Флэш-эффект: Саратон касалини бир сонияда даволаш услуби топилди

1083
(Янгиланган 18:53 12.01.2021)
Айни дамда Швейцария, АҚШ ва Россия олимлари саратон касалини даволашнинг янги революцион услубини синовдан ўтказишмоқда.

ТОШКЕНТ, 12 янв — РИА Новости, Татьяна Пичугина. Бир йил олдин рак касалини бир сонияда даволашнинг янги услуби – флэш-эффект илк бор синаб кўрилган эди. Ушбу услубнинг моҳияти шундан иборатки, саратон ўсмасига бир неча миллисекунд давомида кучли радиация йўналтирилади. Бунда соғлом ҳужайралар нурланишга улгурмайди, лекин саратонга чалинган ҳужайралар қурбон бўлади.

Биринчи бемор

2018 йилнинг июн ойида Лозанна умиверситетида  Мари-Катрин Возенин бошчилик қилган тиббиёт олимлари гуруҳи лимфома касалига чалинган 75 ёшли эркакка илк бор ушбу экспериментал услубда даволанишни таклиф қилишган эди. Бемор 10 йил олдин саратон касалига чалинган бўлиб, 110 та радиотерапия сенси олган, лекин ўсимталар ривожланишдан тўхтамаган эди.

Айтиш жоизки бундай услубда даволаш учун фотонларни линияли тезлаштириш махсус мосламаси керак бўлади.  Даволаш учун бемор билагида жойлашган ўлчами 3,5см бўлган шиш танлаб олинган. Лозаннадаги мослама ўта қисқа импульс билан катта кучланишли энергия бериши мумкин. Биринчи пацентга 15 грэй кучланишга эга бўлган 1та флэш-эффект сеанси ўтказилган.

Натижада 10 кундан сўнг ўсимта кичрая бошлаган, 36 кундан сўнг тузалган ва 5 ойдан сўнг мутлақ йўқолиб кетган. Унинг атрофидаги тўқималар одатдагидан анча тез тузалиб кетган.

Флэш-эффект – бу нима?

Ушбу даволаш услуби ҳақида илк маълумотлар 2014 йилда айнан Лозаннада пайдо бўлган эди.  Science журналида саратонга чалинган мушукларни флэш-эффект услубида даволаш айтиб ўтилган эди. Дастлабки тажрибанинг кутилмаган самарали натижалари олимлар олдида янги имкониятларни очиб берди.

Саратон касалини одатий радиация услубида даволаганда, соғлом органларга зарар етказмаслик учун нурланиш даражаси жуда паст бўлади – секундига 0,03 грэй. Бунда саратон ўсимтасини йўқ қилиш учун бир неча сеанс керак бўлади. Аксарият ҳолларни уни тўлиқ йўқ қилиш учун етарли бўлмайди. Бундай услуб кўз ва бош мия учун тўғри келмайди. Яна саратоннинг айрим турларига ҳам тўғри келмайди.

Флэш-эффект услубида, бир неча миллисекунд ичида сартонга чалинган ҳудудга катта миқдорда радиация юборилади - секундига 40 грэйгача. Бунда касал ҳужайралар қурбон бўлади, лекин атрофдаги соғлом ҳужайралар зарарланишга улгурмайди. Буни олимлар 20 аср ўрталарида аниқлашган эди, лекин у вақтда бундай нурланиш ҳосил қилувчи ускуналар ва технологиялар мавжуд бўлмаган.

бунда саратон ҳужайралари қандай қурбон бўлади? Қисқа вақтли юқори нурланишда юқори энергияга эга бўлган заррачалар — фотонлар, гамма-квантлар ҳужайра ичида кимёвий реакцияларни ишга туширади. Ушбу реакция вақтида саратон ҳужайраси ичидаги кислород бир зумда актив радикалга айланади. Кислород йўқлиги ва кимёвий реакция оқибатида пайдо бўлган чиқиндилар туфайли - саратон ҳужайраси нобуд бўлади. Соғлом ҳужайраларга кам миқдорда зарар етади.

Лекин саратон шишларининг кислородсиз шакллари ҳар борку, уларни қандай даволаш мумкин?  Саратоннинг кислородсиз шаклини даволашда – ультрафлэш эффектдан фойдаланиш мумкин.

Ультрафлэш-эффектнинг очилиши

Флэш-эффект – бу албатта жуда яхши ихтиро, лекин олимлар унинг қувватини секундига 100 грэйгача оширишни ҳамда нурланиш зонасинини аниқроқ қилишни орзу қилишмоқда. Бунинг учун эса жуда қувватли линияли тезлаштириш мосламаси керак.

