"Бу фақат русларда бор": Америка Ракетага қарши мудофаа тизими нима учун кучсиз

1470
(Янгиланган 15:04 27.03.2020)
Бу йил баҳорда "Адмирал Горшков" фрегати бортидан истиқболли кемага қарши "Циркон" ракетасини гипертовуш тезлик, ракетага қарши мудофаа тизими синовдан ўтказилади.

ТОШКЕНТ, 27 мар - Sputnik, Николай Протопопов. Бу йил баҳорда "Адмирал Горшков" фрегати бортидан истиқболли кемага қарши "Циркон" ракетасини гипертовуш тезлик, ракетага қарши мудофаа тизими синовдан ўтказилади. Россиялик конструкторлар дунёда биринчи бўлиб нафақат гипертовушни жиловлай олишди, балки бир неча йил ичида энг юқори аниқликдаги қуролларни ишлаб чиқаришда жуда катта ютуққа эришдилар. Энг қизиқарли намуналар ҳақида - РИА Новости материалида.

Гипертовушда парвоз

2010 йил бошида, 13 Мах тезликка эришадиган, кемаларга қарши ракетани яратиш бўйича лойиҳанинг бошланиши маълум бўлди. 2019 йилда Владимир Путин янги ракетанинг хусусиятларини маълум қилди ва қисман очиқлади: тезлиги 9 Мах, парвоз масофаси - минг километрдан кўпроқ. Қуруқликда ҳам, денгизда ҳам жойлаштирилиши мумкин.

Энг юқори тезлик ҳусусиятлари туфайли (Циркон товушдан 9 марта тезроқ ҳаракат қилади ва беш дақиқада 500 километр масофадаги нишонга олади) ракета ҳар қандай ракетага қарши мудофаа тизимига дахлсиздир - уни фақатгина аниқлаш мумкин, лекин тутиб бўлмайди.

Масофанинг асосий қисмида, ракета бир неча 10 километр баландликда учади, доимий равишда ўз траекториясини ва ҳаракатланишини ўзгартиради. Зарб қисми нисбатан кичик - 200 килограмм атрофида. Аммо юқори тезликда ва улкан кинетик энергияни ҳисобга олган ҳолда, бу катта сув усти  кемасини йўқ қилиш учун етарли.

Бугунги кунда конструкторлар ва ҳарбийларнинг асосий мақсади - Цирконнинг денгиз версиясини кераклигича фойдаланиш. 2019 йил декабр ойида ракета биринчи марта ташувчи кема бортидан учирилди. Синовлар Шимолий флотда давом этади. Дастлаб, Цирконлар билан юриб турган фрегатлардан бири қуролланади ва келажакда деярли барча ҳарбий кемалар "Калибр" ва "Оникс" ларни учириш учун универсал кема комплексига эга бўлади. Бундан ташқари, янги зарба тизимини "Хаски" лойиҳасининг бешинчи авлод кўп мақсадли ядро сув ости кемалари ҳам олади.

Бироқ, гап нафақат янги кемалар ҳақида эмас. Россия Мудофаа вазири ўринбосари Алексей Криворучконинг сўзларига кўра, Тинч океани флоти учун модернизацияланаётган 1155 лойиҳасининг “Маршал Шапошников" сув ости кемаларига қарши кемаси ва 949А лойиҳасининг "Иркутск" кўп мақсадли ядро сув ости кемалари ҳам, шунингдек, энг янги гипертовуш қуроллари билан жиҳозланади.

Кўздан ташқари ҳудудида зарба

Гипертовуш технологияларнинг жадал ривожланишига қарамай, товушдан паст тезликдаги қанотли қуроллар ҳам ўз долзарблигини йўқотмайди. Шундай қилиб, 1980 йилларда стратегик авиация учун ишлаб чиқилган Х-55 ракеталари ўта узоқ масофали Х-101 ва Х-102 билан алмаштирилди. Улар таркибидаги қурол қисми бир-бирларидан фарқ қиладилар - мос равишда ядросиз ва ядроли.

