"Калмар-вампир" ваҳима қилмоқда: доллар дунё валютаси мақомини йўқотиши мумкин

1441
(Янгиланган 14:16 31.07.2020)
Goldman Sachs баҳорда ўз мижозларига ёпиқ маслаҳатларда доллардан воз кечиб олтин ва биткоин сотиб олишни маслаҳат берган эди. Энди бўлса банк ушбу маълумотни кенг аудиторияга тарқатмоқда.

Ўзининг кучли сиёсий таъсири билан танилган, дунёнинг кўплаб мамлакатларига собиқ ходимларидан юқори лавозимли амалдорлар “етказиб берган”, Американинг энг йирик банкларидан бири, яқинда ваҳимали баёнот билан чиқди: доллар дунёнинг бош валютаси сифатида куни битиши мумкин. РИА Новости хабарига асосан. 

Goldman Sachs — бир триллион доллар активлар соҳиби, Уолл-стрит ва молиявий доираларда катта ҳурматга эга. 2008 йилги иқтисодий кризисдан сўнг Мэтт Тайбби исмли журналистдан ушбу банкка ўзига хос "Кальмар-вампир" (Vampire squid) – деган корпоратив  лақабини қўйган эди.

“Goldman Sachs ҳақида сиз биринчи навбатда билишингиз керак бўлган нарса бу – унинг ҳамма жойда борлигида. Дунёдаги энг кучли инвестицион банк – бу одам қиёфасидаги улкан кальмар-вампир бўлиб, у ўзининг қонли гирдобига пул ҳиди келиб турган барча нарсани сўриб олмоқда”, - деб ёзган эди Тайбби The Rolling Stone нашрида 2010 йилда.

Шундан сўнг ушбу лақаб нуфузли молия ташкилотига гўёки ёпишиб қолгандек. Сармоя гигантининг кўплаб собиқ ходимлари АҚШ Молия вазирлигида юқори лавозимларда ишлашини ҳисобга олганда, унинг аксарият башоратларига жиддий қулоқ тутишга тўғри келади.

Лекин Банк томонидан долларнинг дунё валютаси сифатида танқид қилиниши, бу АҚШда жойлашган молиявий тузилмалар учун янгиликдир. Чунки одатда АҚШда “пропискадан ўтган” молиячилар қандай таҳлил ўтказишмасин унинг натижаси долларнинг “мустаҳкам барқарорлигини” кўрсатган.

Қандайдир маънода  Goldman Sachs – бу бугунги саноатдан узоқлашиб молиявий манипуляцияларга берилган Американинг тимсолидир. Бир вақтлдар АҚШнинг тимсоли General Motors эди. Ўшанда президент Вилсон “General Motors учун нимаки яхши бўлса, бу – Америка учун ҳам яхшидир”, - деганди.

Ҳозир эса АҚШ бу ишлаб чиқриш бирлашмаси эмас, балким - инвестицион банкдир. У баъзан ўз байроғини жинсий озчиликнинг ранг-баранг тусига бўяйди, баъзан ўта ахлоқсиз ҳаракатларга йўл қўяди, лекин ҳали ҳам дунёда унинг таъсири кучли. Ҳозир у банк ўз валютасининг келажаги ҳақида жиддий қайғурмоқда, чунки доллар тақдири - Америка тақдири эканини яхши тушунади.

Яна бир америкалик молия ахборот агентлиги Bloomberg, душанба куни Goldman Sachs хавотирларига қўшилган ҳолда, АҚШдаги инфляция кучайишидан хавотирда эканини ва доллар дунё валютаси мақомини йўқотиши мумкинлигини айтиб чиқди.

АҚШнинг пандемия билан барбод бўлган иқтисодини қўллаб-қувватлаш учун Конгресс навбатдаги молиявий  чораларни киритиб, Федерал Резерв тизими ўз балансини сўнгги йил ичида 2,8 триллион долларга оширган вақтда Goldman стратеглари АҚШнинг ушбу сиёсати доллар қулашини ва дунё валюта бозорларидаги етакчи ўрнини йўқотиб қўйиши мумкинлиги хавфи борлигини эълон қилишди.

