Узбекистанцы на российско-казахстанской границы ждут возможности выехать на родину

Рус-қозоқ чегарасида яна ўзбекистонлик мигрантлар тўпланди: ҳозир нималар бўлмоқда

607
“Маштаково” ва “Сагарчин” назорат-ўтказиш пункти яқинида яна 1,8 мингдан зиёд Ўзбекистон фуқаролари тўпланди.

ТОШКЕНТ, 7 июл — Sputnik. Мария Науменко. “Маштаково” ва “Сагарчин” назорат-ўтказиш пункти яқинида 1,8 мингдан зиёд Ўзбекистон фуқаролари тўпланди. Нега мигрантлар чегара олдига келди ва ҳозир у ерда нималар содир бўлмоқда – Sputnik материалида.

Ҳозир Самара вилоятидаги Большая Черниговка туманида 1 139 нафар, Оренбург вилоятидаги Бузулук туманида эса 747 нафар фуқаролар бўлиб турибди. Бу ҳақда Sputnik мухбирига Самара вилоятидаги Бутунроссия ўзбеклар, ўзбекистонликлар конгрессининг минтақа бўлими раҳбари Дилфуза Собирова маълум қилди.

“Булар гўёки Қозоғистон Республикаси чегараси очилгани ва Оренбуржье орқали уйга қайтиш имконияти мавжудлиги ҳақидаги ёлғон хабарга ишонганлар. Таъкидлайман, бу ижтимоий тармоқлар, мессенжер ва шахсий ахборот каналлари орқали тарқатилаётган ёлғон маълумотдир”, - дея тушунтиради Оренбург вилояти ҳукумати раисининг ўринбосари, вице-губернатор Дмитрий Кулагин.

Фирибгарлик ишларига, жумладан, виждонсиз такси ҳайдовчилари ҳам қўшилган. Мигрантлар уларга Қозоғистон орқали Ўзбекистонга ўтиш умидида чегарагача келиш учун ҳақ тўлашган. Бироқ натижада эса ҳайдовчилар уларни чегара пункти ёнига ташлаб кетишган. Куни кеча ўзбекистонликлар вақтинча жойлаштирилган пунктларда бўлган Бутунроссия ўзбеклар конресси раиси Ибрагим Худойбердиев вазиятни шундай тавсирлади.

“Йўловчи ташиш билан шуғулланадиган айрим шахслар Россия-Қозоғистон чегарасига одамларни етказиб қўйиш ва чегарани кесиб ўтишда “ёрдам бериш”ни ваъда қилиб турли эълонлар тарқатмоқдалар.  Россия, Ўзбекистон ва Қозоғистонда жорий қилинган карантин чоралари, шу жумладан, мамлакатларга киришга оид чекловлар ўз кучида қолмоқда”, - дея огоҳлантирди Ўзбекистоннинг Россиядаги элчихонаси.

Чодирларда болалар ҳам, ҳомиладор аёллар ҳам яшамоқда

Россия ва Қозоғистон чегарасига келиб қолган мигрантларнинг асосий қисмини эркаклар ташкил этади. Лекин улар орасида болалар ва аёллар ҳам бор. Улар биргаликда вақтинчалик пунктларда яшашмоқда.

Женщина с ребенком на российско-казахстанской границе в ожидании выезда в Узбекистан
Женщина с ребенком на российско-казахстанской границе в ожидании выезда в Узбекистан

“Большая Черниговка туманида икки нафар бола ва олти нафар ҳомиладор аёллар бор. Улардан бирининг ҳомиласи саккиз ойлик. Бузулук туманида эса бир нафар иккиқат аёл бор. Биз уларни Самарага олиб бориб уй-жой ва тиббиёт хизмати билан таъминлашни таклиф қилдик, лекин уларнинг эрлари рад этишди”, - дейди Собирова.

Минтақа ҳукумати маҳаллий ўзбек диаспораси билан биргаликда вақтинчалик лагерда яшаш учун қулай маиший шароитларни муҳайё қилишга ҳаракат қилишди. Худойбердиевнинг сўзларига кўра, одамлар жойлаштирилган жойларда электр энергияси, ичимлик суви, биоҳожатхона мавжуд. Зарурат туғилганда, мигрантларга тиббиёт ёрдам кўрсатилади. Бундан ташқари, фуқаролар учун озиқ-овқат ташкиллаштирилади.