Биринчи бўлиб Х-101 ракеталари билан 2010 йил бошларида Ту-95 ва Ту-160 бомбардимончилари қуролланди. Деярли барча ракеталарнинг тактик-техник ҳусусиятлари ҳали ҳам сир остида. Очиқ маълумотларга кўра, Х-101 нинг бошланғич оғирлиги 2,4 тоннани ташкил этади, узунлиги 7,5 метр, зарба масофаси 5500 километр. Қурол қисмининг оғирлиги одатий версиясида 400 килограммни ташкил қилади ва ядровий қуролнинг қуввати 250 килотоннани ташкил этади.

Ракетанинг кучли томони юқори аниқлигида. Ҳарбий экспертларнинг фикрига кўра, нишондан оғиш атиги 10 метрга тенг. Бунга ривожланган инерцион нишонга олиш тизими ва нишонга олишнинг оптик ёки радиолокацион тизими билан жиҳозланиш ҳисобига эришилди. Х-101 ердан таҳминан олти километр баландликда учирилади, бир неча ўнлаб метрлардан бир неча минг метргача баландликда учади, маневрларни амалга ошириб ер усти эгриликларни четлаб ўтади. Ҳозирда ташувчи самолётларнинг жиҳозлари ракетани учирилгандан кейин ҳам нишонини ўзгартиришга имкон беради.

Х-101'нинг яна бир ўзига хос хусусияти - душманнинг радиоэлектрон ҳужум тизимларига сезилишнинг паст даражаси - бу махсус аэродинамик шакли ва радио ютувчи материаллардан фойдаланган корпус ҳисобига таъминланади. Самарали тарқалиш майдони кўринмас самолётлар майдони билан деярли бир хил.

Ракета аллақачон жанговар синовдан ўтди ва Сурияда рус учувчилари томонидан фаол фойдаланилмоқда. Ўнлаб нишонлар йўқ қилинди - базалар, жангариларнинг машғулот лагерлари ва мустаҳкамланган қўмондонлик пунктлари. Қурол-аслаҳаларнинг юқори самарадорлиги туфайли Сурияда учувчилар "битта нишон - битта бомба" тамойили асосида курашмоқдалар. Мудофаа вазирлигининг таъкидлашича, объектив назорат ёрдамида кузатиладиган Х-101"нинг нишонга уриш аниқлиги ишлаб чиқарувчи томонидан эълон қилинган кўрсаткичга тўлиқ мос келади.

Авиаташувчилар қотиллари

Сув ости қуроллантирилиш соҳасида ҳам маҳаллий конструкторлар сифатли жадал қадамлар босдилар. Энг сўнгги ишланмалардан бири "Футляр" универсал чуқур сувости ўзи нишонга олувчи торпедаси. Юриш масофаси 60 километрдан ошади, тезлиги соатига 120 километрни ташкил этади. Чуқурлиги - 400 метргача. Режа бўйича "Футляр" 80-йилларда ишлатилган 533 ммлик "Физик" торпедасининг ўрнини эгаллайди. У соатига 100 километргача тезлашади ва атиги 50 километр юра олади. Биринчи навбатда, "Футляр"лар "Борей" ва "Ясень" синфидаги энг янги ядро сув ости кемаларига ўрнатилади.

Торпеда шовқин даражаси паст, бу эса кучли сонар тизимларидан фойдаланадиган замонавий денгиз жанги шароитида ҳал қилувчи рол ўйнайди. "Футляр"нинг двигатели – аксиал-поршенли, у вал орқали энергияни сув пуркагувчи қўзғатувчига ўтказади. Бу иш самарасини оширади ва шовқинни камайтиради.

Бундан ташқари, "Хишник" юқори тезликдаги торпедаси мавжуд. Баъзи маълумотларга кўра, у 1977 йилда хизматга қабул қилинган "Шквал" ўрнини эгаллайди. У соатига уч юз километргача тезлашга, лекин жуда шовқинли ва сонарларда "порлаган": душман ташувчини аниқлай олган. Бундан ташқари, торпеда ҳаво бўшлиғида ҳаракат қилган ва бошқарилишида юқори кўрсаткичларга эга бўлмаган. "Хишник" янада мукаммал бўлади.

