"Ақл бовар қилмас иш": Ғарб Иккинчи жаҳон урушидан сўнг Учинчисини қандай бошламоқчи эди

1739
Гитлерга қарши коалициядаги ғарблик иттифоқчиларимиз (ҳозир "шериклар") келишувларни очиқчасига бузишган. Ахир, 1945 йилнинг 25 апрелида руслар ва америкаликларнинг Эльбадаги машҳур учрашуви рўй бермаслиги керак эди.

Владимир Бычков, Sputnik радиоси

... йил олдин худди шу куни

1945 йил 22 май куни Британия ҳарбийлари бош вазир Уинстон Черчилл топшириғига биноан "Ақл бовар қилмас" операцияси режасини тайёрладилар. (Аслида, бу иккита режа бўлган, аммо муҳими бу эмас. Асосийси моҳиятида). Қисқача айтиб бераман. "Ақл бовар қилмас" режа шуни англатадики, 1945 йил 1-июлда 47 Британия ва Америка дивизиялари Германиянинг совет оккупацияси ҳудудига бостириб кириб, Дрезден, Берлин ва Бреслау шаҳарларини эгаллаб олишади, Польшадан русларни сиқиб чиқаришиб, Болқонда ҳужум бошлашади.

Бундан ташқари, режага кўра, СССР авиациясини йўқ қилиш, Балтикани денгиз томонидан блокировка қилиш ва совет ичкарисида саботаж ташкил этиш керак. Шунингдек, қизиллар билан уруш учун асирга олинган немис СС ва Вермахт аскарларидан тахминан 10-12та дивизия ташкил этилиши режалаштирилган эди. СССРга қарши уруш  1946 йил 1 январига якунлаш режалаштирилиб, кейин Сталинни факт олдида қўйиб, уни Ғарб учун манфаатли тинчлик шартномасини тузишга мажбур қилиш режалаштирилган бўлган.

Ундан олдинроқ эса, уруш ҳали тугамаган пайтда, Черчилл қатъий равишда АҚШнинг янги президенти Гарри Труменга уқтирган: ҳар қандай ҳолатда ҳам совет қўшинлари томонидан Берлин ва Прага босиб олинишини олдини олиш керак. Шу билан бирга, СССРнинг ғарбий иттифоқчилари (ҳозирда "ҳамкорлар") келишувларни очиқчасига бузишган. Ахир, 1945 йил 25 апрелда Эльбада руслар ва америкаликларнинг машҳур учрашуви умуман бўлмаслиги керак эди. Ялта битимларига асосан, америка қўшинлари совет аскарлари ва зобитлари билан хурсандчилик билан учрашган жойдан кўплаб километр узоқликда тўхташлари керак бўлган. Аммо, Черчиллнинг "ақлга сиғмайдиган" тажовузкор режасини айнан инглиз ҳарбийлари ақлга сиғмайдиган ва амалга ошириб бўлмайдиган деб атаб, тўҳтатиб қолишга муваффақ бўлишди. Штаб бошлиқлари қўмитаси СССР билан блицкриг иш бермайди, худди Гитлер ва Наполеон бўлгани каби - бу давомий ва қонли уруш бўлади деб ҳисоблашган. Бундан ташқари, ҳарбийлар Черчиллни огоҳлантиришди: жанг пайтида "руслар Норвегия, Греция ва эҳтимол Туркия ва Ироқни эгаллаб олишади ... Голландия ва Франция улар олдида ҳимоясиз қолишади".

АҚШ ҳарбийлари аксарияти ҳам "Ақл бовар қилмас" режасини қўллаб-қувватламади, бу тўғрисида сиёсатчиларни ҳабардор қилди. Фақат ўзининг антика тутиши ва қўли югуриклиги билан машҳур бўлган Джордж Паттон ғазабга тўлди: "Русларни тушунишнинг қийинлиги шундаки, биз уларнинг на Европага ва на Осиёга тегишли эканликларини англамаятканимизда, шунинг учун уларнинг фикрлаши бошқача. Биз хитойликлар ёки японларни тушунмаганимиз каби русларни ҳам тушуна олмаймиз ва улар билан мулоқотнинг мендаги катта тажрибамга асосланиб шуни айтишим керакки, мен фақатгина уларни йўқ қилиш учун қанча қўрғошин ва темир кераклигини тушунишдан бошқа, уларни тушунишни истамайман".