“Кеча Бузулук туманига озиқ-овқат маҳсулотлари ортилган КамАЗ олиб келинди. Маҳаллий ҳукуматдан ташқари турли диаспора тузилмалари ҳам ёрдам бермоқда. Улар орасида доғистон ва тожик диаспоралари бор. Кўплаб саховатпеша инсонлар ёрдам берди”, - дейди Худойбердиев.

Шунингдек, хоҳловчиларга ишга жойлашиш учун ёрдам берилмоқда. Собированинг сўзларига кўра, май ва июнь ойида чегарага келиб қолган мигрантларнинг бир қисми аллақачон иссиқхона мажмуаларида, қурилишда ҳамда қоровул бўлиб ишлашмоқда.  Иш берувчилар уларни турар-жой ва озиқ-овқат билан таъминламоқда.

“Улар ишга кирганликларидан хурсанд ва ҳатто ватанга ҳозирча қайтишмоқчи эмаслар. Кеча ватандошлардан бири менга уйига 500 доллар жўнатганини айтди. Бирор ерда ишсиз ўтириб, кутгандан кўра оила шундай ёрдам берган яхшироқ”, - дея таъкидлайди Собирова.

Ишлаётганлар Ўзбекистонга ташкил этиладиган рейслар рўйхатида бор. Чегарани кесиб ўтишга оид масала ҳал қилиниши биланоқ, улар хабардор қилинади, дея ишонтиради Худойбердиев.

Транзит йўлаги қачон очилади

Собированинг сўзларига кўра, ҳозирда Ўзбекистон фуқароларини ватанга қайтариш масаласи ҳал қилинмоқда.

Оренбург вилояти ҳукумати раисининг ўринбосари Дмитрий Кулагин ҳам коронавирус инфекцияси билан боғлиқ оддий бўлмаган вазиятга қарамасдан Ўзбекистон фуқароларини Қозоғистон ҳудуди орқали олиб ўтиш масаласи ҳозирда икки давлат дипломатик хизматлари даражасида муҳокама қилинаётганини тасдиқлади.

Палаточный городок на границе РФ и Казахстана, где скопились более тысячи узбекистанцев
Палаточный городок на границе РФ и Казахстана, где скопились более тысячи узбекистанцев

“Россия ватандошларимизни чиқариб юборишга тайёр, лекин келишув Ўзбекистон ва Қозоғистон томонидан бўлиши керак. Бугун Большая Черниговка туманига Ўзбекистоннинг Волгабўйи федерал округидаги бош консули келади, эртага эса элчининг ўзи келиши кутилмоқда. Йўлакни очиш бўйича қарор борга ўхшайди. Ҳойнахой, автобус қатнови ташкил этилади”,  - дея тахмин қилади Худойбердиев.

“Биз имкони борича одамларга (мигрантларга – таҳр.) ёрдам беряпмиз. Улар ҳам Ўзбекисон Республикаси ва Қозоғистон Республикаси уларнинг уйларига қайтиш масаласини тезроқ ҳал қилишидан манфаатдорлар”, - деди Кулагин.

Элчи ва бош консул 7 июль куни чодирларда яшаётган меҳнат мигратлари ҳамда Оренбург ва Самара вилояти маъмурияти вакиллари билан учрашади, дея аниқлик киритди Собирова.

Ўзбекистоннинг Россиядаги элчихонаси Sputnik мухбирига Ботиржон Асадов Россия минтақасининг бирида хизмат сафарида эканини маълум қилди. Лекин элчи Самара вилоятида эмас. Унинг кейин қаерга йўл олиши маълум эмас.

Ўзбекистон фуқароларининг Россия ва Қозоғистон чегарасида тўпланиши уч ойдан буён кузатилмоқда. Май ойида Большая Черниговка туман 800 нафарга яқин ўзбекистонликлар қолиб кетган эди. Улар транзит йўлагини очишни талаб қилишди. Ўшанда улар обсервация лагерига жойлаштирилиб, кейин эса махсус автобусларда Қозоғистон орқали ватанга жўнатилди. Шунга ўхшаш ҳодиса июнь ойида ҳам кузатилди.

