Флаги США и Китая

Юзсизлик жазоланиши керак: Хитой АҚШга қарши санкциялар ҳақида ўйламоқда

1629
(Янгиланган 18:24 16.05.2020)
АҚШ президенти Хитойни "пандемия учун товон тўлатишга мажбурлаш" ҳақида ҳаммага эшиттириб мушоҳада қилаётган бир пайтда, Хитой Америка ёки унинг баъзи вакилларини ... учун жазолаш ҳақида ўйламоқда

Энг қизиқ жойи ҳам шу: айнан нима учун? Кўриниб турибдики, бемаъни айбловларни ўзгалар зиммасига юклаш ва айбланувчидан пул талаб қилишни одат тусига айлантиргани учун, деб ёзади РИА Новости муаллифи.

Гап Россия оммавий ахборот воситалари томонидан инглиз тилидаги Хитойнинг Global Times нашрида чоп этилган нашр ҳақида кетмоқда. Унда айтилишича, Пекиннинг сабр-тоқати тугаб, ҳақиқатан ҳам жиддий санкцияларни режалаштирмоқчи эканликлари ҳақида маълумотларни оммавий ахборот воситаларига қасддан сиздириб чиқармоқда. ҳозирча - Америка судларига Хитой устидан даъво қилган иккита ташкилот ва бир нечта шахсларга қарши санкцияларни.

АҚШда иккала сиёсий кучнинг, аммо биринчи навбатда республикачиларнинг тарғибот айбловлари қандай пайдо бўлганлиги тўғрисида ҳикоя мавжуд: вирус - хитойники, лабораториядан чиқиб кетиб қолиб ва бу мамлакат ҳукумати дунёга унинг ҳавфи ҳақида хабар бермаган, далилларни яширган, бу эса дунё ва Америкага зарар етказди. Кескинлашишнинг энг чўққисида бу фикр қуйидагича тусга киради: Пекин ушбу вирусни АҚШга қарши қурол сифатида яратди.

Аммо бу ҳолда, гап ташвиқот ҳақида эмас, балки амалдорларнинг аниқ ҳаракатлари ҳақида. Шундай қилиб, Миссури штати бош прокурори Эрик Шмитт товон пули талаби билан, штат номидан ХҲР устидан Америка судига даъво киритди. Ва у ёлғиз эмас, яна бешта шунга ўхшаш даъво бор. Шу жумладан битта 20 триллион (миллиард ҳам эмас) долларлик даъво.

Сенатор Линдси Грэмнинг томонидан киритилган Пекиндан вирус қаердан келиб чиққанлиги ва ҳукумат ўзини қандай тутгани ҳақида "тўлиқ ҳисобот" беришни талаб қилувчи федерал қонуни ҳам мавжуд. Агар ҳисобот бўлмаса, санкциялар жорий этилиши керак. Шу билан бир вақтда, бир нечта штатларнинг қонун чиқарувчилари федерал марказ орқали америкаликлар (штатлар, компаниялар, шахслар) шунга ўҳшаш ўзлари ҳоҳлаганича беҳисоб даъволарига тўсиқларни четлаб ўтишга имкон берувчи бошқа лойиҳаларни илгари сурмоқдалар.

Хитой нашри шуни, уларга (руй бераётган ҳодисалар "жуда ахлоқсиз" каби) ғазабли баёнотлар ва рамзий имо-ишоралар ўрнига имкон қадар оғриқлироқ зарарни қандай етказиш кераклиги ҳақида мутолаа қилади. Шундай ғоялар келади: қонун лойиҳаси ёки суд ташаббускорларидан қайси бирининг Хитой билан бизнес алоқаларига эга бўлган қариндошлари борлигини кўриш керак. Бутун штат номидан расмий ҳаракатларга келсак ... худди ўша Миссури учун, Хитой Миссури товарлари ва хизматлари экспорти бўйича бўйича дунёда учинчи ҳамкор бўлиб, ҳажми мос равишда 1,1 ва 0,775 миллиард долларга тенг. Бундан ташқари, Хитой компаниялари ушбу давлатга бир миллиард доллардан кўпроқ сармоя киритиб, 4500 иш ўрнини яратдилар. Қайта инвестициялар ҳам мавжуд, улар билан эса Хитой билан муносабатда бўлишга қизиқиш билдирган кўплаб маҳаллий тадбиркорлар бор.