Стратегик таъсир

Мутахассислар РС-28 "Сармат" янги авлод қитъалараро баллистик ракетаси ҳақида кўп баҳслашмоқдалар. Ушбу "стратег" Р-36М "Воевода" МБРни жанговар мажбуриятлардан озод қилади (Ғарб таснифига кўра - "Сатана"-"Иблис"). "Сармат"ларнинг биринчи серияси Стратегик мақсад Ракета Кучларига 2021 йилда юборилади.

Ушбу ракета Шимолий қутб орқали ҳам, Жанубий орқали ҳам ҳар қандай ракетага қарши мудофаа тизимини енгиб ўтиб бошқа қитъадаги нишонга зарба бера олади. "Сармат" рекорд даражадаги 18 минг километр масофада суборбитал парвозни амалга ошириши мумкин, бу билан бутун дунёдаги ракета тизимларини ортда қолдиради.

Ракетанинг жанговар қисми айниқса диққатга сазовордир: ҳар бири 800 килотондан иборат индивидуал бошқарувга эга камида ўнта ядро снаряди. Бундан ташқари, келажакда "Сармат"лар "Авангард" жанговар блоклари билан жиҳозланади. Бу 15 Мах тезликгача тезлашадиган, ўзининг жанговар қисми бўлган гипертовуш планер. Энди уни учириш учун УР-100Н УТТХ қитъалараро ракеталаридан фойдаланилмоқда.

"Авангард" юқори бардошли композицион материаллар ҳисобига бир неча минг даражали аэродинамик қизишга бардош бера олади. Снаряд радиолокацион ва лазер нурланишидан ишончли ҳимояланган. Унинг асосий устунлиги маневрлигидадир. "Авангард" баллистик траектория бўйича эмас, балки вертикал ва горизонтал йўналишда фаол ҳаракат қилади.

Ҳатто биронта тутқич қаршисига учиб чиқса ҳам, у "қувлашмачоқ" ўйинига дош беролмайди. Мутлақ эҳтимоллик билан "Авангард" мақсадга етади.

1470
Сигарета в пепельнице

Биз чекишни тез-тез ташлаймиз-у, кейин эса янада кўпроқ чекамиз. Нега бундай?

116
Бутун дунё бўйлаб чекишга қарши кураш кўпроқ гидра билан курашга ўхшайди. Гидранинг қанча кўпроқ калласини чопиб ташласангиз, шунча кўп ўсиб чиқади. Тамаки ишлаб чиқарувчи гигантлар қонунчиликда бўшлиқларни топиб, ёшларни "мода" қурилмаларига ўргатмоқдалар.

2020 йилда Бутунжаҳон тамакисиз кун (31 май) ёшлар саломатлигига қаратилган. Асосий урғу "ёш фуқароларни тамаки саноатининг манипуляцияларидан ҳимоя қилиш ва уларни тамаки ва никотиндан фойдаланишига йўл қўймаслик"га қаратилади.

Ҳукумат ҳам жамият каби бутун дунё бўйлаб тамаки чекишга қарши курашда мисли кўрилмаган чораларни кўрмоқда: жамоат жойларида чекишни тақиқлаш, реклама қилинишини тақиқлаш, тамаки маҳсулотларига солиқларни ошириш, соғлом турмуш тарзи тенденцияси, никотинни истеъмол қилишни тўхтатиш учун ёрдам таклифлари ва бошқалар.

Бир томондан, профилактика чораларининг бундай комплекси ўз натижасини бераётганга ўхшайди. Тамаки чекувчиларнинг 70% дан кўпроғи чекишни ташламоқчи. Аммо бошқа томондан, олти ойдан кейин уларнинг ярмидан кўпи яна бу ёмон одатга қайтишмоқда.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотида анъанавий тамаки билан курашиш концепцияси бўлса-да, электрон сигарета ва таркибида тамаки бор суюқликлар масаласида ҳали ечим топош осон бўлмаяпти.