607
Теглар:
коронавирус, мигрантлар, чегара, Қозоғистон, Россия

COVID-19 эркаклар соғлиғига қандай таъсир кўрсатади мутахассис изоҳи

333
(Янгиланган 12:56 04.08.2020)
Европа урологлар уюшмасининг ҳақиқий аъзоси, тиббиёт фанлари номзоди, доцент Зуфар Ҳакимходжаевнинг таъкидлашича, коронавирус эркаклар учун туйилганидан кўра зарарлироқ.

Шифокорнинг сўзларига кўра, статистика шуни кўрсатадики, эркакларга COVID-19 ташхиси аёлларга қараганда 1,5 баравар кўпроқ қўйилади. Коронавирусдан ўлим статистикасида ҳам рақамлар шунга ўхшаш.

Бу инфекция танага киришига сабаб бўлган эркак хромосомаси ва ферментлар ўртасида боғлиқлик билан изоҳланади, деб таъкидлайди Ҳакимходжаев.

"Тестостерон даражаси касалликнинг оғирлигига таъсир кўрсатиши мумкинлиги далиллари мавжуд. Эҳтимол, айнан шунинг учун баъзи ёш эркакларда коронавирус узоқ вақт давомида ҳолсизлик, инсультлар ва юрак хуружларини келтириб чиқаради. У атипик пневмониянинг қўзғатувчиси бўлган SARS билан бир хил вирус гуруҳига киради, атипик пневмония эса айрим холларда эркак жинсий безларидаги яллиғланиш жараёнларига олиб келган”, - деди уролог Зуфар Ҳакимходжаев Sputnik Қирғизистон нашрига берган интервьюсида.

COVID-19нинг эркаклар соғлиғига таъсирига келсак, коронавирус инфекцияси бепуштликни келтириб чиқаришини исботлайдиган аниқ тадқиқотлар ҳали мавжуд эмас.

Шу билан бирга, Ҳакимходжаев огоҳлантиради: кўпинча COVID-19ни даволашда эркакларга тестостерон даражасини пасайтирадиган дорилар таъинланади. Шунинг учун соғликка ниҳоятда эътиборли бўлиш керак ва бирон бир ўзгариш кузатилса, уролог-андрологга мурожаат қилиш керак.

Қуйидаги радиоподкастда мутахассиснинг тўлиқ шарҳини рус тилида тингланг.

Как COVID-19 влияет на мужское здоровье, объяснил уролог из Кыргызстана
333
Пассажиры у стойки регистрации в аэропорту. Архивное фото

Россия янги электрон виза жорий этмоқда. Бу нимани англатади

263
(Янгиланган 12:04 04.08.2020)
2021 йилнинг биринчи кунидан бошлаб Россияга электрон қисқа муддатли виза билан ташриф буюриш мумкин бўлади. Бу жараён тўрт кундан кўп бўлмаган вақтни олади. Sputnik янги тартибдан кимлар фойдаланиши мумкинлигини ўрганди.

Владивосток ва Узоқ Шарқ федерал округи, Калининград вилояти, Санкт-Петербург ва Ленинград вилоятига саёҳат қилиш учун 53 та давлат фуқароларига электрон визалар бериш пилот лойиҳасидан сўнг - Россия мамлакатнинг исталган минтақасига ташриф буюриш ҳуқуқини берувчи электрон, қисқа муддатли визаларни олиш имкониятини жорий қилмоқда.

Ўтган жума куни Россия президенти Владимир Путин Россияга қисқа муддатли ташрифлар учун 60 кунгача универсал ягона электрон виза жорий қилинишини назарда тутадиган федерал қонунни имзолади. Ушбу виза дипломатик, хизмат, оддий, транзит ва вақтинча яшаб туриш визалари билан бир қаторда алоҳида тоифага эга бўлади.

Шу билан бирга, сафарнинг давомийлиги 16 кундан ошмаслиги керак. Бироқ, Россиянинг Туроператорлари уюшмасининг (АТОР) Sputnik агентлигига берган изоҳига кўра, статистика бўйича, чет эл фуқароларининг Россия бўйлаб сафарлари ўртача бир ҳафта давом этади, шу сабабли бу кунлар сони мамлакат ҳудудида қисқа муддат давомида қолиш учун етарли бўлади.