Бу ерда олдимизда икки давлатнинг савдо уруши бошланганидан бери учинчи йил давом этаётган суҳбатнинг давомини тасвирланмоқда. Унинг моҳияти шундаки, "Трампгача " дунёнинг энг кучли иккита иқтисодиёти шу даражада бирлашдики, бу алоқаларни узиш иккаласига ҳам зарар етказишини англатади.

Аммо Америка карантинлар туфайли вайрон қилинган ва мисли кўрилмаган ишсизликка дучор бўлган бир пайтда Трамп ҳақиқатда тўлиқ иқтисодий ажралишни истаса унда фарқи йўқ - ажралишни тезлаштириш учун аксил-Хитой шахслар ва ҳатто уларнинг штатлари аҳолисига зарар етказиш мумкин. Тўғри, буни бир мартадан кўп қилиб бўлмайди. Аслида бу зарарни АҚШда янада кўламлироқ ҳалокатлар фонида кўп ҳам сезишмайди. Умуман олганда, намойишкорона ҳаракатлар биланла чекланиб, ноябрдаги президент сайловини кутиш мантиқан тўғрироқ бўлади. Мантиқ шундан далолат берадики, сайловлардан кейин ҳеч бир АҚШ президенти даҳшатли оғзаки аралашувлардан нарига боришни хоҳламайди.

Аммо бу воқеанинг бошқа томони ҳам бор - дунё тартиби ва халқаро ҳуқуққа таалуқли. Гап шундаки, вируснинг хавфлилиги тўғрисида "хабардор қилмаслик" ҳақидаги Хитойга нисбатан айбловлар, бошқа барча айбловлар сингари, ҳақиқатдан йироқ. Улар ҳақиқатга яқинлаштиришга ҳаракат қилишмаяпти ҳам.

Масалан, "вирус лабораторияда ишлаб чиқилган ва у ердан чиқиб кетишга муваффақ бўлган": аммо "Ухань Р4" Хитой-Француз лабораторияси вирусларни синтез қилиш ёки модификация қилиш учун умуман жиҳозлари йўқ ва бу ердан ҳеч қандай сизиб чиқишлар бўлмаган, буни Франция президенти девони вакили ва барча мамлакатлар, шу жумладан АҚШ, ўнлаб шифокорлари ва бошқа мутахассислар томонидан тасдиқланган.

Яъни, далил олиниб, бошдан-оёқ ўгирилиб - ва кўзингизга бетамизлик билан қараб айтадилар: фактлар биз учун қизиқ эмас. Ва биз ҳеч нарсани исботламоқчи эмасмиз. Тўланглар.

Жуда таниш вазият, тўғрими? Малайзия "Боинг"и, заҳарланган Скрипаллар ва яқиндагина - бир флакон рицинни Прагага олиб кирилиши ва бошқалар. Ва бу ҳолатда "далиллар қани?" эътирози уларда жуда бўлса кулгуни уйғотади.

Ушбу кулгудан кейин – товон тўлаб талаб қиладиган даъво аризалари, тўламасангиз - сизнинг давлат мулкингиз ҳибсга олиниши мумкин, ҳар қандай мулки ҳам (айбдор сифатида қайд этилган шахслардан пул тортиб олиниши мумкин).

Шу билан бирга, АҚШда битта юридик янгилик ишлаб чиқилмоқда. Америкалик судяларнинг ушбу масала бўйича қарорлар қабул қилиш орқали ўз қонунларини дунё бўйлаб тарқатишлари мумкинлигига самимий ишончлари билан биз аллақачон танишмиз. Аммо мамлакат қонунларида ҳануз ташқи суверен дахлсизлик акти (бутун-бошли давлатларга қарши даъво аризаси беришга тааллуқли) каби аҳамиятсиз нарса мавжуд. Шундай қилиб, АҚШнинг бир неча қонунчилари бу актда Небраска ёки бирон бир штат ичкарисидаги бирон бир судьяга бутун-бошли чет давлатини ҳукм қилишига имкон берадиган тузатиш киритишни таклиф қилмоқдалар - бу ҳолда фақат Хитой, аммо кейин бутун дунёга.