"Электрон" чекувчилар армияси сафи фақат кенгаймоқда. Чилим, вейп, ароматизаторлар, электрон иситгичлар – бу барча "модадаги" мосламалар ортида сигарет ишлаб чиқарувчилар туради. Буни тушунса бўлади, бундай улкан истеъмол бозорни йўқотишни ҳеч ким хоҳламайди ва шунинг учун ёшлар орасида чекишнинг алтернатив усулларини оммалаштиришмоқда. Интернет ва ижтимоий тармоқларда реклама ҳеч қанақасига назоратга олинмаган ва тамаки гигантлари бундан фойдаланишмоқда.

Ҳозирда Россияда "Фуқаролар соғлиғини атрофдагилирнинг тамаки тутуни таъсиридан ва тамаки истеъмол қилишнинг оқибатларидан ҳимоя қилиш тўғрисида"ги қонунга ўзгартиришлар ишлаб чиқилмоқда. Яқин келажакда таркибида никотин бўлган барча моддалар, шу жумладан снюс ва никотинни организмага етказиб берадиган электрон воситалар тамаки маҳсулотлари билан тенглаштирилиши керак.

Шу билан бирга, чекиш бўйича ўлим тўғрисидаги статистика тасалли бермайди. Дунё бўйлаб ҳар йили 8 миллиондан ортиқ одам тамаки истеъмол қилиш натижасида ҳаётдан кўз юмади. Уларнинг бир миллиондан ортиғи "пассив чекувчилар".

Муаллиф Дарья Чередник, Sputnik радиоси

116
Лаборатория имени Ричарда Лугара в Грузии

Америкаликларга Марказий Осиё ва Кавказдаги биолабораториялар нимага керак?

868
(Янгиланган 17:38 29.05.2020)
Қозоғистон, Арманистон ва Тожикистонда америкаликлар биологик лабораториялар тармоғини яратдилар. РИА Новости муаллифи буни ўрганди.

ТОШКЕНТ, 29 май - Sputnik, Галия Ибрагимова. "АҚШ бутун дунё бўйлаб, шу қатори, чегараларимиз атрофида, ҳарбий биологик фаолият олиб бормоқда", - деди Сергей Лавров КХШТ ташқи ишлар вазирлари йиғилишида. Москва узоқ вақтдан бери қўшни давлатларнинг биологик хавфсизлиги ҳақида ҳавотирда. Қозоғистон, Арманистон ва Тожикистонда америкаликлар биологик лабораториялар тармоғини яратдилар. Россия расмийларининг, айниқса, Грузиядаги Лугара номидаги марказга оид саволлари кўп. Вашингтонга буларнинг нима кераги борлиги ҳақида РИА Новости материалида ўқинг.

Қасддан чиқариб юбориш

Қозоғистонда коронавирусдан биринчи зарарланиш март ойининг бошида қайд этилди. Ҳукумат чегараларни ёпиб, фавқулодда ҳолат эълон қилди. Интернетда ушбу вирус 2016 йилда республиканинг жанубий-шарқида америкаликлар томонидан қурилган биолаборатория билан боғлиқ бўлиши мумкинлиги ҳақида миш-мишлар тарқалди.

Олма-Ота Марказий реферанс-лабораторияси (ЦРЛ) Қозоғистон учун хос бўлган вируслар штаммларини ўрганишга ихтисослашган. У Қозоғистон карантин ва зооноз инфекциялари илмий маркази негизида фаолият юритади, республика Соғлиқни сақлаш вазирлигига бўйсунади. У Пентагон ҳисобидан қурилган бўлса-да, Қозоғистон мулки ҳисобланади. АҚШ ушбу иншоот учун 108 миллион доллар ажратган.

Вашингтон буни: минтақада АҚШ ҳарбийлари жойлашгани ва тадқиқотлар номаълум вирусли инфекциялардан ҳимояланишга ёрдам беради, дея тушунтирганди.

КХШТ, МДҲ ва ШҲТ саммитларида Москва вакиллари америкаликлар ушбу лабораторияларни Россия манфаатларига қарши ишлатишлари мумкинлигини бир неча бор таъкидлашган. Аммо Қозоғистон расмийлари маҳаллий биологлар ишига ҳеч ким аралашмаслигига ишонтиришган.