113 мамлакат фуқаролари диққатига: Россия киришни иложи борича осонлаштиради

Янги визани 2021 йил 1 январдан бошлаб расмийлаштириш мумкин бўлади. Россия ТИВ эътибор шунга қаратадики, Узоқ Шарқ федерал округи, Калининград вилояти, Санкт-Петербург ва Ленинград вилоятига электрон визалар бериш тажрибасини ўтказиш жараёнида муаммога дуч келинган - мурожаат қилувчилар кўпинча аризани тўлдиришда хатоларга йўл қўймоқдалар, бу эса визани рад этишга сабаб бўлмоқда. Янги визалар билан бундай вазиятлар рўй бермаслиги учун сайтга қўшимчалар киритилди ва соддалаштирилди.

Айнан қайси давлатлар фуқаролари янгиликдан фойдаланиши мумкинлиги ҳозирча аниқ эмас.

"Хорижий давлатлар рўйхати РФ ҳукумати томонидан алоҳида тасдиқланади", - деди Sputnik агентлигига Давлат думаси жисмоний тарбия, спорт, туризм ва ёшлар масалалари бўйича қўмитаси аъзоси Наталья Кувшинова.

Унинг фикрига кўра электрон қисқа муддатли виза талабгир бўлади. Ушбу янгилик Россияда кириш туризмни ривожлантиришга қаратилган, чунки бугунги кунда устувор йўналишлар айнан ички ва кириш туризмдир, деди депутат.

"Менимча, бу бир қатор чет давлатлари фуқароларининг қатор давлатлардан айнан РФни танлашга имкон берадиган механизмлардан биридир", - деб ҳисоблайди Давлат думаси депутати.

Эҳтимол, фуқаролари электрон визадан фойдаланишлари мумкин бўлган мамлакатлар рўйхатига пилот лойиҳадан фойдаланиши мумкин бўлган 53 давлат киритилади. Улар орасида Евроиттифоқ мамлакатлари, Хитой, Япония, Туркия, Ҳиндистон. Аммо бу рўйхатга муқаддам АҚШ, Канада ва Буюк Британия фуқаролари киритилмаган ва эҳтимол уларда электрон қисқа муддатли визани олиш имкони ҳануз бўлмайди. ТИВда таъкидлашларича, айрим ҳудудларга электрон визалар бепул бўлган тажрибадан фарқли ўлароқ, янги виза 2021 йил январидан пулли бўлади. Нархи 50 доллардан ошмаслиги тахмин қилинмоқда.

"Кейинги йил биз янги электрон визалар бугунги кунда амалдаги визалардан қанчалик оммавийроқлигини билиб оламиз", - деди депутат Кувшинова.

РФга электрон визаларни олиш ҳуқуқига эга бўлган 53 та давлатдан ташқари, яна 60 та мамлакат фуқаролари икки томонлама халқаро шартномалар қоидалари асосида Россияга визасиз кириш имкониятига эга. Шундай қилиб, ТИВда таъкидлашларича, 2021 йилдан бошлаб Россия ҳудудига қоғозли визани талаб қилмайдиган киришнинг энг либерал режими дунё аҳолисининг деярли ярмини ташкил этувчи - 4 миллиардга яқин чет эл фуқароларига нисбатан қўлланилади.

Сайёҳлар оқими камида 30 фоизга ошади

"Бу киришни сезиларли даражада соддалаштиришдир, буни бутун кирувчи туризм кўп йиллар давомида орзу қилган. Асосийси, электрон визани олиш ҳақиқатда жуда осон бўлсин", - деди Майя Ломидзе, Россия Туроператорлари уюшмаси (АТОР) ижрочи директори.

Унинг фикрига кўра, электрон қисқа муддатли виза, ҳатто энг пессимистик тахминларга кўра, сайёҳлар оқимини камида 30 фоизга оширади. Шунинг учун Ломидзе ишончи комил - янгилик фақат ижобий томонларни олиб келади ва унинг ягона минуси "эълон қилинган соддалаштириш аслида бундай бўлиб чиқмаслигида" бўлиши мумкин.

Ўз навбатида, АТОР вице-президенти Александр Курносовнинг фикрига кўра, ҳукуматнинг ушбу қарори сайёҳлар оқимини ҳатто 40 ёки 50 фоизга ҳам ошириши мумкин, "ва ундан ҳам кўпроқ, чунки визаларни бекор қилувчи ёки сезиларли соддалаштиришларни амалга оширган бошқа мамлакатларнинг тажрибаси шуни кўрсатадики, бу таъсир анчагина катта бўлиши мумкин".

