Запуск крылатых ракет

Ғирром ўйини ёки қуролсизланиш бўйича халқаро шартномаларни бузиш кимга керак

524
(Янгиланган 02:04 14.11.2019)
Юта олмаяпмизми,  демак ўйин қоидаларини алмаштирамиз - халқаро стратегик хавфсизлик шартномалари нима сабабдан бузилаётгани ҳақида.

ТОШКЕНТ, 13 ноя - Sputnik. Ҳуқуқшунос ва ташқи сиёсат магистри Ольга Сухаревская Халқаро стратегик хавфсизлик шартномалари нима сабабдан бузилаётгани ҳақида. 

Ўрта ва яқин масофа ракеталари ҳақидаги шартнома

Стратегик қуролларни камайтириш борасида дунёда биринчи имзоланган шартнома бу “Ядровий қуролни атмосферада синовдан ўтказишни таъқиқлаш ҳақидаги шартнома” бўлган эди. У 1963 йилда Буюк Британия, Совет Иттифоқи ва АҚш томонидан имзоланган. Ундан сўнг яна бир неча шартомалар имзоланган. Улардан айримлаги ҳалигача амал қилмоқда, бошқалари ўз кучини йўқотган.

Михаил Горбачев ва Рональд Рейган томонидан 1987 йилда имзоланган Ўрта ва яқин масофа ракеталарини қисқартириш (ДРСМД) ҳақидаги шартноманинг бекор қилиниши энг катта шов шувларга сабаб бўлди. Ушбу шартномани имзолашга АҚШнинг Европада Совет Иттифоқининг Европа қисмига қарши йўналтирилган ракеталарни жойлаштириши ва Совет Иттифоқининг Европага қарши қаратилган ракеталарини жойлаштириш сабаб бўлган эди.

ДРСМД шартларига кўра, АҚШ ва СССР учиш масофаси 500дан 5000 км гача бўлган ракеталарни ишлаб чиқариш таъқиқланар эди. Улар жумласига ҳарбий денгиз кучлари томонидан қўлланиладиган, қанотли ракеталар ҳам киритилган эди. Масалан американинг “Томогавк” ракеталари Ўрта ер ёки шимолий денгизлардан учирилиши мумкин эди.

АҚШ Россияни асоссиз айблаган ҳолда 2019 йилнинг 1 февралида ДРСМДдан чиқиши ҳақида эълон қилди. АҚШ айбловига кўра Россия 9М729 русумли “Искандер” қанотли ракетасини ишлаб чиқиши билан ушбу шартномани бузган. АҚШнинг ўзи бўлса бундан икки йил олдин 1000км масофагача зарба бера оладиган, самолётларга ўрнатиш учун мўлжалланган қанотли ракеталар ишлаб чиқариш учун маблағ ажратган.

АҚШнинг ушбу қадамига қарши Россия ДРСМД шартномасида ўзининг итирокини расман тўхтатди. АҚШ ҳаракатларига қарама-қарши тенг жавоб сифатида Сергей Лавров Россия ҳам ўрта ва яқин масофага зарба бера оладиган ракеталар ишлаб чиқаришни бошлаганини эълон қилди. Лекин Россия ушбу ракеталарни америка ракеталари Европада пайдо бўлмагунча ҳеч қаерда жойлаштирмаслигини эълон қилди.

“Очиқ осмон”

Энди бўлса АҚШ ташаббуси билан яна бир хавфсизлик шартномаси ўз кучини йўқотиш арафасида турибди. “Очиқ осмон” шартномаси махсус жиҳозланган самолётларнинг ўзга давлат ҳудуди устидан назорат парвозларини амалга оширишни назарда тутади. Бу шартномага аъзо давлатнинг ҳарбий фаолиятини назорат қилиб туриш мақсадида амалга оширилади.

АҚШ устидан парвозларни таъқиқлашга Россия томонидан янги ускуналар билан жиҳозланган икки самолётни сертификация қилиш борасида юборган мурожаатномаси бўлди. Америкалик конгрессменлар ушбу парвозларни “миллий манфаатларга зарар етказувчи жосуслик парвозлари” деб топишди. “Очиқ осмон” шартномасидан чиқиш бўлса айнан АҚШ учун қулайдир. Чунки АҚШ ушбу шартномадан чиқмаган бошқа НАТО давлатлари манбааларидан фойдаланиб Россия ҳудудини кузатишда давом этиши мумкин. Россия бўлса бундай қила олмайди. Спутниклар орқали маълумот олиш мумкин албатта, лекин унда назорат тўлиқ бўлмайди.