"Хорижий олимларнинг иштирок этишига фақат қўшма тадқиқотлар ўтказилганда ва грант лойиҳалари амалга оширилгандагина йўл қўйилади", - деб изоҳ берган ЦРЛ.

2018 йилда Қозоғистонда менингит билан касалланишлар сони сезиларли даражада ошди ва Олма-Отада ЦРЛдан менингококк инфекция штаммининг сизиб чиқиши ҳақида гапира бошлашди. Журналистлар ва блогерлар америкаликлар қасддан вирус тарқалишига йўл қўйдилар, дея жиддий ёздилар. Шу тариқа, улар гўёки лабораторияда ишлаб чиқилган бактериологик қуролнинг самарадорлигини синаб кўрмоқчи бўлган.

Қозоғистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳеч қандай эпидемия йўқлигига ишонтирган. "Қозоғистонда менингит билан касалланиш ҳолати 58 та, улардан 32 таси Олма-Отада. Агар нисбий кўрсаткичларни ҳисобласак, БССТ стандартларига кўра, улар жуда паст", - деди вазирлика.

Коронавирус ҳам ўхшаш тарихга эга. Ҳокимият фитнани рад этди ва ваҳима тарқатмасликка чақирди.

Фаолиятнинг ёпиқ режими

Совет даврида Арманистон ССР Микробиология институти энг йирик микробиология маркази ҳисобланган. 90-йилларда институтнинг илмий ишланмаларига АҚШ ва Буюк Британия қизиқиш билдирди. Арманистонлик мутахассислар Ғарб мамлакатларида амалиёт ўташга таклиф этилган.

2000 йилларда америкаликлар мамлакатда бир нечта биологик лабораторияларни очишга ёрдам берди. Пулларни, Қозоғистонда бўлгани каби, Пентагон ажратган. Фақат Арманистон Касалликларни назорат қилиш ва профилактикаси Миллий марказининг ўзига модернизация қилишга ўн миллион доллар сарфланди.

Ереван, Гюмри, Ванадзор, Мартуни ва Ижеванда қурилган илмий марказлар Кавказ минтақасига хос бўлган вирус ва штаммларни ўрганадилар.

Лабораториялар Арманистон соғлиқни сақлаш тизимининг бир қисмидир, аммо АҚШ мудофаа вазирлигининг таҳдидларни камайтириш агентлиги бу ерга кириш ҳуқуқига эга. У ерда маҳаллий мутахассислардан ташқари, америкаликлар ҳам ишлайди.

Арманистондаги биолабораториялар ёпиқлилига Москва томонидан танқид билдиради. Шубҳаларни бартараф этиш учун ўтган йилнинг кузида бош вазир Никол Пашинян россиялик мутахассислар билан ҳамкорлик тўғрисида Меморандум имзолашга рози бўлди. Тафсилотларни келишиб олинди, аммо охиргига келиб Арманистон томони ушбу ҳужжатдан воз кечди.

Хавфли эпидемиология

2010-чи йилларда америкалик биологлар КХШТнинг яна бир аъзоси - Тожикистонга эътиборини қаратдилар. Улар юқумли касалликларнинг авж олишига олиб келиши мумкин бўлган ноқулай эпидемиологик вазиятдан хавотирда эдилар. Ғарбнинг бир нечта жамғармалари тадқиқот марказларини ташкил этиш учун маблағ ажратди.

Шундай қилиб, 2013 йилда Душанбе шаҳридаги Гастроэнтерология институти негизида биологик хавфсизлик лабораторияси очилди. Ушбу лойиҳа Хитой, Мьянма, Бангладеш ва Африкада шунга ўхшаш иншоотларни барпо этган Франциянинг Мерьё хайрия жамғармаси томонидан молиялаштирилди.

Одатда, французларга БМТ ва АҚШнинг USAID ҳалқаро ривожланиш бўйича агентлиги ёрдам берган. Инвестициялар уч миллион доллардан ошди.