Аммо айнан биз америкаликларни ва инглизларни тушунишга қодирмиз, шунинг учун Қизил Армия олдиндан, тезлик билан Берлинни босиб олди. Эҳтимол, бу Учинчи жаҳон уруши олдини олди...

Ва кейин ҳам, Вашингтонда, Сталин ўзининг "иттифоқчилари"нинг тажовузига жавобан Япония билан ҳарбий иттифоқ тузиши мумкинлигини ва бу Тинч океанидаги Американинг ғолиб бўлган барча кампанияларини йўққа чиқариши мумкинлигини яхши тушунишган. Аммо бунга ҳеч ҳам йўл қўйиб бўлмайди: АҚШ Тинч океанини деярли ўзининг ҳудуди деб ҳисоблайди. Дарвоқе, айнан шу ердан кўплаб замонавий Америка-Хитой зиддиятлари чиқиб келмоқда.

"Шериклар", эслатиб ўтаман, 1945 йилнинг 1 июлида бошлашни режалаштирган "Ақл бовар қилмас" операцияси арафасида Қизил Армия кутилмаганда ўзининг кўплаб тузилмалари жойлашувини ўзгартирди ва ўз кучларини қайта тақсимлади. Тушуниб турибсизки, бу ишларни у бежиздан амалга оширмаган эди. Кейинчалик маълум бўлишича, "Ақл бовар қилмас" режаси Москвага олдинданоқ машҳур "Кембриж бешлиги" томонидан юборилган эди.

Энг қизиғи, Лондон 1998 йилга қадар "Ақл бовар қилмас" операцияси режаси мавжуд бўлганини қатъиян рад этиб келган. Гўё, бу рус тарғиботи эмиш (Кейинчалик рус хакерлари ва афсонавий "Новичок" дунёга келди).

Яна бир эслатма - ленд-лиз ҳақида. Келинг, ушбу етказиб беришлар аҳамиятини кўпиртирмайлик. Бу денгиздан бир томчи, холос. Ҳисоб-китобларга кўра, улуши мамлакатимизда уруш йилларида ишлаб чиқарилган маҳсулотларнинг атиги 4 фоизига тўғри келади (Ғарбда бу кўрсаткич юқорироқ деб ҳисоблашади). Иккинчидан, эҳтимол, биринчидан: бу шунчаки америкача бизнес эди, холос (бунда эски техника катта ҳажмда етказиб берилган). СССР, кейинчалик Россия ҳам, ушбу "дўстона" таъминот учун "шерикларга" 2006 йилга қадар пул тўлаган.

1739
Политолог Юрий Светов

Светов: АҚШ ҳукумати оммавий тартибсизликларга бас кела олмаяпти

32
АҚШда афроамерикалик Жорж Флойднинг ўлимидан кейин бошланган оммавий норозиликлар давом этмоқда. Россиялик сиёсатшунос ва журналист Юрий Светов Вашингтон яқинига 1,6 мингга яқин аскар жойлаштирилгани ҳақидаги хабарга изоҳ берди.

Сиёсатшунос ва журналист Юрий Светов ҳукумат учун бундай ҳолатларда армияни ишлатиши қайсидир маънода жамиятдаги тартибсизликларга дош беролмаётганини тан олиш билан баробар деб ҳисоблайди.

"Кучли табиий офатлар пайтида ёрдамга армия жалб қилиниши бошқа гап, бу ерда армияни ўз сайловчиларига қарши ишлатилаётгани, бу жуда мураккаб масала", - деди Светов Sputnik радиосига берган изоҳида.

Кўплаб таҳлилчилар Америка жамияти, шу жумладан, ирқий жиҳат бўйича бўлиниб кетгани ҳақида гапиришмоқда, дейди у. Шу билан бирга, АҚШ армиясида афро-америкалик ҳарбий ҳизматчилар жуда кўп ва улар "ўзларини қандай тутишлари, қўмондонлик буйруқларига бўйсунадими-йўқми" номаълум.

"ОАВ хабарларига кўра, полициячилар бу буйруқларни бажаришдан бош тортди. Қандай бўлмасин, АҚШ ҳукумати энди анъанавий усуллар ёрдамида норозилик намойишларини эплай олмаётганликларини бутун дунёга намойиш қилмоқда", - деди сиёсатшунос.

Шу билан бирга, унинг фикрига кўра, америкаликларнинг маълум бир қисми ҳукуматнинг тартибсизликларга қарши курашда армияни жалб қилиш тўғрисидаги қарорини қўллаб-қувватлайди.