Юта олмаяпмизми,  демак ўйин қоидаларини алмаштирамиз - шунақами?

Қандай шартномалар қачон имзолангани ва қандай шароитда улар бекор қилинганини ўрганиб чиққан ҳолда бир нарсани англаш мумкин: АҚШ ва унинг ҳамкорлари бирор соҳада устунликка эриша олмаганда, музокаралар муваффақиятга эришар. СССР ёки Россия техник устунликдан маҳрум бўлиб АҚШ олдинга ўтиб кетса – шартномалар тамом деяверинг. ДРСМД бунга яққол мисол.   

Энди бўлса гипертовушли қурол-яроғни БМТ орқали таъқиқлашга уринишлар бўлмоқда, чунки бу соҳада АҚШ Россиядан орқада қолиб кетдида. АҚШ ана шундай қурол яратган заҳотиёқ ушбу таъқиқ бекор қилинишига ҳам шубҳа йўқ.

Буларнинг барчаси анекдотдаги юта олмагач, ўйин қоидаларини ўзгартиришга ҳаракат қиладиган джентльменга ўхшайди.

СНВ-3 ёки халқаро хавфсизлик қолдиқлари

Бугун Россия ва АҚШ орасида қурол-яроғни чеклаш борасида амал қилаётган ягона  шартнома бу  - Стратегик ҳужум қуролларини қисқартириш ҳақидаги шартномадир (СНВ).

Тунги Кремл, Москва. Архив сурат
© Sputnik / Алексей Дружинин/Антон Денисов/Пресс-служба президента РФ

Фақат ушбу шартномаларни сақлаб қолиш ядро-ракеталар соҳасида мулақ назоратни йўқотишни олдини олиш мумкин.

“АҚШ босқичма-босқич дунёда оддий ва ядровий қуроллар соҳасидаги барча чекловларни, олиб ташлашга ҳаракат қилмоқда, - деб ҳисоблайди ҳарбий эксперт Борис Рожин. ДРСМДдан чиққандан кейин 2021 йилда “СНВ-3”ни ҳам тўхтатиш масаласи кўриб чиқилмоқда. АҚШ ушбу шартномани тўхтатиш ёки АҚШ Россия билан Хитойга  шартномани бутунлай янгилашни таклиф қилиши ҳақида хабарлар турли даражаларда айтилмоқда”.

Рожин айтишига кўра, АҚШнинг бундай ҳаракатлари оқибатида халқаро хавфсизлик тизими бутунлай бузилиб кетиши мумкин.  

Ушбу вазият Россияни ҳам хавотирга солмоқда, деди ташқи ишлар вазири ўринбосари Сергей Рябков. Унинг фикрига кўра, бугунги вазиятда СНВ-3 шартномасини узайтириш стратегик барқарорликни сақлаб қолиш, ядро-ракета қуроли соҳасида назоратни сақлаб қолиш учун ва унинг янги услубларини топгунча амалга оширилган ягона ақлли иш бўлиши мумкин.

524
Кандидат в президенты США Джо Байден

"Руслар Трампнинг рақиби обрўсини тўкишмоқда" ва улар буни жуда яхши уддалашмоқда

300
(Янгиланган 20:41 12.08.2020)
Жо Байденда муаммолар пайдо бўлди: океан орти ОАВлари таянаётган Америка махсус хизматларидаги манбаларга кўра, уни обрўсизлантириш билан Россия шуғулланмоқда.

Агар бу назариядан келиб чиқадиган бўлсак, Байденнинг штаби Москвадаги рақиблар катта ютуқларга эришганликларини тан олишга мажбур бўлади.

Ҳозирда янгиликлар лентаси Байден ўзига вице-президентликка номзод сифатида қора танли сенатор Камала Харрисни танлагани ҳақида хабарларга тўла. Эҳтимол, Байденни шу қадамни ташлашга мажбур қилишган.

Гап шундаки, яқинда йирик социологик компаниялар томонидан ўтказилган икки сўров натижаларига кўра, Байден ва Трамп тарафдорлари ўртасидаги олдинги тафовут тўсатдан эриб, одатий статистик хатолардан фарқланмайдиган даражага тушди.