Лекин бир нарсага - шундай қалтис вазиятда ҳам Goldman Sachs  ўз мижозларига тўғри йўл кўрсатаётганига қойил қолиш керак. Банк баҳордаёқ, Федерал резерв ҳали мошинкасини ишга туширмаган вақтда, ўз мижозлари билан ёпиқ маслаҳатлар ўтказиб, уларга доллардан воз кечиб уни олтин ва биткоинга алмаштиришни маслаҳат берган эди. Энди эса банк ушбу  муаммони максимал кенг аудиторияга олиб чиқди. Унинг баёнотини сўнг дунёнинг барча ОАВлари трансляция қилди.

Лекин иккинчи томондан ҳозирча аксарият молиявий доираларда ушбу нуқтаи назарга амал қилаётганлар сони барибир камчилликни ташкил қилмоқда, Goldman ҳам – долларнинг қулаши 100% аниқ содир бўлади дегани йўқ.

Масалан “АҚШ доллари ҳозир резерв валюта мақомини йўқотишга бир баҳя ҳам яқин келгани йўқ, унинг дунё бозорларидаги чуқур жойлашган ўрни ва глобал транзакциялар бунга йўл қўймайди, деб ҳисоблайди Британиянинг Barclays банки Шимолий ва Жанубий Америкада валюта савдоси бўлими раҳбари Майкл Крупкин.

Муаммо шундаки, доллар қулашига Амеркианинг молия ҳамжамиятининг аксарият қисми ишонганда – аллақачон кеч бўлади. Унда доллар устувор бўлган дунё молия тизими қулаган ёки қайтмас нуқтадан ўтган бўлади.

Доллар тизими бу сафар ҳам инқирозни енгиб ўтишига яна бир далил – бу 2008 – 2009 йиллардаги кризис вақтида Федерал резерв тўхтовсиз печат мошинкани ишлатса-да – доллар тизими омон қолган эди. Лекин бу сафарги чоп этилаётган долларлар ҳажми ўтган сафаргисидан беқиёс кўпдир. Иккинчидан, ўша йилларда АҚШ бир қутбли дунёнинг сўзсиз етакчиси бўлган.

Ҳозир бўлса вазият бутунлай бошқача тус олган: америка шаҳарларида нотинчлик, фуқаро уруши бошланиш хавфи пайдо бўлмоқда. Иккала партия ҳам сайлов натижаларини тан олмасликни режалаштирмоқда. Бир қутбли дунё эса йўқ бўлган. Ҳозир дунёнинг асосий ҳодисаси бу – АҚШ ва Хитой орасида бошланган совуқ уруш 2.0 келажакда қандай кўринишга эга бўлишидадир.

Ахборот билан яхши таъминланган ва доно "Калмар-вампир" бекорга бонг ураётгани йўқ. У бюджетини тартибга келтирилишини ва АҚШга сўнгги 50 йил ичида улкан устуворлик берган доллар тизимини ҳимоя қилишни истайди. Обрўли банкнинг ушбу огоҳлантириши керакли кишиларга албатта етиб боради, лекин бугунги шароитда америка сиёсатчилари долларни дунё валютаси сифатида сақлаб қолиш учун талаб қилинадиган оммабоп бўлмаган чораларни қабул қилиши даргумон.

 

1441
Денежные купюры: евро и доллары

Эксперт Ўзбекистондан валюта олиб чиқишнинг янги лимити ҳақида: буни олқишлаш керак

30
МДУ Иқтисод факультети Иқтисодий сиёсат тадқиқотлари маркази директори, иқтисод фанлари номзоди Олег Буклемишев Ўзбекистондан олиб чиқиб кетилиши мумкин бўлган валюта миқдори оширилиши юзасидан фикр билдирди.

Ўзбекистонда 1 сентябрдан бошлаб хорижга олиб чиқиб кетиш мумкин бўлган нақд валюта миқдори ошади. Киритилган ўзгартиришларга кўра,   жисмоний шахслар томонидан олиб кирилаётган ва олиб чиқиб кетилаётган 70 млн сўм эквивалентидан ортиқ Ўзбекистон нақд валютаси ва (ёки) нақд чет эл валютаси учун декларация тўлдирилади (амалда 2 минг АҚШ доллари). Шунингдек, 100 млн сўмга тенг ёки ундан ошмайдиган нақд валютани Ўзбекистондан ташқарига божхона назорати қоидаларига амал қилган ҳолда чекловларсиз олиб чиқилади (амалда 5 минг доллар).