"Ушбу қарор туризм бозори учун айнан жуда қийин пайтда қабул қилинганидан жуда мамнунман",-  деди у.

Курносов виза режимини янада либераллаштиришга умид қилмоқда - "виза амал қиладиган даврни икки ойдан камида олти ойгача ёки бир йилга узайтиришга ва, эҳтимол, кунлар сонини 16 кундан 30 кунгача узайтиришга".

Шунингдек, АТОР вице-президенти электрон виза қўлланиладиган мамлакатлар сонини кўпайтиришга умид қилмоқда, "чунки бу рўйхатга Россияга сайёҳларнинг каттагина сонини юборган давлатлар киритилмаган - бу, масалан, АҚШ ва Буюк Британия".

“Бу ижобий бўларди, аммо барчаси сиёсий вазиятга бориб тақалади”, - дея хулоса қилди Курносов.

263
Николай Николаевич Юганов

Жинси форма ва КГБ текширувлари: Олимпиада-80 ҳайдовчилари қандай ишлашган

192
Москвадаги Олимпия ўйинларининг 40 йиллиги шарафига Sputnik Олимпиада-80 муҳити ҳақида гапириб беришни давом этмоқда. Бугунги қаҳрамонларимиз Олимпиада автобус ҳайдовчилари, ўша пайтда Мострансавтода ишлаган Александр Марочкин, Николай Шкаликов ва Николай Юганов.

ТОШКЕНТ, 4 авг - Sputnik, Данара Курманова. Олимпиада-80 ўйинларига 5 мингдан ортиқ автобус жалб қилинган, аммо улардан фақат 550 таси бевосита спортчилар ва мухлисларга хизмат кўрсатган. Асосий олимпия йўналишларида ишлаш учун Москва ва Москва вилоятидан 1300 нафар энг яхши ҳайдовчилар жалб қилинган, танлов жуда жиддий бўлган. Хорижий делегацияларни ташиган Александр Марочкиннинг сўзларига кўра, Олимпиада ташкилий қўмитаси ҳайдовчиларга кўп талаблар қўйган.

Рулни тўғри тутиш керак

Номзодларни саралаш Олимпиададан атиги тўрт ой олдин якунланди - ҳайдовчилар дарҳол ҳайдаш этикети курсларига юборилди. Александр Марочкин айтишича, хаммасидан ҳам унинг эсида рулни қандай тутиш кераклиги машғулоти қолди.

"Биз ахир хоҳлаганимиздай ҳайдардик, - дейди у. – Бу ерда эса  чиройли кўриниши учун рулга қўлларни қандай тўғри қўйиш кераклигини тушунтиришган".

"Иш стажи ўн йилдан кам бўлмаслиги ва биринчи даражали ҳайдовчи мақоми бўлиши керак эди, - дейди Марочкин. - Агар мос келса, уни тиббий кўрикка жўнатишарди, кейин ДАН текширувига".

Александр Викторович Марочкин — на фото справа
Мострансавто
Александр Викторович Марочкин — на фото справа

Тахминан шу вақтнинг ўзида, ҳайдовчилар автобусларни қабул қилди – янги, заводдан тўғридан-тўғри, шунинг учун уларни биринчи навбатда синовдан ўтказиб тайёр қилиб қўйиш керак эди. Масалан, ҳайдовчи Николай Югановга аавалига бу автобусларда болаларни пионерлар лагерига олиб бориш топширилди. Шунингдек Москва вилояти шаҳарларидан Олимпиадага келган барча ҳайдовчилар СССР пойтахти бўйлаб сафарлар қилишлари, йўналишларни ўрганишлари керак эди.

  • Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова
    Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова
    Мострансавто
  • Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова
    Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова
    Мострансавто
1 / 2
Мострансавто
Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова

Учувчилар каби кийиндик

Олимпиада ташкилотчилари ҳайдовчиларнинг ташқи кўринишига ҳам катта эътибор беришди. Аэропортда мухлисларни кутиб олган Николай Шкаликов, ҳар бир ҳайдовчига форма берилганлигини эслайди. У иккита костюмдан иборат бўлган. Бири енгил, кулранг джинси материалидан тикилган, иккинчиси эса учувчиларники сингари зичроқ, тўқ кўк рангда эди. Бир ҳил тондаги жиддий галстуклар ва кўк рангли кўйлаклар бу ўхшашликни янада кучайтирди ва сайёҳлар баъзан Олимпиада автобуси ҳайдовчиларини учувчиларга ўхшатишган.