Breitbart хабар қилади: "Чоршанба куни эълон қилинган Hill-HarrisX сўров натижалари Трампнинг 40 фоизидан фарқли ўлароқ, Байден 43 фоиз тўплаганини кўрсатди. Худди шу куни эълон қилинган Rasmussen Reports сўрови натижалари (Трампнинг) 45 фоиз овозига қарши Байден 48 фоиз овоз олганини кўрсатди. Иккала сўровда ҳам Байден кўрсаткичлари одатий статистик нуқсонлардан бироз ошганлиги кўриниб турибди".

Бир ой олдин, Америка ахборот майдонида Трамп рақибидан 10-12 фоиз ортда қолаётганини кўрсатган сўровлар фаол муҳокама қилинганди. Агар шундай давом этса, демократлар номзоди штаби алами ичида қолган тарафдорларига Америка сайловларига бу каби шафқатсиз аралашган рус агентларининг исмлари, жойлашув жойи ва фамилиялари рўйхатини зудлик билан тақдим этишига тўғри келади. Бу, эҳтимол, амалга оширилар ҳам, лекин агар ҳақиқий сайловчилар кайфиятларини афсонавий рус аралашуви билан боғлаб кўрсак, жуда кулгили манзара намоён бўлади.

Бир томондан, Байденнинг рейтингини Чикаго ва Нью-Йоркдаги тартибсизликлар билан боғлиқ вазият эзмоқда. Мисол учун, Чикагода ўтказилган ижтимоий адолат учун курашнинг энг сўнгги мисоли қуйидагича: "Чикаго полицияси душанба куни эрта тонгда Чикагонинг Magnificent Mile савдо ҳудудида ва шаҳарнинг бошқа қисмларида юзлаб одамлар ойналарини синдириб, дўконларни талон-тарож қилиб, полиция билан тўқнашувларда қатнашганидан сўнг 100 киши ҳибсга олингани ва 13 нафар полиция ходими жароҳатлангани ҳақида хабар берди", - дея хабар беради USA Today газетаси.

Чикаго ва Нью-Йорк шаҳар мэрлари президентнинг оммавий тартибсизликларни бостириш учун федерал куч тузилмаларидан фойдаланилишига қарши чиқаётгани ва вандализм ва оммавий талончиликларни “тинч намойишлар” деб атаб, уларга қарши кураш учун ҳеч бўлмаганда қандайдир қатъий чоралар кўришни рад этаётган таниқли демократлар эканлигини ҳисобга олган ҳолда, электоратнинг салбий реакцияси Трампнинг рейтингини ошишига ва Байден рейтингининг пасайишига айланмоқда. Муаммо шу қадар жиддийки, у нафақат ижимоий  сўровларда, балки реал воқеликда ҳам ўз аксини топмоқда: Нью-Йоркдан солиқ тўловчилар том маънода қочиб кетмоқдалар (шаҳардан кўчириш билан шуғулланадиган компаниялар хизматларининг нархлари осмонга кўтарилиб кетди) ва мэр (ўзи ҳам демократ ва Байден тарафдори) исёнчилардан ҳимояни эмас, балки уларга ўз ҳисобидан ичимлик ваъда қилиб, қайтиб келишларини ўтиниб сўрамоқда.

Тўғри, тартибсизликлар ва талончиликлардан азият чекаётган шаҳар ва штатларнинг мэрлари ва губернаторларини Кремль фойдасига ишлаётганликларига даъво қилса бўлади, аммо уларнинг партиявий мансублигини ҳисобга олган ҳолда, бу иш бериши даргумон. Россияни Чикагога дўконларини талон-тарож қилгани провокаторларни жўнатганликда айблашга уриниб кўрса бўлади (бу ҳеч қанагасига мэрнинг бепарволигига сабаб бўла олмайди), аммо ҳибсга олинган Чикаголик қароқчиларнинг териси ранги ҳисобга олинса, уларнинг келиб чиқиши Россиядан эканлиги ҳақидаги версияси жуда шубҳали кўринади.

Байденнинг рейтинги билан боғлиқ муаммоларнинг бошқа манбаи унинг соғлиғидир. Яқинда Rasmussen Reports ўтказган сўров натижаларига кўра, "АҚШ сайловчиларининг 59 фоизи вице-президент (Байден билан бирга сайловда қатнашадиган - таҳр.) бу кузда ғалаба қозонса, ўзининг тўрт йиллик ваколат муддати тугашидан олдиноқ президент бўлишига ишонади, шу билан бирга  39 фоизнинг бунга ишончи комил".