Москва давлат университети Иқтисод факультети, Иқтисодий сиёсат тадқиқотлари маркази директори, иқтисод фанлари номзоди Олег Буклемишев Ўзбекистондан олиб чиқилиши мумкин бўлган миқдорни аҳоли даромадларига нисбатан номутаносиб деб атади.

"У бизнес юритаётган ёки маиший мақсадлар учун бирор бир операцияларни амалга оширмоқчи бўлган аксарият одамларнинг эҳтиёжларини қоплайди. <...> Нақд валютани чегарадан олиб чиқиб кетиш, замонавий банк хизматларидан фойдалана олмайдиган одамлар учун мантиқий усуллардан бири бўлиб туюлади", деди у Sputnik Ўзбекистонга берган интервьюсида.

Мутахассиснинг фикрига кўра, трансчегаравий савдо янада фаол ривожлана бошлайди, шунинг учун Ўзбекистон ҳукуматининг қарорини олқишлаш керак.

"Оддий одамлар томонидан оз миқдордаги маблағларни олиб чиқиб кетилиши инқирозли вазиятни яратади деб ҳисобламайман. Буларнинг барчаси чакана савдода эмас, балки аҳолидан фарқли ўлароқ, йирик агентлар ишлайдиган улгуржи савдода, яъни катта миқдордаги валютага эга бўлган экспортчилар ва молиявий ташкилотларда шаклланади", - дея хулоса қилди Буклемишев.

30
Кандидат в президенты США Джо Байден

"Руслар Трампнинг рақиби обрўсини тўкишмоқда" ва улар буни жуда яхши уддалашмоқда

394
(Янгиланган 20:41 12.08.2020)
Жо Байденда муаммолар пайдо бўлди: океан орти ОАВлари таянаётган Америка махсус хизматларидаги манбаларга кўра, уни обрўсизлантириш билан Россия шуғулланмоқда.

Агар бу назариядан келиб чиқадиган бўлсак, Байденнинг штаби Москвадаги рақиблар катта ютуқларга эришганликларини тан олишга мажбур бўлади.

Ҳозирда янгиликлар лентаси Байден ўзига вице-президентликка номзод сифатида қора танли сенатор Камала Харрисни танлагани ҳақида хабарларга тўла. Эҳтимол, Байденни шу қадамни ташлашга мажбур қилишган.

Гап шундаки, яқинда йирик социологик компаниялар томонидан ўтказилган икки сўров натижаларига кўра, Байден ва Трамп тарафдорлари ўртасидаги олдинги тафовут тўсатдан эриб, одатий статистик хатолардан фарқланмайдиган даражага тушди.

Breitbart хабар қилади: "Чоршанба куни эълон қилинган Hill-HarrisX сўров натижалари Трампнинг 40 фоизидан фарқли ўлароқ, Байден 43 фоиз тўплаганини кўрсатди. Худди шу куни эълон қилинган Rasmussen Reports сўрови натижалари (Трампнинг) 45 фоиз овозига қарши Байден 48 фоиз овоз олганини кўрсатди. Иккала сўровда ҳам Байден кўрсаткичлари одатий статистик нуқсонлардан бироз ошганлиги кўриниб турибди".

Бир ой олдин, Америка ахборот майдонида Трамп рақибидан 10-12 фоиз ортда қолаётганини кўрсатган сўровлар фаол муҳокама қилинганди. Агар шундай давом этса, демократлар номзоди штаби алами ичида қолган тарафдорларига Америка сайловларига бу каби шафқатсиз аралашган рус агентларининг исмлари, жойлашув жойи ва фамилиялари рўйхатини зудлик билан тақдим этишига тўғри келади. Бу, эҳтимол, амалга оширилар ҳам, лекин агар ҳақиқий сайловчилар кайфиятларини афсонавий рус аралашуви билан боғлаб кўрсак, жуда кулгили манзара намоён бўлади.

Бир томондан, Байденнинг рейтингини Чикаго ва Нью-Йоркдаги тартибсизликлар билан боғлиқ вазият эзмоқда. Мисол учун, Чикагода ўтказилган ижтимоий адолат учун курашнинг энг сўнгги мисоли қуйидагича: "Чикаго полицияси душанба куни эрта тонгда Чикагонинг Magnificent Mile савдо ҳудудида ва шаҳарнинг бошқа қисмларида юзлаб одамлар ойналарини синдириб, дўконларни талон-тарож қилиб, полиция билан тўқнашувларда қатнашганидан сўнг 100 киши ҳибсга олингани ва 13 нафар полиция ходими жароҳатлангани ҳақида хабар берди", - дея хабар беради USA Today газетаси.