2019 йилда Республика сил касаллигини назорат қилиш маркази негизида лаборатория ташкил этишди. USAID ва Пентагон ҳомий бўлди. Маҳаллий биологлар, чет эллик ҳамкасблари иштирокида Марказий Осиёга хос бўлган сил, безгак, гепатит ва ўлат каби касалликларни ўрганмоқдалар.

Ўтган йили Тожикистон шимолидаги Исфара шаҳрида яна бир иншоот очилди. У ҳақида маълумот оз, уни ҳам америкаликлар молиялаштирди.

" Марказий Осиёда коронавирусдан олдин ҳам эпидемиологик вазият яхши эмас эди. Минтақага гепатит, ўлат, сил касаллиги хосдир, шунинг учун янги биолаборатория зарур. Уларга маблағ керак. Чет эл ёрдамисиз эплай олмаймиз",- деб тушунтирди РИА Новости-га Душанбе шаҳридаги Сиёсий тадқиқотлар маркази директори Абдуғани Мамадазимов.

Тожик мутахассиси америкаликлар фаолиятида шубҳали нарсани кўрмайди. "Шунчаки улар доим биринчи бўлиб эътибор беради. Агар коронавирусдан кейин Россия, Хитой ёки ЕИ минтақага вирусларга қарши курашда фаол ёрдам бера бошласа, республика ҳукумати буни қўллаб-қувватлайди", - дейди эксперт.

Грузия патогени

Грузия КХШТга аъзо эмас, лекин Россия билан чегарадош ва Кавказда муҳим рол ўйнайди. Москва Ричард Лугар жамоат соғлиғини сақлаш тадқиқот марказидан хавотирда. Россия ҳукумати Тбилиси яқинидаги биолаборатория америкаликларнинг манфаатларини кўзлаб фаолият юритади деб ҳисоблайди.

Шубҳалар бекордан-бекор пайдо бўлмайди. 2018 йил сентябр ойида Грузия давлат хавфсизлиги собиқ вазири Игорь Гиоргадзе лабораторияда одамлар устидан эксперимент ўтказишлари мумкинлигини маълум қилиб Лугар марказида даволанаётган ўнлаб одамлар вафот этганлиги ҳақидаги ҳужжатларни тақдим этди. Шу билан бирга, у ерда Пентагоннинг буюртмаларини бажарадиган Американинг учта - CH2M Hill, Battelle ва Metabiota хусусий фирмалари биологлари ишлаган.

Гиоргадзе лабораторияда бактериологик ҳимоянинг юқори даражасида эканлигига эътибор қаратди. Бундан ташқари, марказда "зарарли моддалар сочиш ускуналари ва биологик фаол материал билан тўлдирилган ўқ-дорилар" мавжуд. "Мақсади жамиятни ҳимоя қилиш бўлган ташкилотга бу каби нарсаларни нима кераги бор?" - деб ҳайрон бўлди собиқ вазир.

Москвада буни эшитишди. ТИВнинг қуролларни тарқатмаслик ва назорат қилиш масалалари департаменти бошлиғи Владимир Ермаков Россия ўз чегаралари яқинида америка биологик тажрибаларига тоқат қилмаслигини маълум қилди.

Пентагонда Гиоргадзенинг айбловлари бемаънилик деб аталди. Тбилиси лабораторияни тинч ишланмалар билан шуғулланаётганига ва одамлар устида тажриба ўтказилиши ҳақида гап бўлмаганлигини таъкидлади. Грузия расмийлари Лугар марказига россиялик мутахассислар ташриф буюришига қарши эмас эди. Аммо бу режалар ўтган йилги икки мамлакат ўртасидаги муносабатлардаги инқироз туфайли барбод бўлди.

"Грузия ҳеч қачон физик-кимёвий биология соҳасидаги тадқиқотлар билан қизиқмаган. Ва ушбу лабораторияда ходимларнинг ҳимояси юқори биологик даражада эканлиги кўплаб саволларни келтириб чиқаради. Бу каби оғир патогенлар билан шуғулланиш нима учун керак?" - дейди РИА Новости билан суҳбатда биология фанлари доктори, Сибир федерал университети профессори Николай Сетков.

