Президент США Дональд Трамп

АҚШ коронавирус пойгасида ютқазиб, жаҳондаги етакчиликни бой бермоқда

2949
(Янгиланган 16:54 23.03.2020)
Дунёнинг етакчи давлатлари COVID-19га қарши ўзининг илмий ва инсоний салоҳиятини намойиш этаётган бир вақтда АҚШ узоқ йиллардан бери даъво қилиб келаётган “дунё етакчиси” номини йўқотмоқда - эксперт.

Одатда, инқироз даврларида одамлар, жамоалар ва ҳатто бутун мамлакатларнинг асосий, чуқур ва ўзгармас фазилатлари намоён бўлади. Бир қарашда, глобал эпидемия ва уни устига ёпирилган молиявий инқироз вақтида океан орти ҳамкорларимизни нима безовта қилиши мумкин, деб ўйлайсиз? Сўнгги 30 йил давомида Вашингтон сиёсатини кузатган ҳар бир инсон бунга осонликча тўғри жавоб топа олади: албатта, бу дунёда етакчилик масаласидир.

Коронавирус нималарни намойиш қилди

Агар аниқроқ айтадиган бўлсак - ҳозирда Қўшма Штатлар коронавирус эпидемияси туфайли Вашингтон худди шу дунё етакчилигини йўқотаётгани ва геосиёсий рақиблар фонида унчалик жозибали кўринмаётганидан ҳавотирда. Ва баъзан халқаро майдонда обрўсизланишдан бўлаётган сохта оғриқлар касалликка чалинган ёки вафот этган ватандошларга ҳамдардликдан кўра (эҳтимол адашаётгандирмиз, аммо тобора аниқроқ намоён бўлмоқда) кучлироқдай таассурот уйғотади. "Вируснинг яна бир қурбони: инқироз даврида АҚШнинг дунё етакчиси сифатидаги роли" - Американинг етакчи The New York Times нашри худди шундай сарлавҳа билан батафсил таҳлилий мақола эълон қилди.

Журналистлар томонидан сўралган экспертлар фикрлари эҳтиёткор, аммо унчалик оптимистик эмас: "Пандемия ҳали ўз чўққисига чиққани йўқ, шу боис бериладиган баҳо шошилинч бўлмаслиги керак", - дейди Германия халқаро муносабатлар ва хавфсизлик институти(German Institute for International and Security Affairs)нинг халқаро хавфсизлик бўйича таҳлилчиси Клаудия Мейжор. "Бу инқироз АҚШ сиёсий етакчилигидаги таркибий ўзгаришлар тасдиғидир," - дейди у. "АҚШ глобал етакчилиги йўқ экан АҚШ модели ҳам бўлмайди", - дея қўшимча қилади Мейжор хоним. "Муваффақият - сиз ўз мамлакатингизда пандемияни йўқ қилиб, атрофингизда иттифоқчиларни жипслаштириб, альянсни бошқариб, глобал жамоатчиликка фойда келтирадиган маҳсулотларни етказиб, чақириқларга глобал кураш ташкил қилишдир, худди, Эбола касаллигидаги каби". Бунинг ўрнига Америка (давлат - тахр.) институтлари ҳатто ўз уйида бу ишга қодир эмаслигини намоён қилмоқда, дейди аёл. Трамп реакцияси - якка тартибда ҳаракат қилишдан иборат.

Энг "демократик" ОАВлар нима дейди 

Бутун ҳаёти ва карьера давомида дунёни Америкага итоат қилиш, Америкага қойил қолиш, Америка билан тортишмаслик ва Американинг "дунёга беғараз етакчилиги" учун миннатдор бўлишга ўргатиш ва шундай талабларни илгари суриш билан шуғулланган европалик экспертлар, фаоллар ва журналистлар бугун муайян ноқулайликка дуч келган ва бу тез орада ҳақиқий ваҳимага айланиши турган гап. "АҚШда биздан кўра яхшироқ ва ҳамма жим бўлиши керак" деган фикрдан фойдаланиб бўлмайдиган дунёда яшаш уларнинг айримлари учун коронавирусдан ҳам даҳшатлироқ бўлиши мумкин.

Бундай фикрлар Ғарбнинг (карантин туфайли бўшаб қолган) етакчи оммавий ахборот воситалари таҳририятлари ва илмий марказларига етиб бормайди, дея умид қилса бўларди. Аммо, океан орти ва европалик ҳамкорларимизни у қадар паст баҳолаб бўлмайди: эпидемия кўзга кўринадиган ва узоқ давом этадиган ҳодиса бўлиб, ҳатто, энг жиддий ақлий тўсиқлар ва қарашларни йўқ қилиши мумкин.

Россия тажрибасини ўрганишди 

Масалан, мамлакатимиз раҳбарияти ва умуман мамлакатимиз аҳолисига хайрихоҳлигига ишониш жуда қийин бўлган америкапараст CNN телеканали тўсатдан ўз олдига Россия тажрибасини ўрганиш вазифасини қўйди. Яъни, Россияда касалланиш ҳолатлари сони (CNNда мақола чоп этган пайтда) Люксембургга қараганда кам экан, (гарчи америкалик журналистларнинг географиядан билими анча ачинарли бўлишига қарамай, улар Россия аҳолиси Люксембургга нисбатан анча кўпроқлигини аниқ биладилар), Россия бу борада нимани тўғри амалга оширган, деган саволга жавоб изладилар.

Америка пропагандаси ўқув қўлланмасига қатъий амал қилган ҳолда ишлашга ҳаракат қилди: расмий маълумотларни шубҳа остига олди, Россияда ўтказилган тестларнинг нотўғрилигини эҳтимол қилди ва шу ўринда ҳукуматга нисбатан бир чимдим танқид қўшишни унутмади, лекин шу билан бирга Америка стандартлари бўйича журналистик қаҳрамонлик деб аташ мумкин бўлган ишга ҳам қўл урди.

CNN матнида Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (эпидемиялар масаласида халқаро миқёсдаги ундан нуфузлироқ тузилма мавжуд эмас) экспертидан иқтибос келтирилган бўлиб, мутахассис унда расмий маълумотлар танқидига ишонмаслигини айтган эди. Бундан ташқари, аёл Россия тестлари синов хусусиятлари ва лабораториянинг ўзи ҳам ЖССТ томонидан маъқулланган рўйхатга киритилганини қўшимча қилганди. Россиянинг "Роспотребнадзор" - Россия истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш давлат агентлиги шанба куни коронавирус бўйича 156 мингдан ортиқ тест ўтказганини эълон қилди. Россия феврал ойи бошидан бошлаб, шу жумладан, аэропортларда, Эрон, Хитой ва Жанубий Кореядан келадиган саёҳатчиларга урғу берган ҳолда, оммавий текширувларни ўтказишни бошлаганини эълон қилди", - деб хабар қилади америка телеканали.

Ушбу сюжет АҚШдаги баъзи  Россияга қарши фаолларнинг аллергик реакциясини қўзғади ва нафратга лиммо-лим изоҳлар ёғилишига сабаб бўлди, аммо юқумли эпидемияга қарши дунёда Америкага қараганда яхшироқ кураш олиб борилаётганини англаш жараёнини энди тўхтатиш қийин бўлади. Худди шунга ўхшаш материаллар Хитой, Сингапур, Жанубий Корея ва бошқа давлатлар ҳақида ҳам чоп этилган.

АҚШ 2 ойни бекор ўтказди 

Вашингтоннинг ўз-ўзига баҳо беришидаги муаммо ким бу ишни яхшироқ уддалаётганида эмас, балки Америка ҳукумати бу ишни бошқа барча цивилизациялашган мамлакатларга қараганда деярли ёмон бажармаётганида. Айниқса, АҚШда тайёргарлик ишлари учун икки ой муддат захирада бўлганлигини ҳисобга оладиган бўлсак.

Агар шундай давом этадиган бўлса, инқироздан кейин, ҳатто Ғарб ахборот майдонида ҳам бир нечта ёрқин образлар ва Вашингтон ўзи учун ёқимсиз бўлган ғоялар муҳрланиб қолади. Масалан, Хитой ва Жануби-Шарқий Осиёдаги баъзи мамлакатлар ўта кескин чоралар ёрдамида эпидемиялар устидан маҳаллий ўлчамда ғалаба қозониб, боз устига бошқаларга ҳам ёрдам қўлини чўзган давлатлар сифатида ёдда қолади. Россияни - коронавирусни жиловлаб туриш бўйича нисбатан самара кўрсатган давлат сифатида эслаб қолиш мумкин. Шунингдек, Америка санкциялари туфайли ўз-ўзини, шу жумладан, молиявий ва озиқ-овқат масалаларида ҳам таъминлашга ўрганган бу давлат унга эриша олдики, бугунги кунда Россия, ҳатто барқарор ғарб иқтисодиётларини ҳам ларзага солган дунёдаги молиявий инқироздан энг кам азият чекаётган давлат саналади.

Тайёрга-айёрми? 

АҚШ-чи, у нимаси билан ёдда қолади? Катта эҳтимол билан, The New York Times журналистлари ёзган ушбу эпизод билан: "Германия расмийлари таъкидига ва (манбалардан олинган) хабарларга кўра, Трамп маъмурияти ва ҳатто, Трампнинг шахсан ўзи Германиянинг Cure-Vac фармацевтика компаниясига COVID-19га қарши ишлаб чиқилаётган вакцинага эксклюзив ҳуқуқларни қўлга киритиш учун бир миллиард доллар таклиф қилган".

Илгари дунё бундай ҳатти-ҳаракатларга кўз юмишга тайёр эди ҳам, аммо ҳозир замон аста-секин ўзгариб бормоқда ва эндиликда бу ўзгаришларни кўриб кўрмасликка олишнинг иложи йўқ.

Маълумот учун, айни дамда АҚШ коронавирусга чалинган фуқаролар сони бўйича дунёда Хитой ва Италиядан сўнг 3-ўринга чиққан. Қўшма Штатларда касалликка чалинганлар сони 35 мингдан ошиб кетди. Россияда бугунги кунда коронавирусдан беморланганлар сони 438 кишини ташкил қилмоқда.  

2949
Российская вакцина Sputnik V в аэропорту

Эксперт "Спутник V" вакцинасининг инновацион фарқини айтди

175
(Янгиланган 16:14 21.01.2021)
"Спутник V" - аденовирус платформасида ишлаб чиқилган бошқа вакциналарга қараганда, инновацион юқори натижа намойиш қилди.

ТОШКЕНТ, 21 янв – Sputnik. Россиянинг коронавирусга қарши "Спутника V" вакцинаси бир векторли аналогларига қараганда яхшироқ натижалар намойиш қилмоқда, дейди "Спутника V" вакцинаси бўйича халқаро кенгаш эксперти Карлос Сала.

Унинг фикрига кўра, икки векторли вакцинанинг самарадорлиги бир векторли вакцинага нисбатан юқори.

“Бизни аденовируснинг иккита турли хил векторидан иборат бўлган вакцинанинг самарадорлик масаласи ҳар доим қизиқтириб келган, чунки ана шундай вакциналар катта самарадорликка эга деган гипотеза бор. "Спутника V" эса буни амалда намойиш қилди. Аденовирус платформасида ишлаб чиқилган бошқа вакциналарга қараганда унинг самарадорлиги юқори. Бу - инновацион натижа.”, - деди  Карлос Сала.

Маълумот учун, "Спутник V" вакцинаси – одам аденовируси асосида тайёрланган векторли вакцина. Унинг таркибида тирик SARS-CoV-2 вируси йўқ, фақат ушбу вируснинг S-оқсили бўлаги киритилган бўлиб, у инсон организмида коронавирусга қарши иммунитет уйғотиш учун хизмат қилади. Одам аденовируси ушбу S-оқсили бўлагини одам ҳужайрасига етказиш учун транспорт вазифасини бажаради.

Вакцина икки компонентдан иборат бўлиб, биринчи марта одам аденовирусининг 26 серотипи (Ad26) юборилади, иккинчи маротаба эса 5-серотипи (Ad5) юборилади.

"Спутник V" – Россиянинг Гамалея номидаги Миллий микробиолигия ва иммунология маркази томонидан ишлаб чиқилган ва рўйхатга олинган дунёдаги биринчи вакцинадир. Бугунги кунда Спутник V вакцинасини олганлар сони 1 миллиондан ошган ва унинг самарадорлиги 95 %ни ташкил қилган.

175

Антонов: Россияни жиловлаб туриш - АҚШ сиёсатининг “альфа ва омега”си ҳисобланади

499
(Янгиланган 16:02 21.01.2021)
Жо Байден Оқ уйга келиши билан Россия АҚШ билан конструктив мулоқотни бошлашга, икки томонлама муносабатларда тўпланиб қолган муаммоларни бартараф этишга қарор қилди.

Москва эзгу умидлардан йироқ ва Россияни жиловлаш Америка ташқи сиёсатининг устувор йўналишларидан бири бўлиб қолаётганини англайди, деди Россиянинг Вашингтондаги элчиси Анатолий Антонов.

Элчи АҚШ 46-президенти инаугурациясидан сўнг РИА Новостига берган интервюсида Владимир Путин ва унинг янги америкалик ҳамкасби ўртасида бу йил учрашув бўладими, Москва ва Вашингтон COVID-19га қарши ҳамкорлик қилиш имкониятини қандай бўлишини айтди. стратегик ҳужум қуролларини қисқартириш тўғрисидаги шартномани сақлаб қолиш учун ҳали ҳам имкониятлар мавжудлигини таъкидлади - Россия АҚШ таклифларини кутмоқда.

- Сайловдан кейин Жо Байденнинг бўлажак администрацияси вакиллари билан дастлабки мулоқотлар ўтказилдими? Қайси мавзуларни муҳокама қилишга муваффақ бўлдингиз?

- Бундай мулоқотлар бўлмади. Бироқ, янги ҳукуматда ташқи сиёсат бўйича тайинланганларнинг кўпи бизга таниш. Улар аввалги администрацияларда раҳбарлик лавозимларида ишлаган. Умид қиламизки, Оқ уй аппарати, Давлат департаменти ва бошқа идоралардаги ўзгаришлар билан ҳамкасблар билан икки томонлама долзарб ва халқаро муаммолар бўйича мазмунли мулоқотни бошлаш мумкин бўлади.

Ҳамкорликнинг аниқ йўналишлари бўйича Россия таклифлари бир неча бор айтилган ва музокаралар столига қўйилган. Биз Америка томони билан амалий ва ўзаро манфаатли мулоқотга тайёрмиз.

- Вашингтон ДСНВни узайтиришга розилик беришини кутаяпсизми? Россия 20 январдан кейин маслаҳатлашувларни бошлашга тайёрми?

- Маълумки, Россия бир йилдан кўпроқ вақт олдин АҚШга ДСНВ шартномасини ҳеч қандай шартларсиз узайтиришни таклиф қилган эди. Республика администрацияси шартномани у имзоланган кўринишда узайтиришдан қатъиян бош тортганди. Қабул қилиб бўлмайдиган шартларни илгари сурди. Аслини олиб қараганда, ядровий қуролни назорат қилиш бўйича ягона Россия-Америка келишувини сиёсий савдолашув мавзусига айлантирди. Ажабланарли жойи йўқки, бундай позиция охир-оқибат ДСНВ тақдири бўйича икки томонлама маслаҳатлашувларни боши берк кўчага олиб келди. Шунга қарамай, биз бир қатор масалаларда Вашингтон томон келдик. Умид қиламизки, ҳозирги администарцияси янада оқилона ва реалистик принциплардан бу масалага ёндашади.

Россия ДСНВ шартномасини узайтириш бўйича мазмунли мулоқотга тайёр. 2021 йил 5 февралда келишув муддати тугашидан олдин тегишли келишувга эришиш имконияти сақланиб қолмоқда. Тўп Вашингтон томонида - конструктив таклифларни кутмоқдамиз.

- 2021 йилда Россия Федерацияси ва АҚШ президентлари учрашувини кутиш керакми? Ташқи ишлар вазирлар даражасида? Байденга “2+2” форматида маслаҳатлашувни ўтказиш таклиф қиласизми?

- Пандемия шароитида юзма-юз тадбирларини қайта тиклаш истиқболлари, шу жумладан энг юқори даражада гапириш ҳозирча қийин. Сиёсий мулоқотлар жадвалини шакллантириш эпидемик вазиятнинг нормаллашишига, бундай учрашувларнинг мазмунига, кўп томонлама тадбирларда мулоқот қилиш имконияти ва бошқаларга боғлиқ бўлади. Режаларни АҚШ янги администрацияси билан муҳокама қилиш ва келишиш керак.

"2 + 2" форматига келсак, америкаликларга уни қайта тиклашни бир неча бор таклиф қилгандик. Бироқ, улар ижобий жавоб беришмади. Мазкур ташаббус ўз кучида қолмоқда.

- Байден ташқи сиёсат жамоасига аллақачон эълон қилинган номзодларни қандай баҳолайсиз? Эрон, Сурия, Украина бўйича мулоқот қайта бошлаш мумкинлигига умид борми? АҚШ Миллий хавфсизлик кенгаши таркибига Россия ва Марказий Осиё бўйича алоҳида директор тайинланиши ҳақида нима деб ўйлайсиз?

- Байденнинг ташқи сиёсий гуруҳига номзодларни баҳолаш - бизнинг ишимиз эмас. Биз АҚШ президенти, ҳар қандай раҳбар каби, ўзи ишонадиган мутахассисларни танлайди деган асосдан келиб чиқамиз.

Менимча, янги жамоага ташқи сиёсатдаги устуворликлар ва аниқ масалалар бўйича ёндашувларни аниқлаб олиши вақт бериш керак. Унинг халқаро йўналишини нафақат сайловолди сўзлар асосида эмас, балки амалий ҳаракатлар билан баҳолаш лозим. Кимдир сайловдан олдин иккита ранг бор деб, ўринли гап айтди - қора ва оқ, улардан кейин эса битта - кулранг.

Шу билан бирга, биз эзгу умидлардан йироқмиз. Агар Россия йўналишда бирон бир ўзгаришлар юз берса, моҳиятан эмас, аксинча нюансларда бўлади. Россияни тизимли жиловлаш Америка сиёсатининг альфа ва омегаси бўлиб қолмоқда.

Бироқ, администрациядаги кўплаб юқори мартабали амалдорлар бизга Барак Обама давридаги иши билан яхши таниш. Масалан, Оқ уйда Яқин Шарқ масалалари координатори лавозимини эгаллаши кутилаётган Брет Макгурк, у билан ИШИДга қарши коалицияда президентнинг махсус вакили (ИШИД - Россияда тақиқланган террористик ташкилот) бўлганида иш олиб бордик.

Янги администрация ҳокимият тепасига келганидан кейин СНБ аппарати таркибидаги ўзгаришларга келсак, бу одатий ҳол. Жорж Буш ва Барак Обама президентлиги даврида Оқ уйда Россия йўналиши бўйича ўхшаш бўлган позиция аллақачон мавжуд бўлган. Биз Оқ уй аппаратида америкалик ҳамкасблар билан мунтазам мулоқот ўрнатилади, деб назарда тутмоқдамиз.

499
Теглар:
Марказий Осиё, Украина, Сурия, Эрон, Москва, Вашингтон, инаугурация, сайловлар, Жо Байден, Владимир Путин, АҚШ, Россия
Мавзу бўйича
Байден АҚШни Европа қўғирчоғига айлантиради
Нима бўлса ҳам Байден. Реванш олишга Трампга нима халал берди
Байден жонли эфирда COVID’га қарши эмланди – видео
Жо Байден қасамёдддан сўнг қатор муҳим ўзгаришларни амалга оширди
Иностранные рабочие

Ўзбекистонда фуқароларни Москвага ишга жалб қилиш фаол олиб борилмоқда 

3
Январ охирига қадар 4000 мингга яқин кишини ишга қабул қилиш режалаштирилган, айни дамда 500 киши суҳбатдан ўтган. 

ТОШКЕНТ, 22 янв - Sputnik. Шу кунларда Россия қурилиш компаниялари Ўзбекистонда фуқароларни Москва ва Москва вилоятида ишга жалб қилиш билан фаол шуғулланмоқда. 

Россиянинг йирик қурилиш компаниялари январ ойининг охирига қадар 4 минг нафар Ўзбекистон фуқаролари билан шартнома тузишни режалаштирган, деб хабар қилмоқда Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги.

Хусусан, "ПИК-Индустрия" ва "ТехСтрой" компанияси вакиллари Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги ходимлари билан биргаликда Москве ва Москва вилоятининг қурилиш объектларида ишлаш учун мутахассисларни жалб қилмоқда. Айни дамда 500 киши суҳбатдан ўтган, ой охиригача 4 минг киши билан шартнома тузиш режалаштирилган. 

Эслатиб ўтамиз, Россия расмийлари Москва қурилиш объектларида ишчи кучи етишмаётгани туфайли ишлар тўхтаб қолгани ҳақида Россия расмийлари бир неча бор айтиб ўтишган эди. Айни дамда Ўзбекистон ва Тожикистондан керакли мутахассисликка эга бўлган ишчиларни ташкиллаштирилган тартибда ишга ёллаш кампанияси бошлаб юборилган. 

Маълум бўлишича қурилиш компаниялари 14 мингга яқин ишчи ёллашни режалаштирган. Уларга асосан монтажчи-сантехниклар, электропайвандчилар, электромонтажчилар, ғишт терувчилар, арматурачилар, бетон қуювчилар ва бошқа қурилиш мутахассислари керак. 

Номзодлар билан суҳбат Фарғона, Самарқанд ва Урганч шаҳарларидаги бандлик марказларида ўтказилмоқда. Номзодлар ёши 21-50 орасида бўлиши, рус тилини билиши ва камида 1 йиллик иш стажига эга бўлиши талаб қилинади. Ишга қабул қилинганларга 60-100 минг атрофида маош, ётоқхона, махсус кийим-кечак билан таъминланади.

3