Николай Николаевич Юганов
Мострансавто
Николай Николаевич Юганов

Мусобақалар давомида ҳайдовчилар Ўйинларга махсус таъмирланган меҳмонхоналарда ёки ётоқхоналарда жойлаштирилган.

"Масалан, биз Дмитрий Ульянов кўчасида ётоқхонага жойлашганмиз, - дейди Александр Марочкин. - Биз бир хонада уч кишига яшар эдик ва кун аро иш жадвалимиз бўлган. Навбатчиларимиз кетишганда, мен хонани тартибга солардим, учувчиларникига ўҳшаган кўйлакларни ювиб дазмоллардим. Кейин - аксинча. Биз дўстона яшардик".

Сақич олиш мумкин эмас!

Олимпиада-80 ҳайдовчисининг одатий иш куни қуйидагича эди. Автобусларнинг аксарияти Москва давлат университети ҳудудида, олма боғида турар эди. Бу ерда мусобақалар учун маҳсус вақтинча назорат пункти ва тўхташ жойи ўрнатилди. Александр Марочкин эслашича, ҳайдовчилар афсонавий ЛАЗ автобусларида ишлаган.

"Юмшоқ ЛАЗлар бўлар эди, уларда концерт-музейларга олиб боришган, - деб тушунтиради у. - Шунингдек, улар қаттиқроқ деб номланган ёки ЛАЗ-695 ҳам бор эди. Биз айнан шуларда ишлаганмиз, чет элликларни спорт тадбирларига ташиганмиз".

Автобус для городских и междугородных туристическо-экскурсионных перевозок, выпускаемый Львовским автобусным заводом (ЛАЗ)
© Sputnik / С. Соловьев
Автобус для городских и междугородных туристическо-экскурсионных перевозок, выпускаемый Львовским автобусным заводом (ЛАЗ)

Ҳайдовчилар учун асосий йўналишлар Лужники стадиони, "Олимпийский" ва "Крылатское" спорт мажмуалари, "Сокольники", "Измаилово" ва "Динамо" спорт саройлари ва "Битца" от спорти маркази эди. Ҳар куни кечқурун, автобуслар туриш жойига қайтганда, автобусларни КГБ ходимлари текшириб кўришарди, аммо бунда ҳеч ёмони йўқ эди, дейди Николай Шкаликов: "Жуда бўлса, савол беришлари мумкин эди, қандай, нима гаплар? Салон текширишади, юкхонани очишади, шу билан бўлди".

Бироқ, қатъий чекловлар ҳам бўлган. КГБ машғулотларидан бошлаб ҳайдовчиларга: нима бўлганида ҳам сақич ва сигареталар олинмасин, дейилган. Фақат значоклар билан алмашиш мумкин эди, деб эслайди Николай Юганов.

"Сайёҳларга таклиф қилинса, рад этишимиз тайинланганини ахир айтиб бўлмайдику, - дейди у. - Вазиятдан чиқиш йўлини топишга ҳаракат қилганмиз. Улар чекишни таклиф қилишса, сиз: "Йўқ, йўқ, мен чекмайман, раҳмат", дейишингиз керак".

Николай Николаевич Юганов с семьей на Красной площади в Москве
Мострансавто
Николай Николаевич Юганов с семьей на Красной площади в Москве

Рус айиқлари, ҳайратда қолган французлар ва ҳинд плаши

Аммо КГБда автобусларда унутилган сайёҳларнинг шахсий буюмларига жуда жиддий муносабатда бўлишган. "Агар автобусда бирон нарса топсак, кечқурун уни инспекторларга топширишимиз керак эди, - дейди Николай Юганов.— Кейинчалик эса уни ўзлари қайтариб беришарди".