Пекин бундай воқеалар оқимига қарши туришга уриниши мумкин, аммо Америкадаги хаосда ҳеч қандай, шу жумладан Хитойча, тартиб ўрнатиб бўлмайди деган тахминлар мавжуд.

"Вирусдан кейин нима бўлади" мавзусидаги кўплаб фикрларда битта аниқ ғоя бор: энди ҳеч қандай ягона бир дунё бўлмайди - вирус ёки бошқаси туфайли. Яъни, бутун дунё томонидан қабул қилинган халқаро ҳуқуқ, халқаро савдо ягона меъёрлари, тиббий хавфсизликнинг ягона тизими ва бошқа кўпгина нормалар бўлмайди. Ҳар хил куч ва таъсир марказлари атрофида бир нечта тизимлар бўлади. Ҳозирги каби барча ҳолатларда битта тизим бошқасига зарар етказишга ёки уялтиришга ҳаракат қилади - аммо бунинг учун имконият дастаклари янада камроқ бўлади.

1629
Главный врач городской клинической больницы №71 имени М. Е. Жадкевича Александр Мясников

Совет мўъжизаси ёки нега собиқ Иттифоқ ҳудудида COVID-19дан вафот этганлар сони кам

849
(Янгиланган 18:13 03.06.2020)
Sputnik махсус онлайн-видео-кўприги пайтида доктор Александр Мясников коронавирус аслида қандай ривожланишини айтиб берди.

Жадкевич номидаги Москва шаҳар клиник шифохонасининг бош шифокори, коронавирус билан боғлиқ вазиятни мониторинг қилиш бўйича ахборот маркази вакили Александр Мясников Sputnik-нинг махсус онлайн видео-кўприги пайтида коронавирус аслида қандай ривожланишини ва Италия, Испания ва АҚШдаги фожиали воқеалар постсовет ҳудудида такрорланмаганлиги ҳақида гапириб берди. РИА Новости мухбири Данара Курманова. 

БЦЖ вакцинаси коронавирусдан қутқара оладими?

Кўплаб олимлар ва шифокорлар қуйидагидан ҳайратда: СССР таркибига кирган аксарият мамлакатларда коронавирус туфайли ўлим даражаси дунё кўрсаткичидан анча паст. coronavirus-monitior.ru портали маълумотларига кўра, 1 июн ҳолатига ўлимлар сони Ўзбекистонда 0,4% дан Литвада 4,23% гача. Италия ва Буюк Британияда ўлим даражаси 14%, Францияда 15%, Бельгияда 16%. Александр Мясников жорий вазиятни "совет мўъжизаси" деб атади.

"Сиёсатчилар, жиддий шифокорлар энди буни ўрганишмоқдалар, собиқ СССР мамлакатларига боқмоқдалар, - деди доктор Мясников, - бу аниқ совет мўжизасидир. Оғир касалланганлар ва вафот этганлар сони эпидемиянинг амалдаги ҳолатини акс эттиради. Собиқ СССРнинг барча мамлакатларида эса ўлим даражаси анчагина кам. Буни нима сабабдан эканлигини тушуниш керак.

Балки бу БЦЖ вакцинаси туфайлидир (СССРда оммавий равишда аҳоли БСЖ билан эмланган) ва дарвоқе, бу борада тадқиқотлар олиб борилмоқда - америкаликлар БЦЖни кичик гуруҳларга эмлашни бошлади. БССТ (Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти-таҳр.) ҳам шуни таъкидламоқда: "Эҳтимол, гап БЦЖга қарши иммун реакциясидадир, аммо биз буни ҳозирча тавсия этолмаймиз".

Мясников собиқ иттифоқ мамлакатлари аҳолиси иммунитетининг коронавирусга чидамлилигини ўтмишда сил касаллиги билан касалланишнинг юқори даражаси билан изоҳлаш мумкинлигини таъкидлади.

"Баъзи олимлар эҳтиёткорлик билан, яширин сил касаллигининг кенг тарқалганлиги иммун тизимининг бундай ўзгаришига олиб келди, деб тахмин қилишмоқда, шунинг учун коронавирус катта қаршиликка дуч келмоқда, - дейди мутахассис. Аммо биз бу фактни шунчаки инкор қилолмаймиз: нима учун руслар, белоруслар, украинлар, қозоқларда ўлим ҳолатлари америкаликлар, французлар ва италияликларга қараганда ўн баравар камроқ? Буни ўрганиш керак".