Вектор вирусология марказининг илмий ишлар бўйича бош директор ўринбосари Александр Агафоновнинг таъкидлашича "Лугар марказида биологик қуроллар ва уларни етказиб бериш воситаларини иўлаб чиқилиш тўғрисида тўғридан-тўғри маълумотлар ёпиқланган".

"Аммо CH2M Hill, Battelle ва Metabiota хусусий компанияларининг иштироки ва контракт мажбуриятлари тўғрисида маълумот, масалан, Сибир куйдиргиси, туляремия ва Қрим-Конго геморрагик безгаги вирусининг хавфли бактериялари бўйича тадқиқотлар - эътиборсиз қолмаслиги керак", - дея таъкидлайди мутахассис.

Агентлик томонидан сўралган экспертлар постсовет давлатлари ташқи ёрдамдан умид қилиб, эпидемиологик вазият устидан назоратни бой бериб қўйиши мумкин деган тўхтамга келишди. Ва бу ўта жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин. Устига-устак, пандемия даврида ушбу лабораторияларга янада кўпроқ эҳтиёткорлик билан қарала бошланди, натижада ушбу тузилмаларни янада очиқроқ қилишга яхши асос бор.

868
Зироат Мирзиёева поздравила детей Узбекистана с праздником

Биринчи хоним болаларни байрам билан табриклади

23
(Янгиланган 18:34 01.06.2020)
“Замин” фонди, жисмоний ҳолатидан қатъи назар, барча болажонларга қувонч улашишга тайёр. Зеро, сиз кўзимиз қувончи, бизнинг эртамиз ва ҳаётимиз мазмунисиз!”, - дейилган табрикда.

ТОШКЕНТ, 1 июн — Sputnik. Ўзбекистон биринчи хоними, “Замин” фонди васийлик кенгаши раиси Зироат Мирзиёева болаларни Халқаро болаларни ҳимоя қилиш куни муборакбод этди.

“Азиз болажонлар! Сизларни Халқаро болаларни ҳимоя қилиш куни билан табриклайман! Ўзбекистонимизнинг ҳар бир ўғил-қизи тинч-осуда юртда, ота-онаси бағрида, жисму жони саломат бўлиб улғайишини тилайман”, - дейилади табрикда.

Зироат Мирзиёева бугунги кунда дунё болалари катталар қатори асосий вақтини уйда ўтказишга мажбурлиги таъкидлаган. Айни ўйнаб, ҳаракат қиладиган ёшда бу осон эмас, албатта. Бироқ вазият шуни тақозо этмоқда.

“Ўғил-қизларим. Ташқи олам билан боғланиш имкони чекланган бўлсада, сизнинг имкониятингиз чекланмаган! Уйда ҳам бадиий асар мутолаа қилиб, орзу-ўйларингизни тасвир ёки мусиқада ифодалаб, қўшимча фанлар, хорижий тиллар, шунингдек, она Заминимизни ўрганишингиз, интернет орқали билим ва тафаккурингизни кенгайтиришингиз мумкин”, - дея қўшимча қилган Мирзиёева.

Қайд этилишича, “Замин” фонди Халқаро болаларни ҳимоя қилиш кунида эшитиш қобилияти заиф болалар учун таълимни ривожлантириш дастурини тақдим этмоқда. Лойиҳа доирасида махсус мактабларни замонавий ёрдамчи ускуналар билан жиҳозлаш, ўқитиш усулларини такомиллаштириш кўзда тутилган. Энг асосийси, мунтазам равишда жарроҳлик амалиёти йўли билан ўқувчиларнинг эшитиш қобилиятини тиклаш устида иш олиб борилади.

“Замин” фонди, жисмоний ҳолатидан қатъи назар, барча болажонларга қувонч улашишга тайёр. Зеро, сиз кўзимиз қувончи, бизнинг эртамиз ва ҳаётимиз мазмунисиз!”, - дея якунланган табрик.

1 июнь - Халқаро болаларни ҳимоя қилиш куни!

23