Совет ҳукумати ҳайдовчиларнинг хатти-ҳаракатларига эътибор бергани бежиз эмас эди. Ғарб ОАВлари ўз ўқувчиларини Москвадаги Олимпиадага боришдан бош тортишга чақирган, СССР барча даражаларда сервис бўлмаганлиги ҳақида ёзганлар. Бу даъволарни рад этиш учун Олимпиада ташкилотчилари "меҳмонлар қониқса бўлди" тамойили бўйича ҳаракат қилишган, дейди Александр Марочкин ва ҳиндистонлик меҳмон аёл бир сафар плащини йўқотиб қўйганини мисол келтиради.

"У плащини автобусда эмас, балки сайр пайтида қаердадир қолдириб қўйган, - дейди ҳайдовчи. - Лекин у хафа бўлиб қолмаслиги учун унга:" Ҳеч қиси йўқ, ҳозир дўконга бориб, янгисини сотиб оламиз", дейишди. Шу тариқа унга давлат ҳисобидан плащ олиб беришди".

Александр Марочкин, унинг ҳамкасби, бир неча кекса французни олиб юрганини эсга олади. Эр-хотин жуда чанқоқ бўлиб лимонад сотиб олдилар, аммо шишани очолмадилар.

"Дўстим ойнада бу ҳолатни кўриб, шишани олди-да бир зумда уни очиб берди. Тасодифни қаранг, шу куни денгиз флоти байрами нишонланаётган эди ва французнинг кўзлари катта-катта очилиб: "Бу ерда ҳаммангиз рус айиқларисизлар!, деди. Биз бундан узоқ вақт кулдик".

Тил билан боғлиқ муаммолар бўлмаган

Баъзан ҳайдовчилар билан гидлар бирга ишлаган, лекин баъзида чет элликларни уларсиз ташишга мажбур бўлишган. Бунда сайёҳлар билан мулоқотда муаммолар бўлмаган. Биринчидан, автобус олди ойнасида спорт тури ёзилган тарфарет ёрдам берган – шу тариқа Олимпиада меҳмонлари ушбу ҳайдовчи билан қандай мусобақаларга бориш мумкинлигини тушунишган.

Иккинчидан, ҳар бир ҳайдовчига мухлисларни кутиш учун қайси стадионга бориши ва қайси сектор ёки чиқиш йўлагида кутиши кераклиги ҳақида ёзма батафсил буюртма берилган.

Ҳаммасидан кўра немислар билан гаплашиш осонроқ эди, деб эслайди Николай Юганов. "Нимаси тушунарсиз?- дейди у. – Улар "Фарен" дейишса, демак юришимиз керак. Керакли манзилга келганимиздан кейин улар кетишадида, қайтиб келиб "бай-бай!" деса, демак уларни ётоғига обориш керак. Шундай қилиб, тшпалон ёки тушунмовчиликлар бўлмаган, ҳаммаси яхши яхши ўтди".

Биз ишлагани келдик

Воқеалар қоқ марказида бўлган Олимпиада ҳайдовчилари деярли битта ҳам тадбирни кўришолмади. Ўйин ташкилотчилари уларни бошиданоқ огоҳлантиришди: улар Олимпиада ўйинларини асосан телевизор орқали томоша қилишади. Ҳайдовчиларга битта мусобақага бориш ҳуқуқи берилди - ўзларининг хоҳишига қараб.

"Сўровномани олдиндан тўлдириб қўйиш керак эди, дўстим билан велоспортга шунчаки бордик, биз учун жуда қизиқ эди, - дейди Александр Марочкин. - Аммо биз хафа бўлмадик. Тушундик: ахир бу ерга биз ишлагани келганмиз".

Бироқ, стадионлар олдида тўхтаб турган кўплаб ҳайдовчилар Ўйинлар ёпилишининг энг машҳур қисми - Олимпия айиқчасининг парвозини томоша қилишга муваффақ бўлишган. Аммо Александр Марочкиннинг сўзларига кўра, уларсиз ҳам рақобат етарлича бўлган, чунки Олимпиада ташкилий қўмитаси ҳайдовчилар ўртасида ўзига хос биринчиликни ўтказган.

"Рейслар сони ва ишлаган соатлари бўйича биз ўз натижаларимиз сарҳисоб қилинди. Натижада коломналик ҳайдовчилар биринчи ўринни эгаллади, биз эса, Орехово-Зуеволиклар, учинчи бўлдик".

192
Мавзу:
Олимпиада-80: ҳаммаси қандай бўлган эди?