"Ҳозирда ғалаёнлар пайтида юз бераётган воқеаларга шунчаки қараш ёқимсиз. Ахир оддий одамлар азоб чекмоқда-ку", - дейди Светов.

32
Главный врач городской клинической больницы №71 имени М. Е. Жадкевича Александр Мясников

Совет мўъжизаси ёки нега собиқ Иттифоқ ҳудудида COVID-19дан вафот этганлар сони кам

853
(Янгиланган 18:13 03.06.2020)
Sputnik махсус онлайн-видео-кўприги пайтида доктор Александр Мясников коронавирус аслида қандай ривожланишини айтиб берди.

Жадкевич номидаги Москва шаҳар клиник шифохонасининг бош шифокори, коронавирус билан боғлиқ вазиятни мониторинг қилиш бўйича ахборот маркази вакили Александр Мясников Sputnik-нинг махсус онлайн видео-кўприги пайтида коронавирус аслида қандай ривожланишини ва Италия, Испания ва АҚШдаги фожиали воқеалар постсовет ҳудудида такрорланмаганлиги ҳақида гапириб берди. РИА Новости мухбири Данара Курманова. 

БЦЖ вакцинаси коронавирусдан қутқара оладими?

Кўплаб олимлар ва шифокорлар қуйидагидан ҳайратда: СССР таркибига кирган аксарият мамлакатларда коронавирус туфайли ўлим даражаси дунё кўрсаткичидан анча паст. coronavirus-monitior.ru портали маълумотларига кўра, 1 июн ҳолатига ўлимлар сони Ўзбекистонда 0,4% дан Литвада 4,23% гача. Италия ва Буюк Британияда ўлим даражаси 14%, Францияда 15%, Бельгияда 16%. Александр Мясников жорий вазиятни "совет мўъжизаси" деб атади.

"Сиёсатчилар, жиддий шифокорлар энди буни ўрганишмоқдалар, собиқ СССР мамлакатларига боқмоқдалар, - деди доктор Мясников, - бу аниқ совет мўжизасидир. Оғир касалланганлар ва вафот этганлар сони эпидемиянинг амалдаги ҳолатини акс эттиради. Собиқ СССРнинг барча мамлакатларида эса ўлим даражаси анчагина кам. Буни нима сабабдан эканлигини тушуниш керак.

Балки бу БЦЖ вакцинаси туфайлидир (СССРда оммавий равишда аҳоли БСЖ билан эмланган) ва дарвоқе, бу борада тадқиқотлар олиб борилмоқда - америкаликлар БЦЖни кичик гуруҳларга эмлашни бошлади. БССТ (Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти-таҳр.) ҳам шуни таъкидламоқда: "Эҳтимол, гап БЦЖга қарши иммун реакциясидадир, аммо биз буни ҳозирча тавсия этолмаймиз".

Мясников собиқ иттифоқ мамлакатлари аҳолиси иммунитетининг коронавирусга чидамлилигини ўтмишда сил касаллиги билан касалланишнинг юқори даражаси билан изоҳлаш мумкинлигини таъкидлади.

"Баъзи олимлар эҳтиёткорлик билан, яширин сил касаллигининг кенг тарқалганлиги иммун тизимининг бундай ўзгаришига олиб келди, деб тахмин қилишмоқда, шунинг учун коронавирус катта қаршиликка дуч келмоқда, - дейди мутахассис. Аммо биз бу фактни шунчаки инкор қилолмаймиз: нима учун руслар, белоруслар, украинлар, қозоқларда ўлим ҳолатлари америкаликлар, французлар ва италияликларга қараганда ўн баравар камроқ? Буни ўрганиш керак".

Карантин нимага керак?

Ҳатоли фикр ҳам мавжуд: карантин коронавирус ёки бошқа касалликни бутунлай йўқ қилишга ёрдам беради.

"Нега биз карантинни убштирамиз - одамлар бирданига ҳаммаси касалликка чалинмаслиги учун, акс ҳолда улар дарҳол соғлиқни сақлаш тизимини қулатадилар, деб тушунтиради доктор Мясников. - Касалхоналар ва тез тиббий ёрдам машиналари бўғилиб қолади, одамлар нафақат COVID-19, балки юрак хуружлари, инсультлардан ҳалоқ бўла бошлайди. Шунинг учун ҳар бир давлат ўз соғлиқни сақлаш тизими дош бера оладиган модельни ишлаб чиқади. Карантин даволай олмайди, у одамлар касалликка аста секин чалиниши ва ёрдамни ўз вақтида олишлари учун, усиш суратларини пасайтириши мумкин. Карантин - бу ҳисоб-китоб ва ўзини тутиш моделидир".