Қўпол қилиб айтганда, бўлажак сайловларда овоз бермоқчи бўлган америкалик сайловчиларнинг аксарияти Джо Байденни сиёсий жиҳатдан эмас, балки  биологик жиҳатдан тирик мурда деб аташади,  ва бу унинг рейтингига босим ўтказмай қўймайди, ва сайловчиларнинг ҳаммаси ҳам Оқ уйга деярли катафалкда кириб бориши ва ўз лавозимини вице-президентга мерос сифатида қолдириши мумкин бўлган  номзодга овоз беришга тайёр эмас.

Байденнинг ўзи яқин келажакда вице-президентликка номзодини тақдим этишни ваъда қилди ва бу (замонавий сиёсий мода руҳида) албатта латофатли аёл бўлишини таъкидлади. Ушбу кўламли қадамни унинг кўплаб тарафдорлари дастлаб режалаштирилганидан ҳам кенгроқ талқин қилишди ва натижада Демократик партия электоратининг энг радикал қисми бу нафақат шунчаки аёл, балки ирқий озчиликнинг вакили бўлишига ишонч ҳосил қилишди.

Аммо Байденнинг сиёсий технологлари, эҳтимол, сайловчилар қора танли аёлни деярли президенти сифатида фақатгина ирқий ва жинсий хусусиятлари туфайли сайлашга тайёр эмаслар деб тахмин қилишди ва матбуотга эҳтимолий вице-президент бўлиши мумкин бўлган оқ танли аёл – Мичиган штати губернатори штабга келиб-кетгани ҳақида хабарлар тарқатилди. Бунга муносабат ўзини кўп ҳам куттирмади: "Дам олиш кунлари Мичиган губернатори Гретхен Уитмер, оқ танли аёл, Байден билан вице-президентликни муҳокама қилиш учун учиб келгани ҳақида хабар пайдо бўлганидан кейин, қора танли аёл-демократлар, шу жумладан, аёл яшайдиган штатнинг айрим яшовчилари тушкунлик ва умидсизликка тушишди", деб хабар беради Politico.

Ва энди - қора танли фаоллар босими остида ва тўкилаётган рейтингдан қўрқиб, танлов ўзгартирилди ва Байден Калифорния собиқ бош прокурор Камала Харриснинг шериги ва эҳтимол вориси деб эълон қилди.

... Ушбу жанжалнинг ташкилотчиларига Байденнинг рейтингини зил келтирганлиги учун медал билан тақдирласа ҳам бўлар эди, аммо бир лекини бор: демократлар номзоднинг ёши Россия махсус хизматларининг провокацияси эмас, унинг вице-президентликка номзодни танлаши атрофидаги PR-ҳалокатни эса ўз сиёсий технологлари уюштирган, ва улардан ҳеч бирига Россия агенти тамғасини босиб бўлмайди.

Бундан келиб чиқмоқдаки, бизнинг океан орти ҳамкорларимиз эски, синаҳта тактикаларга мурожаат қилишлари ҳамда америка ижтимоий тармоқларида миллионлаб америкаликларни ақлдан оздириб, электорал преференцияларни ўзгартириб юбораётган афсонавий рус троллари ҳақида уйдирмаларни ўйлаб топишларига тўғри келади. Тақдирнинг қалтис ҳазили шундаки, бу айбловларнинг илгари сурилиши Байденг рейтингига янада кўпроқ босим ўтказади: америкалик сайловчилар, ўз нуқсонларига қарамай, уларни аҳмоқ, деб ўйлашларини ёқтиришмайди.

300
Евгений Примаков

“Россотрудничество”га хорижликларга тушунарли бўлган ном керак Примаков

113
Ном ўзгариши, МДҲ талабалари учун квоталар кўпайтирилиши ва таниқли артистлар билан ҳамкорлик – бу агентлик янги стратегиясининг кичик бир қисми, холос.

ТОШКЕНТ, 12 авг — Sputnik. Данара Курманова. Жорий йил июнь ойи охирида Давлат думаси депутати ва тележурналист Евгений Примаков “Россотрудничество” агентлиги раҳбари этиб тайинлангани маълум бўлди.