Карантин нимага керак?

Ҳатоли фикр ҳам мавжуд: карантин коронавирус ёки бошқа касалликни бутунлай йўқ қилишга ёрдам беради.

"Нега биз карантинни убштирамиз - одамлар бирданига ҳаммаси касалликка чалинмаслиги учун, акс ҳолда улар дарҳол соғлиқни сақлаш тизимини қулатадилар, деб тушунтиради доктор Мясников. - Касалхоналар ва тез тиббий ёрдам машиналари бўғилиб қолади, одамлар нафақат COVID-19, балки юрак хуружлари, инсультлардан ҳалоқ бўла бошлайди. Шунинг учун ҳар бир давлат ўз соғлиқни сақлаш тизими дош бера оладиган модельни ишлаб чиқади. Карантин даволай олмайди, у одамлар касалликка аста секин чалиниши ва ёрдамни ўз вақтида олишлари учун, усиш суратларини пасайтириши мумкин. Карантин - бу ҳисоб-китоб ва ўзини тутиш моделидир".

Беларус тажрибаси

Маълумки, Беларусь ва Швеция карантин амалиётидан воз кечган ягона давлатлардир. Бироқ, Александр Мясниковнинг таъкидлашича, Беларусьда ҳеч қандай ғайритабиий вазият кечмаяпти.

"Ҳар бир мамлакат математик ҳисоб-китоблардан келиб чиққан. Турли сценарийлар ҳисобланди - муваффақиятлиги ва номақбулини, иқтисодий зарарлар ва бошқалари ҳисоб-китоби қилинди. Беларусьда соғлиқни сақлаш тизими худди Совет Иттифоқидегидақа, юқумли касалликлар шифохоналари ва шифокор-инфекционистлари билан бир хил. Бу ҳисоб-китобларнинг натижаси, шунчаки Александр Лукашенконинг хоҳиши эмас : "Биласизми нима? Мен таваккал қилиб кўраман". Бу унчалик эмас. Бу ерда ҳамма нарса ҳисоблаб чиқилган. Беларусьнинг ҳисоб-китоби иш берди. Совет мўъжизаси барчамиз учун иш берди".

Коронавирус аслида қандай тарқалади?

Доктор Мясников ҳар бир касал одам учтадан ва уларнинг ҳар бири ўз навбатида яна учтадан юқтиради деган назарияни рад этди. Шифокорнинг сўзларига кўра, ҳар қандай вирусли инфекция 1,5-2 ойлик фаол тарқалгандан кейин йўққа чиқади.

Мисол сифатида, мутахассис 1918 йилда тарқалиб биринчи ойларида 30 миллион киши ўлимига олиб келган "испанка" гриппини келтирди.

"Ҳайвонлардан одамга юқадиган янги вирус агрессивдир. У ёвуз, нотаниш, одамларни ўлдиради, лекин ҳар бир касалланишдан кейин аста кучсизланади. Сиз битта вирусни нафасиз билан олиб кириб, унинг катта набирасини чиқарасиз, ундан анча заифроғини. У бошқа одамга юқди, у ҳам уни заифлаштирди. Биласизми, бамисоли тўлқин қирғоққа урилиб, меҳмонхонани, дарахтларни ювиб ташлайди, кейин эса сусайиб, кўлмакка айланади. Инфекция ҳам ҳудди шуни сингари, олдин учиб чиқиб, кейин эса сўнади”.

Таниқли шифокорнинг ишончи комил: коронавирус қанча кўп одамга юқса, у шунча юқиш ҳусусиятларини йўқотади. Ва вируснинг иккинчи тўлқини аввалгидай кучли бўлмайди.

"Ҳар йили тўлқинлар бўлади, - дейди Мясников. – Одам коронавируслари бешта бўлган. Олтита бўлди. Энди нима бўлади? Инфекциялар, вируслар, грипплар яна бўлаверади, уларни ҳеч ким бекор қилмади. Бугунги кундаги коронавирус - январ ойида бизга кириб келгани эмас. У аллақачон миллионлаб одамлар орқали ўтиб келиб элакдан ўтиб бўлди ва хавф даражаси ҳар бир янги одам билан камаймоқда".