Чикаго ва Нью-Йорк шаҳар мэрлари президентнинг оммавий тартибсизликларни бостириш учун федерал куч тузилмаларидан фойдаланилишига қарши чиқаётгани ва вандализм ва оммавий талончиликларни “тинч намойишлар” деб атаб, уларга қарши кураш учун ҳеч бўлмаганда қандайдир қатъий чоралар кўришни рад этаётган таниқли демократлар эканлигини ҳисобга олган ҳолда, электоратнинг салбий реакцияси Трампнинг рейтингини ошишига ва Байден рейтингининг пасайишига айланмоқда. Муаммо шу қадар жиддийки, у нафақат ижимоий  сўровларда, балки реал воқеликда ҳам ўз аксини топмоқда: Нью-Йоркдан солиқ тўловчилар том маънода қочиб кетмоқдалар (шаҳардан кўчириш билан шуғулланадиган компаниялар хизматларининг нархлари осмонга кўтарилиб кетди) ва мэр (ўзи ҳам демократ ва Байден тарафдори) исёнчилардан ҳимояни эмас, балки уларга ўз ҳисобидан ичимлик ваъда қилиб, қайтиб келишларини ўтиниб сўрамоқда.

Тўғри, тартибсизликлар ва талончиликлардан азият чекаётган шаҳар ва штатларнинг мэрлари ва губернаторларини Кремль фойдасига ишлаётганликларига даъво қилса бўлади, аммо уларнинг партиявий мансублигини ҳисобга олган ҳолда, бу иш бериши даргумон. Россияни Чикагога дўконларини талон-тарож қилгани провокаторларни жўнатганликда айблашга уриниб кўрса бўлади (бу ҳеч қанагасига мэрнинг бепарволигига сабаб бўла олмайди), аммо ҳибсга олинган Чикаголик қароқчиларнинг териси ранги ҳисобга олинса, уларнинг келиб чиқиши Россиядан эканлиги ҳақидаги версияси жуда шубҳали кўринади.

Байденнинг рейтинги билан боғлиқ муаммоларнинг бошқа манбаи унинг соғлиғидир. Яқинда Rasmussen Reports ўтказган сўров натижаларига кўра, "АҚШ сайловчиларининг 59 фоизи вице-президент (Байден билан бирга сайловда қатнашадиган - таҳр.) бу кузда ғалаба қозонса, ўзининг тўрт йиллик ваколат муддати тугашидан олдиноқ президент бўлишига ишонади, шу билан бирга  39 фоизнинг бунга ишончи комил".

Қўпол қилиб айтганда, бўлажак сайловларда овоз бермоқчи бўлган америкалик сайловчиларнинг аксарияти Джо Байденни сиёсий жиҳатдан эмас, балки  биологик жиҳатдан тирик мурда деб аташади,  ва бу унинг рейтингига босим ўтказмай қўймайди, ва сайловчиларнинг ҳаммаси ҳам Оқ уйга деярли катафалкда кириб бориши ва ўз лавозимини вице-президентга мерос сифатида қолдириши мумкин бўлган  номзодга овоз беришга тайёр эмас.

Байденнинг ўзи яқин келажакда вице-президентликка номзодини тақдим этишни ваъда қилди ва бу (замонавий сиёсий мода руҳида) албатта латофатли аёл бўлишини таъкидлади. Ушбу кўламли қадамни унинг кўплаб тарафдорлари дастлаб режалаштирилганидан ҳам кенгроқ талқин қилишди ва натижада Демократик партия электоратининг энг радикал қисми бу нафақат шунчаки аёл, балки ирқий озчиликнинг вакили бўлишига ишонч ҳосил қилишди.