Россия Фанлар Академиясининг Троицк шаҳрида жойлашган Ядровий изланишлар институтида айнан шундай тезлаштириш мосламаси бор. У Совет Иттифоқа вақтида қурилган бўлиб, унинг узунлиги 360 метрни ташкил қилади. Унинг қуввати 1 килограммлик нишон учун секундига 300 минг грэйни ташкил қилади.

Шу кунларда ушбу мосламада саратон касалини даволашда ультрафлэш-эффектнинг таъсири ўрганилмоқда.

Саратон касалини даволашда, оддий радиацион терапияга қараганда протонлар билан нурлантириш жуда катта устуворликка эга. Протонлар оғирроқ бўлиб, уларни тезлаштириш анча мушкул, лекин улар ўз энергиясини тезлаштириш нуқтасининг охирида йўқотиш хусусиятига эга. Бу эса – тананинг исталган жойида жойлашган саратон шишига аниқ ва кучли зарба бериши имконини яратади. Протон терапияси энг чуқур жойлашган саратон шишларини даволашда қўл келиши мумкин.

Ушбу услуб ўтган йилнинг ноябр ойида АҚШнинг Цинциннати штататидаги клиникалардар бирида синаб кўрилди. У ердаги Varian циклотрони ёрдамида суяк саратонига чалинган 10 нафар беморни даволаш синовдан ўтказилди. Varianнинг мосламасининг қуввати 100 граммлик нишон учун секундига 70 грэйни ташкил қилади.  

 “Саратон касалини даволаш учун тезлаштириш мосламасининг бир дони импульси кифоя бўлади. Нишонга бой йўғи 100 миллисекунд ичидан 50грэй миқдорида нурланиш берилганда саратон ҳужайралари янада қаттиқроқ шикастланади. Соғлом ҳужайралар эса камроқ зарар кўради”,  , — дейди РФА Ядровий изланишлар институти тиббиёт кафедраси раҳбари Сергей Акулиничев.

Айни дамда Россия олимлари сунъий ҳужайрали тўқималарда ва ўсимларда тажриба ўтказишмоқда. Агар ультрафлэш-эффект ўз самарадорлигини тасдиқласа – бу саратон касалини  даволаш томон қўйилган улкан қадам бўлади, дейди олим.

1083
Российская вакцина Sputnik V в аэропорту

Эксперт "Спутник V" вакцинасининг инновацион фарқини айтди

191
(Янгиланган 16:14 21.01.2021)
"Спутник V" - аденовирус платформасида ишлаб чиқилган бошқа вакциналарга қараганда, инновацион юқори натижа намойиш қилди.

ТОШКЕНТ, 21 янв – Sputnik. Россиянинг коронавирусга қарши "Спутника V" вакцинаси бир векторли аналогларига қараганда яхшироқ натижалар намойиш қилмоқда, дейди "Спутника V" вакцинаси бўйича халқаро кенгаш эксперти Карлос Сала.

Унинг фикрига кўра, икки векторли вакцинанинг самарадорлиги бир векторли вакцинага нисбатан юқори.

“Бизни аденовируснинг иккита турли хил векторидан иборат бўлган вакцинанинг самарадорлик масаласи ҳар доим қизиқтириб келган, чунки ана шундай вакциналар катта самарадорликка эга деган гипотеза бор. "Спутника V" эса буни амалда намойиш қилди. Аденовирус платформасида ишлаб чиқилган бошқа вакциналарга қараганда унинг самарадорлиги юқори. Бу - инновацион натижа.”, - деди  Карлос Сала.

Маълумот учун, "Спутник V" вакцинаси – одам аденовируси асосида тайёрланган векторли вакцина. Унинг таркибида тирик SARS-CoV-2 вируси йўқ, фақат ушбу вируснинг S-оқсили бўлаги киритилган бўлиб, у инсон организмида коронавирусга қарши иммунитет уйғотиш учун хизмат қилади. Одам аденовируси ушбу S-оқсили бўлагини одам ҳужайрасига етказиш учун транспорт вазифасини бажаради.

Вакцина икки компонентдан иборат бўлиб, биринчи марта одам аденовирусининг 26 серотипи (Ad26) юборилади, иккинчи маротаба эса 5-серотипи (Ad5) юборилади.

"Спутник V" – Россиянинг Гамалея номидаги Миллий микробиолигия ва иммунология маркази томонидан ишлаб чиқилган ва рўйхатга олинган дунёдаги биринчи вакцинадир. Бугунги кунда Спутник V вакцинасини олганлар сони 1 миллиондан ошган ва унинг самарадорлиги 95 %ни ташкил қилган.

191

Антонов: Россияни жиловлаб туриш - АҚШ сиёсатининг “альфа ва омега”си ҳисобланади

553
(Янгиланган 16:02 21.01.2021)
Жо Байден Оқ уйга келиши билан Россия АҚШ билан конструктив мулоқотни бошлашга, икки томонлама муносабатларда тўпланиб қолган муаммоларни бартараф этишга қарор қилди.