Лавозимга тайинланганнинг биринчи куниёқ Примаков ОАВга энди идорани “катта ўзгаришлар” кутаётганини маълум қилган эди. Аммо тафсилотларни очиқламаган эди. 11 август куни у ўзининг онлайн маърузаси вақтида ушбу ўзгаришлар борасида батафсил тўхталиб ўтди. Sputnik агентлиги янги дастурининг энг муҳим тафсилотларини ҳақида ҳикоя қилади.

Ҳеч қандай юмшоқ куч йўқ

Аввало “Россотрудничество” янги раҳбари агентлик ҳамкорларига “юмшоқ” куч терминидан воз кечишни таклиф қилди, чунки унинг тан олишича, бунга тоқат қилолмайди.

“Бу аллақандай тушунарсиз ва биз томондан ўйлаб топилмаган”, - деди Евгений Примаков маъруза бошида. Ва тушунтиришга киришди: “Россотрудничество” мақсади аввалдан куч қўллашдан эмас, балки халқаро қулайлик ва осойишталикни таъминлашдан иборат бўлган. Маданият ва таълим дастурлари орқали агентлик Россиянинг ўзи учун ҳам, ҳамкор давлатлар учун ҳам ривожланиш учун қулай шароитлар яратади".

Режалар улкан: Примаковнинг сўзларига кўра, “Россотрудничество” гуманитар хизмат ғоясидан ҳам йироқлашади. “Бу эски концепт, - дея қарорини тушунтирди у. – Биз гуманитар хизматдан тинчликни сақлашга ёрдам берувчи гуманитар таъсирга ўтишимиз керак”.

Шунга ўхшаш таъсир мисоли тариқасида Байрутдаги фожиани келтирди. Агентлик жабрланганларга ёрдам бериш учун шифокорларни юборишда илк маротаба иштирок этган. Примаков ушбу акция рамзий маънога эга эканлиги айтди ва қўшимча қилди: айнан шундай тадбирлар хорижда Россияга янада дўстона муносабатда бўлишига кўмаклашади. Улар агентлик фаолиятида ҳеч қандай куч йўқлигини кўрсатади, бирдамлик сари интилиш, холос.

Нон-стоп режимидаги иш

Очиқ маъруза ўтказишдан аввал Евгений Примаков бир ойча “Россотрудничество” ишини ўрганган ва шундай хулосага келган: агентликдаги ислоҳотларни рус клублари тармоқларидан бошлаш зарур.

“Улар тадбирдан тадбиргача эмас, балки доимий равишда ишлашлари даркор, - деди Примаков. – Бу иштирокчилар хоҳлаган пайтида кела оладиган, бир-бири билан суҳбатлашадиган, китоб ўқийдиган айнан клуб тизими бўлиши керак. Ахир бу марказлар чет элда Россия билан мулоқот қилишда муҳтож бўлганлар учун ишлайди”.

Примаковнинг фикрича, ҳар бир клуб нафақат ёшларга, балки катта ёшдагиларга мўлжалланган бўлиши керак. Чунки хорижда СССРда туғилганлар, нафақа ёшига етиб қолган кам эмас. Шу билан бирга, ҳар бир тоифадагилар учун инвидивуал фаоллик талаб этилади.

“Бизга меҳмонларни чой билан сийлаб, хўжа кўрсин учун тадбирлар формати керак эмас, - деди Евгений Примаков ва агентлик ходимларини “Рус мусиқаси куни” ёки “Рус чучвараси байрами” услубидаги ғоялардан максимал узоқлашишга чақирди”.

Аммо рус клубларининг иш режимидаги ўзгаришда бир муаммо бор: кўп рус марказлари Россия элчихонаси биносида жойлашган ва у ерга шунчаки кириш мумкин эмас. “Шу боис ҳозир янги тизимни йўлга қўйиш мумкин бўлган марказлардан ишни бошлаймиз”, - деди Примаков.

Юлдузлар кўмаги

“Россотрудничество”га тегишли талабларга мувофиқ ишлайдиган продюсерлик керак бўлади. Агентликнинг асосий тингловчилари ёшлар саналади, ёшларга поп-маданият қизиқ: замонавий мусиқа, китоб, фильм ва сериаллар. Буларнинг барчаси орқали бўлажак талабалар умуман рус маданиятига муҳаббат қўйиши мумкин, деб ҳисоблайди Примаков.