Аммо Байденнинг сиёсий технологлари, эҳтимол, сайловчилар қора танли аёлни деярли президенти сифатида фақатгина ирқий ва жинсий хусусиятлари туфайли сайлашга тайёр эмаслар деб тахмин қилишди ва матбуотга эҳтимолий вице-президент бўлиши мумкин бўлган оқ танли аёл – Мичиган штати губернатори штабга келиб-кетгани ҳақида хабарлар тарқатилди. Бунга муносабат ўзини кўп ҳам куттирмади: "Дам олиш кунлари Мичиган губернатори Гретхен Уитмер, оқ танли аёл, Байден билан вице-президентликни муҳокама қилиш учун учиб келгани ҳақида хабар пайдо бўлганидан кейин, қора танли аёл-демократлар, шу жумладан, аёл яшайдиган штатнинг айрим яшовчилари тушкунлик ва умидсизликка тушишди", деб хабар беради Politico.

Ва энди - қора танли фаоллар босими остида ва тўкилаётган рейтингдан қўрқиб, танлов ўзгартирилди ва Байден Калифорния собиқ бош прокурор Камала Харриснинг шериги ва эҳтимол вориси деб эълон қилди.

... Ушбу жанжалнинг ташкилотчиларига Байденнинг рейтингини зил келтирганлиги учун медал билан тақдирласа ҳам бўлар эди, аммо бир лекини бор: демократлар номзоднинг ёши Россия махсус хизматларининг провокацияси эмас, унинг вице-президентликка номзодни танлаши атрофидаги PR-ҳалокатни эса ўз сиёсий технологлари уюштирган, ва улардан ҳеч бирига Россия агенти тамғасини босиб бўлмайди.

Бундан келиб чиқмоқдаки, бизнинг океан орти ҳамкорларимиз эски, синаҳта тактикаларга мурожаат қилишлари ҳамда америка ижтимоий тармоқларида миллионлаб америкаликларни ақлдан оздириб, электорал преференцияларни ўзгартириб юбораётган афсонавий рус троллари ҳақида уйдирмаларни ўйлаб топишларига тўғри келади. Тақдирнинг қалтис ҳазили шундаки, бу айбловларнинг илгари сурилиши Байденг рейтингига янада кўпроқ босим ўтказади: америкалик сайловчилар, ўз нуқсонларига қарамай, уларни аҳмоқ, деб ўйлашларини ёқтиришмайди.

394
Пограничный пункт, архивное фото

Тожикистон қўшнилар туфайли Россияга авто-транспорт қатновини амалга ошира олмаяпти

22
(Янгиланган 10:24 13.08.2020)
Россиянинг Тожикистондаги элчихонаси нима учун давлатлар ўртасида ер усти қатнови ҳануз ёпиқлигини айтди

ТОШКЕНТ, 13 авг - Sputnik. Россия ва Тожикистон ўртасида авто-транспорт қатновини тиклаш муаммоси жуда долзарб, деди кеча ўтказилган матбуот-анжуманида Россиянинг Тожикистондаги элчихонаси консуллик бўлими бошлиғи Валерий Катункин. Sputnik Тожикистон хабари асосида.

"Россия ва Тожикистон ўртасида ягона қуруқлик чегараси йўқ. Чегаралар икки суверен давлат - Ўзбекистон ва Қозоғистон орқали ўтади. Ва бу муаммо (ер усти қатнови - таҳр.) ҳалигача ҳал қилинмади", - деди Катункин.

Унинг таъкидлашича, консуллик бўлими ва элчихона автоколонналарни "яшил йўлак"дан Ўзбекистон ва Қозоғистон ҳудудлари орқали ўтиши учун барча имкониятларни ишга солмоқда.

Шу билан бирга, Катункин Қозоғистонда карантин режими 16 августгача амал қилаётганини эслатди.

"Қозоғистонлик ҳамкорларнинг маълум қилишича, улар ушбу колоннани ўтказиб юборишга деярли тайёр. Аммо тиббий кўрсаткичлар нуқтаи назаридан ва жиноий вазият билан боғлиқ тўғридан-тўғри хавфсизликни таъминлай олмайдилар. Чунки (йўллар-таҳр.) узунлиги 1700 километрни ташкил этади ва у аҳоли кам яшайдиган ва чўл ҳудудлари орқали ўтади", - деди у.

Эслатиб ўтамиз, ижтимоий тармоқларда Россия ва Тожикистон ўртасидаги ер усти қатновининг тикланиши ҳақидаги миш-мишлар тез-тез пайдо бўлмоқда. Шу билан бирга, элчихона ҳозирча бундай ҳаракатнинг иложи йўқлигини таъкидламоқда.

22