Касалланганларнинг ҳисобини юритиш нега бемаънилик?

Доктор Мясников жуда қўрқинчли туюладиганумумий касалланиш ҳолатларининг улкан сонига алоҳида эътибор қаратди. Лекин аслида, фақатгина юқтирган одамлар сони асосида хулоса чиқариш унчалик тўғри эмас, дейди шифокор.

"Биз бу сонларни кўп гапирамиз, бу рақамлар билан таъсир ўтказишга ҳаракат қиламиз: беш миллион. Бу шунчаки синовдан ижобий натижа олган одамлар сони. Аслида, улар ўн баравар кўпроқ. Шундай экан келинг, оддий пневмонияни олайлик, ҳар йили дунёда ундан 3 миллион киши ҳалоқ бўлади. Биз январ ойидан бери нимани ҳисоблаб келяпмиз? Ҳақиқатан касалланганлар - икки ҳафта олдин касал бўлганлар. Қолганлари анча олдин тузалиб, меҳнатга, иш жойларига  қайтишган. Биз ўлганлар сонига эътибор қаратишимиз керак, аммо бунда ҳам тартиб йўқ".

Шифокорнинг сўзларига кўра, фақатгина Россияда коронавирус билан касалланган жасадларнинг 100 фоизи ёриб кесилади, шунинг учун дунёдаги ҳақиқий рақамлар ҳамон номаълум. Бу йил айнан коронавирус туфайли қанча ўлим ҳолатлари юз беришини айтиш қийин.

"Ғарбда 21 апрелга қадар ҳеч ким шифокорларни сақлаб қолиш учун жасадларни ёрмади, - деб тушунтиради шифокор. - Германияда 60 та ёриш, Италияда 50 та, 17 минг кишига. Америкада жасадларни ёрмасдан компьютер томографияси ўтказилди".

БССТ маълумотларига кўра, 2020 йил 1 июн ҳолатига кўра, сайёрамизда 6 миллиондан ортиқ одамда COVID-19 вируси тасдиқланди, 371 мингдан ортиқ одам вафот этди.

849
Бахадыр Исмаилов, начальник научно-образовательного центра противодействии коррупции Академии Генпрокуратуры РУз

Исмоилов: бугунги кунда коррупцияни яшириш деярли имконсиз бўлиб қолди

282
(Янгиланган 13:33 03.06.2020)
Республика ҳукумати коррупцияни йўқ қилиш бўйича изчил чораларни кўрмоқда. Бироқ, унинг устидан ғалаба жуда яқин деб айта олмаймиз. Бош прокуратура академияси маркази раҳбари Баҳодир Исмоилов амалга оширилган ва келгусидаги режалар ҳақида гапириб берди.

ТОШКЕНТ, 3 июн - Sputnik, Дилшода Раҳматов. Коррупция туфайли глобал иқтисодиёт йилига ўртача 2,6 триллион доллар йўқотади. Ўзбекистонда ушбу салбий ҳолат тиббиёт, таълим, банк, божхона, суд тизимларида, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларида, давлат хизматларида, шунингдек фуқароларни ишга ёллашда кенг тарқалган.

Ўтган йилнинг май ойида Президент Шавкат Мирзиёевнинг қарори билан Коррупцияга қарши кураш бўйича 2019-2020 йилларга мўлжалланган давлат Дастури тасдиқланди. Ўзбекистон Бош прокуратураси Академияси Коррупцияга қарши курашиш илмий-таълим маркази раҳбари Баҳодир Исмоилов Sputnik мухбирига унинг асосий жиҳатлари, бугунги кунда мамлакатда кенг тарқалган коррупция шакллари, шунингдек, давлат хизматчиларининг порахўрлиги ва сотқинлигига қарши қандай усуллар билан курашиш мумкинлиги ҳақида гапириб берди.

- Коррупцияга қарши кураш дастурининг асосий жиҳатлари нимада?

- Ушбу салбий ҳолатга қарши курашда ҳар бир давлат ўз спецификасидан келиб чиқади. Стратегия коррупция шароитлари, сабаблари ва хавфларига қараб белгиланади. Ўзбекистонда мустақилликка эришилгандан буён унга қарши курашиш масаласи кўтарилиб келинган, норматив ҳужжатлар қабул қилинган, аммо махсус дастурий ҳужжатлар бўлмаган. 2008 йилда Ўзбекистоннинг БМТнинг Коррупцияга қарши конвенциясига қўшилиши билан, давлат бир қатор мажбуриятларни, шу жумладан тизимли қарши курашиш, қонунчиликни такомиллаштириш ва ҳоказоларни ўз зиммасига олди.

