоқда. Варшавада жойлашган Nexta канали жуда катта ахборот фаолиятини амалга оширмоқда. Бунинг учун махсус тайёргарликдан ўтган, контентни яхши тушунадиган ва уни тарқатиш услубларини биладиган катта жамоа зарур. Шундай қилиб, кимнинг телпаги ёнаётгани аён", - деди Юрий Баранчик.

Беларусьда 9 августда бўлиб ўтган президент сайловида амалдаги раҳбар Александр Лукашенко ғолиб бўлгач, бутун мамлакат бўйлаб кўп сонли норозилик намойишлари бошланди. МСК маълумотларига кўра, Лукашенко 80,08 фоиз овоз олган. Якшанба кунидан бери норозилик акциялари давом этмоқда, аммо кучишлатар идоралар томонидан улар қатъиян бостирилмоқда.    

598
Денежные купюры: евро и доллары

Эксперт Ўзбекистондан валюта олиб чиқишнинг янги лимити ҳақида: буни олқишлаш керак

153
МДУ Иқтисод факультети Иқтисодий сиёсат тадқиқотлари маркази директори, иқтисод фанлари номзоди Олег Буклемишев Ўзбекистондан олиб чиқиб кетилиши мумкин бўлган валюта миқдори оширилиши юзасидан фикр билдирди.

Ўзбекистонда 1 сентябрдан бошлаб хорижга олиб чиқиб кетиш мумкин бўлган нақд валюта миқдори ошади. Киритилган ўзгартиришларга кўра,   жисмоний шахслар томонидан олиб кирилаётган ва олиб чиқиб кетилаётган 70 млн сўм эквивалентидан ортиқ Ўзбекистон нақд валютаси ва (ёки) нақд чет эл валютаси учун декларация тўлдирилади (амалда 2 минг АҚШ доллари). Шунингдек, 100 млн сўмга тенг ёки ундан ошмайдиган нақд валютани Ўзбекистондан ташқарига божхона назорати қоидаларига амал қилган ҳолда чекловларсиз олиб чиқилади (амалда 5 минг доллар).

Москва давлат университети Иқтисод факультети, Иқтисодий сиёсат тадқиқотлари маркази директори, иқтисод фанлари номзоди Олег Буклемишев Ўзбекистондан олиб чиқилиши мумкин бўлган миқдорни аҳоли даромадларига нисбатан номутаносиб деб атади.

"У бизнес юритаётган ёки маиший мақсадлар учун бирор бир операцияларни амалга оширмоқчи бўлган аксарият одамларнинг эҳтиёжларини қоплайди. <...> Нақд валютани чегарадан олиб чиқиб кетиш, замонавий банк хизматларидан фойдалана олмайдиган одамлар учун мантиқий усуллардан бири бўлиб туюлади", деди у Sputnik Ўзбекистонга берган интервьюсида.

Мутахассиснинг фикрига кўра, трансчегаравий савдо янада фаол ривожлана бошлайди, шунинг учун Ўзбекистон ҳукуматининг қарорини олқишлаш керак.

"Оддий одамлар томонидан оз миқдордаги маблағларни олиб чиқиб кетилиши инқирозли вазиятни яратади деб ҳисобламайман. Буларнинг барчаси чакана савдода эмас, балки аҳолидан фарқли ўлароқ, йирик агентлар ишлайдиган улгуржи савдода, яъни катта миқдордаги валютага эга бўлган экспортчилар ва молиявий ташкилотларда шаклланади", - дея хулоса қилди Буклемишев.

153

Энди шимол томондан: Россия қирувчиси АҚШ самолётини тўхтатди

407
(Янгиланган 22:20 13.08.2020)
Россия МиГ-31бм қирувчи самолёти Баренц денгизи устида чегарага яқинлашиб келаётган АҚШ разведка самолётини тўхтатиб қолди.

ТОШКЕНТ, 13 авг — Sputnik. Россия қирувчилари Баренц денгизи осмонидан АҚШ самолётини тўхтатди. Бу ҳақда РИА Новости Россия Федерациясининг Миллий мудофаа назорати марказига асосан хабар қилди.

13 август куни Россиянинг Баренц денгизидаги нейтрал сувлар устидан фазовий назорат қилиш мосламалари Россия Федерациясининг давлат чегарасига яқинлашаётган нишонни пайқаб қолди. Нишонни аниқлаш учун Шимолий флотнинг ҳаво мудофаа кучлари навбатчиликда бўлган МиГ-31бм қирувчи самолёт ҳавога кўтарилди.

Россия қирувчи экипажи хавфсиз масофада АҚШнинг Р-8А "Посейдон" самолётини аниқлади.

Америка самолёти Россия Федерациясининг давлат чегарасидан бурилгандан сўнг, Россия қирувчиси аэродромга қайтди. Россиянинг МиГ-31бм қирувчи самолётининг парвози ҳаво майдонларидан фойдаланиш бўйича халқаро қоидаларга қатъий мувофиқ амалга оширилди.

Америка ҳарбий самолётига Россия Федерациясининг давлат чегарасини бузишга йўл қўйилмади.

АҚШ ва НАТО самолётлари Россия чегараси яқинида мунтазам равишда разведкани амалга оширадилар. Улар кўпинча Қрим ва Краснодар ҳудуди яқинида, Болтиқ денгизи устида ва Суриядаги Россия Мудофаа вазирлигининг базалар атрофида қайд этилган.

407