Беларус тажрибаси

Маълумки, Беларусь ва Швеция карантин амалиётидан воз кечган ягона давлатлардир. Бироқ, Александр Мясниковнинг таъкидлашича, Беларусьда ҳеч қандай ғайритабиий вазият кечмаяпти.

"Ҳар бир мамлакат математик ҳисоб-китоблардан келиб чиққан. Турли сценарийлар ҳисобланди - муваффақиятлиги ва номақбулини, иқтисодий зарарлар ва бошқалари ҳисоб-китоби қилинди. Беларусьда соғлиқни сақлаш тизими худди Совет Иттифоқидегидақа, юқумли касалликлар шифохоналари ва шифокор-инфекционистлари билан бир хил. Бу ҳисоб-китобларнинг натижаси, шунчаки Александр Лукашенконинг хоҳиши эмас : "Биласизми нима? Мен таваккал қилиб кўраман". Бу унчалик эмас. Бу ерда ҳамма нарса ҳисоблаб чиқилган. Беларусьнинг ҳисоб-китоби иш берди. Совет мўъжизаси барчамиз учун иш берди".

Коронавирус аслида қандай тарқалади?

Доктор Мясников ҳар бир касал одам учтадан ва уларнинг ҳар бири ўз навбатида яна учтадан юқтиради деган назарияни рад этди. Шифокорнинг сўзларига кўра, ҳар қандай вирусли инфекция 1,5-2 ойлик фаол тарқалгандан кейин йўққа чиқади.

Мисол сифатида, мутахассис 1918 йилда тарқалиб биринчи ойларида 30 миллион киши ўлимига олиб келган "испанка" гриппини келтирди.

"Ҳайвонлардан одамга юқадиган янги вирус агрессивдир. У ёвуз, нотаниш, одамларни ўлдиради, лекин ҳар бир касалланишдан кейин аста кучсизланади. Сиз битта вирусни нафасиз билан олиб кириб, унинг катта набирасини чиқарасиз, ундан анча заифроғини. У бошқа одамга юқди, у ҳам уни заифлаштирди. Биласизми, бамисоли тўлқин қирғоққа урилиб, меҳмонхонани, дарахтларни ювиб ташлайди, кейин эса сусайиб, кўлмакка айланади. Инфекция ҳам ҳудди шуни сингари, олдин учиб чиқиб, кейин эса сўнади”.

Таниқли шифокорнинг ишончи комил: коронавирус қанча кўп одамга юқса, у шунча юқиш ҳусусиятларини йўқотади. Ва вируснинг иккинчи тўлқини аввалгидай кучли бўлмайди.

"Ҳар йили тўлқинлар бўлади, - дейди Мясников. – Одам коронавируслари бешта бўлган. Олтита бўлди. Энди нима бўлади? Инфекциялар, вируслар, грипплар яна бўлаверади, уларни ҳеч ким бекор қилмади. Бугунги кундаги коронавирус - январ ойида бизга кириб келгани эмас. У аллақачон миллионлаб одамлар орқали ўтиб келиб элакдан ўтиб бўлди ва хавф даражаси ҳар бир янги одам билан камаймоқда".

Касалланганларнинг ҳисобини юритиш нега бемаънилик?

Доктор Мясников жуда қўрқинчли туюладиганумумий касалланиш ҳолатларининг улкан сонига алоҳида эътибор қаратди. Лекин аслида, фақатгина юқтирган одамлар сони асосида хулоса чиқариш унчалик тўғри эмас, дейди шифокор.

"Биз бу сонларни кўп гапирамиз, бу рақамлар билан таъсир ўтказишга ҳаракат қиламиз: беш миллион. Бу шунчаки синовдан ижобий натижа олган одамлар сони. Аслида, улар ўн баравар кўпроқ. Шундай экан келинг, оддий пневмонияни олайлик, ҳар йили дунёда ундан 3 миллион киши ҳалоқ бўлади. Биз январ ойидан бери нимани ҳисоблаб келяпмиз? Ҳақиқатан касалланганлар - икки ҳафта олдин касал бўлганлар. Қолганлари анча олдин тузалиб, меҳнатга, иш жойларига  қайтишган. Биз ўлганлар сонига эътибор қаратишимиз керак, аммо бунда ҳам тартиб йўқ".