Унинг фикрига кўра, ёшларни мумтоз адабиёт билан таништириш муҳим. Лекин ёшликка хос қизиқиш ва ҳавасни бир четга суриб қўйиш ярамайди. “Замонавий болалар учун тил – бу аввало ижтимоий ва иқтисодий имкониятлар”, - деди Примаков.

Шунинг учун “Россотрудничество” чет элдаги тадбирларга кўпроқ таниқли артистларни таклиф қилиши керак, деди Примаков. “Бу ҳамма танийдиган кишилар бўлиши шарт”, - дея хулоса қилди.

Барчаси янгитдан

“Россотрудничество” номининг ўзи ёшларга хос бўлмаган ва рус тилини билмайдиган учун тушунарсиз, дея фикр билдирди Примаков. Шу боис агентликка ребрендинг лозим ва нафақат идорани, балки Россия фан ва маданият марказларини ҳам (РЦНК) қайта номлаш зарур.

“РЦНК – бу “Россотрудничество” сўзи сингари умуман жуда қийин қисқартма сўз. Чет эллик уни талаффуз қилиши мушкул”, - дея фикр юритди Примаков.
Шу билан бирга унинг расмий номини – “Федеральное агентство по делам Содружества Независимых Государств, соотечественников, проживающих за рубежом, и по международному гуманитарному сотрудничеству” – сақлаб қолади. Рус бўлмаган аудитория учун ташқи брендни ўзгартириш даркор, холос. Рус тилида сўзлашадиганларни “Россотрудничество” сўзи қўрқитмайди. Агентлик учун янги ном яратиш кўплаб кераксиз харажатларни келтириб чиқаради. Бу пулларни фойдали нарсаларга сарфлаш мумкин, деб ҳисоблайди Евгений Примаков.

Умуман, мувофиқлик ва тежамкорлик Примаков стратегиясидаги асосий мезонлар бўлгандек туюлади. Янги қисқартма сўзни яратиш учун у бренд менежерларни ҳам ёллашни режалаштирмаяпти. Бунинг ўрнига у “Россотрудничество” орқали бир пайтлар Россия университетларига ўқишга кирган талабалар ўйлаб топиши учун очиқ танлов ўтказмоқчи. Примаковнинг ўзи бу ғояни қуйидаги тушунтиради: лойиҳанинг бевосита иштирокчиси бошқаларга кўра бренд концепциясини жуда яхши ҳис қила олади. Танлов ўтказиш мантиғи ҳам шундан келиб чиққан.

МДҲга алоҳида эътибор

“Россотрудничество” янги лойиҳалар билан шуғулланиб, Россия таълимини тарғиб қилишни ташлаб қўймайди, дея маъруза охирида тинчловчиларни ишонтиришга шошилади Примаков. “Россия президенти фармонига кўра яқин бир неча йил ичида хорижлик талабалар учун бепул таълим олиш квоталари икки бараварга кўпайтирилади. Ҳозир уларнинг ҳажми 15 мингни ташкил этади”, - деди у. Қолаверса, агентлик Россия ва рус тили билан боғлиқ ҳар қандай таълим лойиҳаларини қўллаб-қувватлашга ҳаракат қилади. “Ҳатто агар кимдир чет элда ҳовлисида гуруҳ ташкил этиб, рус эртакларини ўргатса, бу жуда ажойиб”, - дейди Примаков.

Шунингдек, “Россотрудничество” замонавий ёшларни нима қизиқтириши янада яхшироқ билиш учун таҳлилга кўпроқ эътибор беради. Бунинг учун агентлик сайтни тубдан ўзгартиришни ният қилган. “Одамларга Россиянинг гуманитар фаолиятини кузатиш қизиқ бўлиши лозим, ҳозирги кўринишдаги сайтимизга соғлом ақлли ҳеч ким эрмак учун кирмайди, - дейди Евгений Примаков. – Сайт ўқувчилари сонини кўпайтириш керак”.