2017 йилда коррупцияга қарши кураш тўғрисидаги қонун имзоланди, унда ушбу йўналишдаги давлат сиёсати давлат дастурлари орқали белгиланиши белгилаб қўйилди. Улардан биринчиси, 2017–2018 йилларда бешта йўналиш ва конкрет чора-тадбирларнинг 51 пунктини ўз ичига олган.

Бизда коррупцияга қарши дастурларни ишлаб чиқишда тажрибамиз бўлмаганлиги сабабли, 2019 йилда президент ўз фармони билан икки йўналиш – олий таълим ва капитал қурилиш йўналишларини пилот йўналиш сифатида ишлаб чиқилишини белгилаб берди. Методика шулар ёрдамида ишлаб чиқилди.

Ҳаммаси хавфлар таҳлилидан бошланади. Тегишли вазирликлар уларни баҳолаб, кейин йўл харитасини ишлаб чиқадилар. Кейин қандай норматив ҳужжатни қабул қилиш кераклиги ва идоранинг ўзида ким коррупцияга қарши кураш билан шуғулланиши тўғрисида қарор қабул қилинади. Идораларнинг ҳар бирига ҳуқуқ-тартибот ходимларини бириктириш имкони йўқ.

Шу билан бирга, халқаро тажриба шуни кўрсатадики, қонунбузарликларни аниқлашда ва келажакда бундай ҳуқуқбузарликлар содир этилмаслиги учун чоралар кўришга ички хавфсизлик хизматлари самаралироқдир. Шунга ўхшаш, идора даражасида ҳал қилиниши керак бўлган масалалар кўп.

Янги дастурнинг принципиал фарқи шундаки, у мамлакатда тўпланган тажрибани ҳисобга олган ҳолда муайян масалаларни ҳал этишга қаратилган. Ушбу ҳужжат тўртта устувор йўналишга эга: жамиятда ҳуқуқий маданият ва ҳуқуқий билимларни ошириш, ҳаётнинг барча жабҳаларида коррупциянинг олдини олиш, коррупциянинг дастлабки босқичларида олдини олиш (яъни жиноятчиликнинг профилактикаси) ва иқтисодиёт ва сиёсатнинг муайян соҳаларига нисбатан хавфлар олдини олиш. Шунингдек, унда 35 та аниқ чора-тадбирлар кўрсатилган.

- Давлат хизматида коррупция намоён бўлишига қарши қандай усуллардан фойдаланиш мумкин?

- Ўзбекистонда кадрлар танлаш билан шуғулланадиган ва кейинчалик уларнинг фаолиятини назорат қилувчи Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги ташкил этилди. Аммо яна бир бора таъкидлаш жоиз - бу соҳадаги барча муаммоларни одамга ижтимоий кафолатлар ва муносиб маош бермасдан ҳал қилиб бўлмайди. Яна бир жиддий масала - давлат хизматчиларини ўқитиш. Улар учун чекловлар ва тақиқлар қонун билан белгиланиши мумкин, аммо у бу ҳақда билмаслиги мумкин. Илгари барча тақиқлар идоравий ҳужжатларда қайд этилган бўлган, аммо халқаро амалиётда барча давлат хизматчилари қайси соҳада ишлашларидан қатъи назар амал қилишлари керак бўлган талаблар тахминий рўйхати мавжуд.

Масалан, улар асосий ишидан ташқари бошқа бирон бир фаолият тури билан, айниқса, тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишлари мумкин эмас ва улар совға олиш ҳуқуқига ҳам эга эмаслар. Лекин совға айнан нима эканлиги ва қандай миқдордаги совға жиноий жавобгарликка тортишга олиб келишини аниқлаш керак. Ҳозирча бу меъёрлар ҳар хил. Ҳамма нарса ҳисобга олиш керак, бундан ташқари, "давлат хизматчиси" тушунчасига аниқлик киритиш керак. Мисол учун, таълим тизими ўз талабларига эга, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларида эса ўз талаблари. Битта қонунда барчасини мужассамлаштириб бўлмайди, аммо умумий йўналишлар белгиланиши шарт.

Бу йил "Давлат хизмати тўғрисида" қонун қабул қилинади, Коррупцияга қарши кураш агентлиги ташкил этилиши режалаштирилмоқда, Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги ишлаб келмоқда аллақачон. Катта иш амалга оширилмоқда, бир кунда ҳаммасини уддалаб бўлмайди.

- Бугунги кунда Ўзбекистонда коррупциянинг қандай кўринишлари кенг тарқалган?

- Энг кўп учрайдиган қоидабузарликлардан бири бу интизомий. Мураккаброқ кўриниши - маъмурий: бу баъзи қарорлар учун давлат хизматчилари томонидан ноқонуний мукофотлар, имтиёзлар олиш. Энг қийин тури - бу жиноий ҳуқуқбузарлик ва жиноятлардир: пора олиш, пора олишда воситачилик қилиш ва хизмат ваколатларини суистеъмол қилиш. Охиргилари жуда кенг тарқалган, аммо шуни таъкидлаш керакки, сўнгги йилларда бунинг кескин, деярли 30-40 фоизга пасайиши кузатилмоқда. Буни тадбиркорлик субъектлари фаолиятини текширишга мораторий жорий қилиниши билан изоҳлаш мумкин.

Коррупция билан боғлиқ қоидабузарликлар ва жиноятлар камайиб бормоқда. Бунда электрон ҳукумат тизимига ўтиш, ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари ходимларининг ҳуқуқий маданиятини ошириш, оммавий ахборот воситалари ва фуқаролик жамияти институтларининг назорати муҳим рол ўйнайди. Авваллари аҳоли коррупция фактларига доир деярли ҳеч қандай муайян маълумотга эга бўлмаган, аммо энди бу маълумот матбуот анжуманлари ва брифинглар орқали етказилмоқда. Фуқароларнинг ўзлари ҳам жуда фаол - улар ижтимоий тармоқларда коррупция фактлари ҳақида ёзмоқдалар, президентнинг, бош вазирнинг қабулхоналарига мурожаат қилмоқдалар. Қоидабузарлик ёки жиноятни деярли яшириб бўлмаяпти.

282
Встреча лидеров США и Китая Дональда Трампа и Си Цзиньпиня в рамках саммита G20 (29 июня 2019). Осака

Трамп Си Цзиньпин билан мулоқот қилишни тўхтатиб қўйганини айтди

18
Шу билан бирга, АҚШ етакчиси Си Цзиньпинга қарши шахсий санкция жорий этиш масаласи кўриб чиқилмаётганини таъкидлаган.

ТОШКЕНТ, 4 июн — Sputnik. АҚШ президенти Дональд Трамп узоқ муддатдан буён Хитой раиси Си Цзиньпин билан мулоқот қилмаганини айтди. У бу ҳақда Newsmax телеканалига берган интервьюсида маълум қилган.

Трамп Хитой коронавирус пандемияси учун жавобгар деб ҳисоблашини маълум қилган. Зеро ҳукумат вирус тарқалишини бошланғич босқичда тўхтатиши шарт эди.

Шу билан бирга, АҚШ етакчиси Си Цзиньпинга қарши шахсий санкция жорий этиш масаласи кўриб чиқилмаётганини таъкидлаган.

Трамп Хитой билан савдо муносабатларини ҳам ёдга олган. У Америка томонидан киритилган санкциялар туфайли ўтган йил сўнгги 67 йил ичида Хитой иқтисодиёти учун энг нохуш бўлганини таъкидлаган. Шунингдек, у шунга қарамасдан, икки мамлакат савдо битимини тузишга муваффақ бўлгани ва бу “тарихдаги энг буюклардан бири” бўлганини қўшимча қилган.

COVID-19 пандемияси деярли бутун дунёни қамраб олди. ЖССТнинг сўнгги маълумотларига кўра, жами 6,3 миллионга яқин киши коронавирусни юқтириб олган, улардан 379 минг нафари вафот этган.

Вашингтон Пекинни коронавирус тарқалишида айблаб келмоқда. Хитой ҳукумати ушбу даъволарни рад қилиб келмоқда.

18