Шифокорнинг сўзларига кўра, фақатгина Россияда коронавирус билан касалланган жасадларнинг 100 фоизи ёриб кесилади, шунинг учун дунёдаги ҳақиқий рақамлар ҳамон номаълум. Бу йил айнан коронавирус туфайли қанча ўлим ҳолатлари юз беришини айтиш қийин.

"Ғарбда 21 апрелга қадар ҳеч ким шифокорларни сақлаб қолиш учун жасадларни ёрмади, - деб тушунтиради шифокор. - Германияда 60 та ёриш, Италияда 50 та, 17 минг кишига. Америкада жасадларни ёрмасдан компьютер томографияси ўтказилди".

БССТ маълумотларига кўра, 2020 йил 1 июн ҳолатига кўра, сайёрамизда 6 миллиондан ортиқ одамда COVID-19 вируси тасдиқланди, 371 мингдан ортиқ одам вафот этди.

853
Российские рубли

РОСЭКСИМБАНК сўмда биринчи ҳисоб рақамларини очди

45
РОСЭКСИМБАНК миллий валюталарда тўғридан тўғри ҳисоб-китоб қилишни осонлаштириш мақсадида Россия банклари учун сўмда ва Ўзбекистон банклари учун рублда корреспондент ҳисоб-рақамларини очди.

ТОШКЕНТ, 4 июн - Sputnik. "РОСЭКСИМБАНК" АЖ Ўзбекистон ва Россия банклари сўм ва рублда тўғридан-тўғри ҳисоб-китоб қилиши учун имконият яратмоқда.Бу ҳақида Россия Экспорт маркази матбуот хизмати хабар қилмоқда.

Хабарда айтишигига кўра "РОСЭКСИМБАНК" АЖ Россия банклари учун ўзбек сўмда юритилувчи биринчи корреспондет ҳисоб-рақамларини очган. Бир вақтнинг ўзида Ўзбекистон банклари учун рублда юритилувчи ЛОРО ҳисоб рақамлари очилган.

Россия Экспорт марказининг асосий вазифаси – Россия маҳсулотларини экспорт ва импорт қилиниши учун қулай ва кенг имконият яратишдир.

“Тизимли ечимлар яратиш, халқаро ҳисоб-китобларда миллий валюталардан фойдаланиш – экспортчиларнинг молиявий хавфларини камайтиришни кафолатлайди”, - дейди марказ директори Вероника Никишина.

Карантингача бўлган даврда Россия Экспорт маркази вакиллари Ўзбекстонда Россия рублида облигация чиқаришдан манфаатдор бўлган бир неча эмитентлар билан учрашувлар ўтказиб, ушбу облигацияларни суғурталаш ҳақида келишиб олган эди. Ўзбекистонлик эмитентлар томонидан рублда облигация чиқариш Ўзбекистон иқтисодига Россия рублида сармоялар жалб қилиш ҳамда икки давлат орасида иқтисодий муносабатларни тўғридан-тўғри миллий валюталарда олиб бориш учун туртки бўлади.

“Ана шундай эмиссидан биринчиси ушбу йил охиригача амалга ошиши керак. Чунки Ўзбекистон томонидан рублда молиялаштиришга бўлган талаб ошмоқда. Бунга Россия саноат ва савдо вазирлигининг Россиядан юқори технологияли маҳсулот экспорт қилганда имтиёзли молиялаштириш дастури ҳам ўз ҳиссасини қўшмоқда”, - дейди Россия экспорти маркази директори.

Маълумот учун, бугунги кунда РОСЭКСИМБАНК Россия компаниялари операцияларини Хитой юани, Ҳиндистон рупияси, қирғиз сўми, Венгрия форинтида  амалга оширмоқда.

РЭМ маълумотига кўра, 2019 йилда Россиянинг Ўзбекистонга экспорти 3,9 млрд $ни ташкил қилган. Ушбу маҳсулотнинг 93 % - ўрмон саноати маҳсулотлари, металлургия, машинасозлик ва қишлоқ хўжалик маҳсулотлари ташкил қилган. Енгил автомобиллар, пўлат прокатиб кунгабоқар мойи каби маҳсулотлар экспорти сезиларли даражада ўсган.

45