Ушбу ҳамма хатти-ҳаракатлар, шубҳасиз, вақт талаб этади, чунки агентлик қатъий доирада ишлайди – ҳар бир лойиҳани камида бошланишидан бир йил олдин тасдиқлаш керак. Шунга қарамасдан, “Россотрудничество” раҳбари киритилаётган янгиликлар сабаб ташкилот янада очиқроқ бўлишига ваъда бермоқда. “Бу айрим хатти-ҳаракатлар туфайли агентлигимизга нисбатан бирор кишида пайдо бўлиши мумкин бўлган эски стереотипларга қарши курашда ёрдам беради”, - дея хотима қилди Примаков.

113

Ўзбекистонда 17 августдан масжидлар ишга тушади

57
(Янгиланган 00:09 13.08.2020)
Масжидларда вақтинча жума намози адо этилмайди, диний ташкилотлар фаолиятига ҳар куни дезинфекция ишларини амалга ошириш ҳамда қатъий ижтимоий масофани сақлаш чекловларига риоя этилишини таъминлаган ҳолда рухсат берилади.

ТОШКЕНТ, 12 авг - Sputnik. Республика махсус комиссиясининг қарори билан шу йил 17 август, душанба кунидан эътиборан Ўзбекистондаги барча диний ташкилотлар ўз фаолиятини қайта давом эттиради. Диний ташкилотлар фаолиятига ҳар куни дезинфекция ишларини амалга ошириш ҳамда қатъий ижтимоий масофани сақлаш чекловларига риоя этилишини таъминлаган ҳолда рухсат берилади.

Шунингдек, Дин ишлари бўйича қўмита ва Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати расмий баёнотида диний ташкилотларда жума ва шанба-якшанбалик диний хизматларни вақтинчалик амалга оширмаслик талаб этилиши айтилган.

Қуйидаги муҳим тавсия ва талабларга сўзсиз амал қилиш, масжидлар фаолиятининг давомли бўлишига асосий омил бўлади:

- масжидларнинг кириш жойини дезинфекцион "тўшак"лар билан жиҳозлаш, бирламчи дезинфекциялаш воситалари, пирометрлар (контактсиз ҳарорат ўлчагич) билан таъминлаш;

- ҳар бир фуқаро масжид ичида тиббий ниқобда бўлиши, ҳудудга киришда қўлларини дезинфекциялаш воситасидан фойдаланиши;

- масжидга ташриф буюрган ҳар бир шахснинг касаллик аломатларини текшириш (ҳарорат ўлчаш ва ташқи аломатлар), тана ҳарорати 37ºС ва ундан юқори бўлган ҳолатда фуқароларни алоҳидалаш ва 103 телефон рақами орқали тез тиббий ёрдамга хабар бериш;

- ибодат вақтида ижтимоий масофаланишни сақлаш, фуқаролар орасидаги масофани 1,5 метр этиб белгилаш (махсус чизиқлар ёрдамида катакларга ажратган ҳолда);

- ҳар бир масжиднинг кириш қисмига касалликдан сақланиш, ҳудудда карантин талабларига қатъий амал қилиш, хусусан, 65 ёшдан катта фуқароларни масжидларга вақтинча ташриф буюрмай туришлари тавсия этилиши тўғрисидаги ахборот лавҳаларини ўрнатиш;

- масжид маъмурияти томонида иш фаолиятни карантин даврида ташкил этиш бўйича тегишли буйруқ ва ички тартибларни ишлаб чиқиш (бунда ёши 65 ёшдан улуғ фуқароларни вақтинча ташриф буюрмай туришларини тавсия этиш);

- масжидларда жума намозини вақтинча адо этмаслик;

- ҳудудий Санитария-эпидемиология хизмати ходимлари томонидан масжидларнинг барча ходимлари билан тушунтириш ишларини ташкил этиш;

- ушбу хизмат томонидан белгиланган муддатда (ҳар 3 кунда ёки ҳафтада бир маротаба) масжидлардаги санитария-эпидемиологик ҳолатни ўрганиш ва тавсиялар бериш;

- масжидлар бинолари ва ҳудудини ҳар куни дезинфекция қилиш, хоналарни шамоллатиш;

- масжидга кириш ва чиқиш жойларида аҳолининг тўпланишига қатъий йўл қўймаслик;

- таҳоратхонадан фақат зарур шароитлар яратилган (бир марталик сочиқ-салфетка, антисептик воситалар, суюқ совунлар билан таъминлаш, қисқа муддатларда дезинфекция қилиш), ижтимоий масофаланишни сақлаган ҳолда фойдаланиш каби тартиб-интизомлар алоҳида таъкидланади.

57
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси