Станок-качалка

Нефт уруши: Вашингтон асосий тақиқни бузди

1909
(Янгиланган 22:05 23.03.2020)
АҚШ нефть бозорларидаги инқироз ва сланец компанияларининг муаммолари америкалик сиёсатчиларни ҳам, мамлакатдаги нефт компанияларни ҳам ғайриоддий ечимларни излашга мажбур қилмоқда.

АҚШ нефть бозорларидаги инқироз ва сланец компанияларининг муаммолари америкалик сиёсатчилар билан бир қаторда мамлакат нефт компанияларини ҳам ғайриоддий ечимлар излашга мажбур қилмоқда, уларнинг айримлари шу пайтгача имконсиз, ноқонуний, ғайритабиий ва умуман, "миллий манфаатларга хиёнат" саналган.

Инглизларда енгиб бўлмас кучга дуч келинганида айтиладиган, гарчи сурбетона бўлса-да, аммо машҳур бир мақол бор: уни шундай таржима қилиш мумкин: "Кимнидир мағлуб қила олмаяпсизми - ғолибларга қўшилинг".

Агар бу мақолни халқаро нефт бозоридаги бугунги воқеликка нисбатан қўлласак, у ҳолда Саудия Арабистони ва Россия ўртасидаги нарх урушида ғалаба қозонишнинг иложи йўқлиги ёхуд бу жуда қимматга тушадиган ғалаба бўлиши сабабли, ғолибларга қўшилиш мантиқан тўғри.

Айнан шу сабабли, америка нефт бозори регулятори  (аниқроғи, сланец нефт саноатига масъул бўлган регулятор) мисли кўрилмаган иш қилди - у ОПЕК вакиллари билан алоқага чиқди. Бундан ташқари, музокаралар столига америка томонидан жаҳон нефт бозорини барқарорлаштириш режаси қўйилган.

Бундай режани амалга ошишига ҳали жуда кўп вақт бор, мураккаб (кўпёқлама) музокаралар эса ҳали кўп маротаба тўхтатилиши мумкин. Аммо бу ҳолда амалий даражада жаҳон бозорининг асосий тақиқларидан бири бузилганлиги жуда муҳим факт: америкаликлар ҳеч бўлмаганда нефт нархининг кўтарилиши эвазига ўз улушини бериш имкониятини муҳокама қилишга тайёр.

Райан Ситтон, америка музокарачиси ролида айнан у бўлади шекилли, Bloomberg бизнес-ахборот агентлиги орқали океан орти ҳамкорларимизнинг музокаралардаги дастлабки позициясини белгилаб берди: "Назарий жиҳатдан, Техас қазиб олишни 10 фоизга камайтириши мумкин ва агар Саудия Арабистони ишлаб чиқаришни пандемиягача бўлган даражадан 10 фоизга қисқартиришга тайёр бўлса, Россия ҳам худди шундай қилишга тайёр экан, бу бозорни инқироздан олдинги даражага  (фақат бир оз нефт ортиқлигига) қайтаради".

Маълумки, XX асрда АҚШ ҳукуматининг нефт олигополиялари билан курашган вақтидан бери, Америка нефт компаниялари (жиддий жазолар таҳдиди остида) қазиб олишни ўзаро ва айниқса чет эл кончилари билан мувофиқлаштира олмаяпти.

Аммо, айнан жаноб Ситтон бу ишни амалга ошириш учун барча ҳуқуқларга эга ва битта имзоси билан Америка ишлаб чиқаришни камайтириб юборадиган давлат тузилмаларининг етакчиларидан бири ҳисобланади.

Бу давлат тузилмасининг ёлғон номи "Техас темир йўл комиссияси" (The Railroad Commission of Texas) бўлиб, бу ном XIX асрдан бошлаб бу тузилма транспорт бозорини бошқарган вақтда берилган ном ва ҳозирда шу жумладан АҚШнинг асосий нефт (ва сланец)  ҳудудида нефт ишлаб чиқаришни тартибга солиб келади. Жаноб Ситтон - бу тузилманинг комиссари ҳисобланади ва унинг айтишича, унга ОПЕК музокаралар олиб боришга тўғри келади, у аллақачон расмий таклифни олган.

Баъзи америкалик сиёсатчилар ва нефт компаниялари қазиб олишга қўйилган ҳар қандай чекловларга қатъий қарши туришса керак, ва эҳтимол суд жараёнлари орқали ҳам буни амалга оширишлари мумкин, аммо айнан Техас давлат регулятори уларнинг розилигисиз ва ҳеч қандай янги қоидалар ёки тартибни жорий этмасдан "жўмракни" айлантириб қўйиши мумкин.

Биринчи навбатда Техас регулятори қўшилиб келадиган газни ёқиш учун рухсатномаларни беради ва узайтиради (шунингдек бекор қилиши мумкин): Америка сланец компаниялари бу амалиётни оммавий равишда қўллайдилар, уни узоқ вақтдан бери экологлар ва баъзи иқтисодчилар тақиқланишини талаб қилинмоқдалар.

Қазиб олишни кўпайтириш ёки қўллаб-қувватлаш учун сланец ишлаб чиқарувчилари шунчаки нефт билан бирга ишлаб чиқариладиган газни ёқиб юборишади, америкалик соҳавий журналистлар таъкидлашича, қудуқ қанчалик қадимий бўлса, шунчалик кўп газ чиқади. Агар ушбу амалиёт учун рухсат бериш чекланса ёки бутунлай тўхтатиб қўйилса, у ҳолда сланец ишлаб чиқариш мутаносиб равишда камаяди, экологлар эса фақат шод бўлишади.

Мавжуд иккинчи усул - анча қўполроқ ва қисман стоп-кранни ишлатишга ўхшайди, лекин жуда танг ҳолатда (агар Техас ОПЕК билан гаплашса, бу жуда фавқулодда ҳолат) бу усулдан фойдаланиш мумкин: йўқолаётган ишлаб чиқаришни алмашиш учун сланец компаниялари доимий равишда янги қудуқ қазишлари керак, аммо уларнинг ҳар бирига рухсат яна ҳудди ўша комиссия томонидан берилади. Агар бу жараёнга тўсқинлик қилинса ёки жуда секинлаштирилса, у ҳолда эскираётган қудуқларда қазиб олишнинг пасайиши умуман ишлаб чиқаришни табиий ва анча жадал пасайишини таъминлайди.

Американинг Bloomberg агентлиги хабар беришича, Техас комиссияси вакили ва ОПЕК музокарачиларининг учрашуви июн ойида режалаштирилган, аммо бу комиссияда нуфузли скептиклар ҳам бор: "АҚШнинг энг йирик нефт штатидаги энг нуфузли мансабдор шахслардан бири июн ойида ОПЕКнинг муқаддас кадамжосига таклиф қилинди – ва бу икки тарихан қарама-қарши йирик нефт державаларининг яқинлашуви натижасида содир бўлди. Жума куни Техас темир йўл комиссияси комиссари Райан Ситтон ОПЕК бош котиби Муҳаммад Баркиндо уни гуруҳнинг Вена шаҳрида бўлиб ўтган ёзги йиғилишига таклиф қилганини айтди.

Аммо кутилмаган эълон АҚШ ва халқаро нефт доираларида шов-шувга сабаб бўлган бўлса-да, Ситтоннинг Техасда хом нефт қазиб олишни чеклаш ҳақидаги таклифи 1970 йиллардан бери ўзининг агентлигидаги қаршиликларга дуч келди. "Гарчи мен "Техас мўъжизаси" ("сланец"га асосланган "Техас иқтисодий мўъжизаси" назарда тутилади - таҳр.)ни ҳимоя қилиш бўйича ҳар қандай ғояни кўриб чиқишга тайёр бўлсам ҳам, эркин бозор тарафдори ва консерватор сифатида, менда ушбу ёндашувга қарши бир қатор фикрлар мавжуд", - Вейн Кристиан, комиссия раиси. Агар Техас етказиб беришни тўхтатса, бошқа давлатлар ёки ҳатто штатлар ҳам худди шуни қилишларига ҳеч қандай кафолат йўқ".

Ушбу баёнотни икки регистрда ўқиш мумкин деса бўлади: бир томондан, комиссиянинг ўзида қарши овозлар мавжуд, бошқа томондан, мухолифат принциплар билан боғлиқ эмас (консерватизм ва бозор эркинлиги тўғрисидаги баёнотларга қарамай), балки алданиб қолиш ёки бу битимдан ягона ютқазганлар ҳолатида бўлишдан қўрқув мавжуд.

Бу рад этиш эмас, балки бу Вена шаҳрида тўлиқ муҳокама қилиниши мумкин бўлган "бир қатор қўшимчалар". Тартибга солувчининг  вакиллари маълум бир чора-тадбирларни қидириш ва шакллантириш билан шуғулланаётганликларини тасдиқлашаётгани жуда аҳамиятлидир (гарчи улар ҳалигача қарор қабул қилинмаганлигини таъкидламоқдалар), ва бунда ушбу вариантни кўриб чиқиш учун сўров баъзи нефт компанияларидан келиб чиққанлиги тўғрисида сўзлашмоқда. "Техаснинг бир нечта нефт компаниялари комиссия томонидан кунлик қазиш нормасини жорий қилишнинг мақсадга мувофиқлиги ҳақида қизиқишди,"- деди регулятор вакили. – Меъёрга солиш - "ҳар ким ўзи истаганича" ёки "ҳамма имкони борича" режимидан "ҳамма рухсат этилган миқдорда ишлаб чиқаради" режимига ўтиши".

Бу ғалати бўлиб туюлиши мумкин, аммо ҳозирда юзага келган вазият шуни кўрсатадики, нархларнинг кескин пасайиши АҚШнинг нефт секторини муроса қилиш имконияти борасида мўъжизаларни кўрсатмоқда. Ушбу мўъжиза АҚШга, ҳеч бўлмаганда норасмий равишда, ҳозирнинг ўзида ОПЕКга аъзо бўлиши ёки яқин ойларда ишлаб чиқаришни тартибга солиш бўйича халқаро битим тузиш учун кифоя қилади, аммо бу йўналишда албатта маълум ютуқларга эришилди.

1909
Российская вакцина Sputnik V в аэропорту

Эксперт "Спутник V" вакцинасининг инновацион фарқини айтди

173
(Янгиланган 16:14 21.01.2021)
"Спутник V" - аденовирус платформасида ишлаб чиқилган бошқа вакциналарга қараганда, инновацион юқори натижа намойиш қилди.

ТОШКЕНТ, 21 янв – Sputnik. Россиянинг коронавирусга қарши "Спутника V" вакцинаси бир векторли аналогларига қараганда яхшироқ натижалар намойиш қилмоқда, дейди "Спутника V" вакцинаси бўйича халқаро кенгаш эксперти Карлос Сала.

Унинг фикрига кўра, икки векторли вакцинанинг самарадорлиги бир векторли вакцинага нисбатан юқори.

“Бизни аденовируснинг иккита турли хил векторидан иборат бўлган вакцинанинг самарадорлик масаласи ҳар доим қизиқтириб келган, чунки ана шундай вакциналар катта самарадорликка эга деган гипотеза бор. "Спутника V" эса буни амалда намойиш қилди. Аденовирус платформасида ишлаб чиқилган бошқа вакциналарга қараганда унинг самарадорлиги юқори. Бу - инновацион натижа.”, - деди  Карлос Сала.

Маълумот учун, "Спутник V" вакцинаси – одам аденовируси асосида тайёрланган векторли вакцина. Унинг таркибида тирик SARS-CoV-2 вируси йўқ, фақат ушбу вируснинг S-оқсили бўлаги киритилган бўлиб, у инсон организмида коронавирусга қарши иммунитет уйғотиш учун хизмат қилади. Одам аденовируси ушбу S-оқсили бўлагини одам ҳужайрасига етказиш учун транспорт вазифасини бажаради.

Вакцина икки компонентдан иборат бўлиб, биринчи марта одам аденовирусининг 26 серотипи (Ad26) юборилади, иккинчи маротаба эса 5-серотипи (Ad5) юборилади.

"Спутник V" – Россиянинг Гамалея номидаги Миллий микробиолигия ва иммунология маркази томонидан ишлаб чиқилган ва рўйхатга олинган дунёдаги биринчи вакцинадир. Бугунги кунда Спутник V вакцинасини олганлар сони 1 миллиондан ошган ва унинг самарадорлиги 95 %ни ташкил қилган.

173

Антонов: Россияни жиловлаб туриш - АҚШ сиёсатининг “альфа ва омега”си ҳисобланади

499
(Янгиланган 16:02 21.01.2021)
Жо Байден Оқ уйга келиши билан Россия АҚШ билан конструктив мулоқотни бошлашга, икки томонлама муносабатларда тўпланиб қолган муаммоларни бартараф этишга қарор қилди.

Москва эзгу умидлардан йироқ ва Россияни жиловлаш Америка ташқи сиёсатининг устувор йўналишларидан бири бўлиб қолаётганини англайди, деди Россиянинг Вашингтондаги элчиси Анатолий Антонов.

Элчи АҚШ 46-президенти инаугурациясидан сўнг РИА Новостига берган интервюсида Владимир Путин ва унинг янги америкалик ҳамкасби ўртасида бу йил учрашув бўладими, Москва ва Вашингтон COVID-19га қарши ҳамкорлик қилиш имкониятини қандай бўлишини айтди. стратегик ҳужум қуролларини қисқартириш тўғрисидаги шартномани сақлаб қолиш учун ҳали ҳам имкониятлар мавжудлигини таъкидлади - Россия АҚШ таклифларини кутмоқда.

- Сайловдан кейин Жо Байденнинг бўлажак администрацияси вакиллари билан дастлабки мулоқотлар ўтказилдими? Қайси мавзуларни муҳокама қилишга муваффақ бўлдингиз?

- Бундай мулоқотлар бўлмади. Бироқ, янги ҳукуматда ташқи сиёсат бўйича тайинланганларнинг кўпи бизга таниш. Улар аввалги администрацияларда раҳбарлик лавозимларида ишлаган. Умид қиламизки, Оқ уй аппарати, Давлат департаменти ва бошқа идоралардаги ўзгаришлар билан ҳамкасблар билан икки томонлама долзарб ва халқаро муаммолар бўйича мазмунли мулоқотни бошлаш мумкин бўлади.

Ҳамкорликнинг аниқ йўналишлари бўйича Россия таклифлари бир неча бор айтилган ва музокаралар столига қўйилган. Биз Америка томони билан амалий ва ўзаро манфаатли мулоқотга тайёрмиз.

- Вашингтон ДСНВни узайтиришга розилик беришини кутаяпсизми? Россия 20 январдан кейин маслаҳатлашувларни бошлашга тайёрми?

- Маълумки, Россия бир йилдан кўпроқ вақт олдин АҚШга ДСНВ шартномасини ҳеч қандай шартларсиз узайтиришни таклиф қилган эди. Республика администрацияси шартномани у имзоланган кўринишда узайтиришдан қатъиян бош тортганди. Қабул қилиб бўлмайдиган шартларни илгари сурди. Аслини олиб қараганда, ядровий қуролни назорат қилиш бўйича ягона Россия-Америка келишувини сиёсий савдолашув мавзусига айлантирди. Ажабланарли жойи йўқки, бундай позиция охир-оқибат ДСНВ тақдири бўйича икки томонлама маслаҳатлашувларни боши берк кўчага олиб келди. Шунга қарамай, биз бир қатор масалаларда Вашингтон томон келдик. Умид қиламизки, ҳозирги администарцияси янада оқилона ва реалистик принциплардан бу масалага ёндашади.

Россия ДСНВ шартномасини узайтириш бўйича мазмунли мулоқотга тайёр. 2021 йил 5 февралда келишув муддати тугашидан олдин тегишли келишувга эришиш имконияти сақланиб қолмоқда. Тўп Вашингтон томонида - конструктив таклифларни кутмоқдамиз.

- 2021 йилда Россия Федерацияси ва АҚШ президентлари учрашувини кутиш керакми? Ташқи ишлар вазирлар даражасида? Байденга “2+2” форматида маслаҳатлашувни ўтказиш таклиф қиласизми?

- Пандемия шароитида юзма-юз тадбирларини қайта тиклаш истиқболлари, шу жумладан энг юқори даражада гапириш ҳозирча қийин. Сиёсий мулоқотлар жадвалини шакллантириш эпидемик вазиятнинг нормаллашишига, бундай учрашувларнинг мазмунига, кўп томонлама тадбирларда мулоқот қилиш имконияти ва бошқаларга боғлиқ бўлади. Режаларни АҚШ янги администрацияси билан муҳокама қилиш ва келишиш керак.

"2 + 2" форматига келсак, америкаликларга уни қайта тиклашни бир неча бор таклиф қилгандик. Бироқ, улар ижобий жавоб беришмади. Мазкур ташаббус ўз кучида қолмоқда.

- Байден ташқи сиёсат жамоасига аллақачон эълон қилинган номзодларни қандай баҳолайсиз? Эрон, Сурия, Украина бўйича мулоқот қайта бошлаш мумкинлигига умид борми? АҚШ Миллий хавфсизлик кенгаши таркибига Россия ва Марказий Осиё бўйича алоҳида директор тайинланиши ҳақида нима деб ўйлайсиз?

- Байденнинг ташқи сиёсий гуруҳига номзодларни баҳолаш - бизнинг ишимиз эмас. Биз АҚШ президенти, ҳар қандай раҳбар каби, ўзи ишонадиган мутахассисларни танлайди деган асосдан келиб чиқамиз.

Менимча, янги жамоага ташқи сиёсатдаги устуворликлар ва аниқ масалалар бўйича ёндашувларни аниқлаб олиши вақт бериш керак. Унинг халқаро йўналишини нафақат сайловолди сўзлар асосида эмас, балки амалий ҳаракатлар билан баҳолаш лозим. Кимдир сайловдан олдин иккита ранг бор деб, ўринли гап айтди - қора ва оқ, улардан кейин эса битта - кулранг.

Шу билан бирга, биз эзгу умидлардан йироқмиз. Агар Россия йўналишда бирон бир ўзгаришлар юз берса, моҳиятан эмас, аксинча нюансларда бўлади. Россияни тизимли жиловлаш Америка сиёсатининг альфа ва омегаси бўлиб қолмоқда.

Бироқ, администрациядаги кўплаб юқори мартабали амалдорлар бизга Барак Обама давридаги иши билан яхши таниш. Масалан, Оқ уйда Яқин Шарқ масалалари координатори лавозимини эгаллаши кутилаётган Брет Макгурк, у билан ИШИДга қарши коалицияда президентнинг махсус вакили (ИШИД - Россияда тақиқланган террористик ташкилот) бўлганида иш олиб бордик.

Янги администрация ҳокимият тепасига келганидан кейин СНБ аппарати таркибидаги ўзгаришларга келсак, бу одатий ҳол. Жорж Буш ва Барак Обама президентлиги даврида Оқ уйда Россия йўналиши бўйича ўхшаш бўлган позиция аллақачон мавжуд бўлган. Биз Оқ уй аппаратида америкалик ҳамкасблар билан мунтазам мулоқот ўрнатилади, деб назарда тутмоқдамиз.

499
Теглар:
Марказий Осиё, Украина, Сурия, Эрон, Москва, Вашингтон, инаугурация, сайловлар, Жо Байден, Владимир Путин, АҚШ, Россия
Мавзу бўйича
Байден АҚШни Европа қўғирчоғига айлантиради
Нима бўлса ҳам Байден. Реванш олишга Трампга нима халал берди
Байден жонли эфирда COVID’га қарши эмланди – видео
Жо Байден қасамёдддан сўнг қатор муҳим ўзгаришларни амалга оширди

Президент Бухорода ёш дастурчилар билан суҳбатлашди

10
Бухоро IT Parkида ўқувчи, талаба ва фрилансер дастурчилар робототехника, веб дизайн ва профессионал дастурлашни ўрганади.

ТОШКЕНТ, 22 янв - Sputnik. Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Бухоро вилоятига амалга оширилаётган ташрифи доирасида Бухоро шаҳридаги давлат хизматлари маркази ва IT Park ни бориб кўрди.

IT Parkнинг Бухоро филиалида ўқувчилар, талабалар ва фрилансер дастурчилар ўйинлар орқали ахборот технологияларига қизиқтирилади, кейин ўқитилиб, лойиҳалар ишлаб чиқишга ўргатилади. Бу ерда ёш ҳаваскорлар, робототехниклар, веб дизайнерлар, профессионал дастурчилар йиғилган.

– Бухоро азалдан илм-фан маркази бўлган. Бугун ҳам билимли, интилувчан ёшлар кўп. Бухоронинг IT соҳаси бўйича брендини яратиш керак. Бунинг учун барча нарса – шароит, ресурс, интеллект бор, – деди Шавкат Мирзиёев.

Президент шунингдек долзарб иқтисодий-ижтимоий масалалар бўйича ёш дастурчиларга буюртма бериш, маблағ, энергия ресурслари ва вақтни тежовчи дастурий маҳсулотлар яратиш бўйича кўрсатмалар берилди.

Айни дамда Bukhara City мажмуасида IT Park учун янги 9 ва 12 қаватли замонавий бинолар қурилмоқда. Мажмуада коворкинг маркази, офислар, меҳмонхона, ресторан ва спорт заллари бўлади. У ерда 700 дан зиёд иш ўрни яратилиши режалаштирилган.

 

10