Москва эзгу умидлардан йироқ ва Россияни жиловлаш Америка ташқи сиёсатининг устувор йўналишларидан бири бўлиб қолаётганини англайди, деди Россиянинг Вашингтондаги элчиси Анатолий Антонов.

Элчи АҚШ 46-президенти инаугурациясидан сўнг РИА Новостига берган интервюсида Владимир Путин ва унинг янги америкалик ҳамкасби ўртасида бу йил учрашув бўладими, Москва ва Вашингтон COVID-19га қарши ҳамкорлик қилиш имкониятини қандай бўлишини айтди. стратегик ҳужум қуролларини қисқартириш тўғрисидаги шартномани сақлаб қолиш учун ҳали ҳам имкониятлар мавжудлигини таъкидлади - Россия АҚШ таклифларини кутмоқда.

- Сайловдан кейин Жо Байденнинг бўлажак администрацияси вакиллари билан дастлабки мулоқотлар ўтказилдими? Қайси мавзуларни муҳокама қилишга муваффақ бўлдингиз?

- Бундай мулоқотлар бўлмади. Бироқ, янги ҳукуматда ташқи сиёсат бўйича тайинланганларнинг кўпи бизга таниш. Улар аввалги администрацияларда раҳбарлик лавозимларида ишлаган. Умид қиламизки, Оқ уй аппарати, Давлат департаменти ва бошқа идоралардаги ўзгаришлар билан ҳамкасблар билан икки томонлама долзарб ва халқаро муаммолар бўйича мазмунли мулоқотни бошлаш мумкин бўлади.

Ҳамкорликнинг аниқ йўналишлари бўйича Россия таклифлари бир неча бор айтилган ва музокаралар столига қўйилган. Биз Америка томони билан амалий ва ўзаро манфаатли мулоқотга тайёрмиз.

- Вашингтон ДСНВни узайтиришга розилик беришини кутаяпсизми? Россия 20 январдан кейин маслаҳатлашувларни бошлашга тайёрми?

- Маълумки, Россия бир йилдан кўпроқ вақт олдин АҚШга ДСНВ шартномасини ҳеч қандай шартларсиз узайтиришни таклиф қилган эди. Республика администрацияси шартномани у имзоланган кўринишда узайтиришдан қатъиян бош тортганди. Қабул қилиб бўлмайдиган шартларни илгари сурди. Аслини олиб қараганда, ядровий қуролни назорат қилиш бўйича ягона Россия-Америка келишувини сиёсий савдолашув мавзусига айлантирди. Ажабланарли жойи йўқки, бундай позиция охир-оқибат ДСНВ тақдири бўйича икки томонлама маслаҳатлашувларни боши берк кўчага олиб келди. Шунга қарамай, биз бир қатор масалаларда Вашингтон томон келдик. Умид қиламизки, ҳозирги администарцияси янада оқилона ва реалистик принциплардан бу масалага ёндашади.

Россия ДСНВ шартномасини узайтириш бўйича мазмунли мулоқотга тайёр. 2021 йил 5 февралда келишув муддати тугашидан олдин тегишли келишувга эришиш имконияти сақланиб қолмоқда. Тўп Вашингтон томонида - конструктив таклифларни кутмоқдамиз.

- 2021 йилда Россия Федерацияси ва АҚШ президентлари учрашувини кутиш керакми? Ташқи ишлар вазирлар даражасида? Байденга “2+2” форматида маслаҳатлашувни ўтказиш таклиф қиласизми?

- Пандемия шароитида юзма-юз тадбирларини қайта тиклаш истиқболлари, шу жумладан энг юқори даражада гапириш ҳозирча қийин. Сиёсий мулоқотлар жадвалини шакллантириш эпидемик вазиятнинг нормаллашишига, бундай учрашувларнинг мазмунига, кўп томонлама тадбирларда мулоқот қилиш имконияти ва бошқаларга боғлиқ бўлади. Режаларни АҚШ янги администрацияси билан муҳокама қилиш ва келишиш керак.

"2 + 2" форматига келсак, америкаликларга уни қайта тиклашни бир неча бор таклиф қилгандик. Бироқ, улар ижобий жавоб беришмади. Мазкур ташаббус ўз кучида қолмоқда.

- Байден ташқи сиёсат жамоасига аллақачон эълон қилинган номзодларни қандай баҳолайсиз? Эрон, Сурия, Украина бўйича мулоқот қайта бошлаш мумкинлигига умид борми? АҚШ Миллий хавфсизлик кенгаши таркибига Россия ва Марказий Осиё бўйича алоҳида директор тайинланиши ҳақида нима деб ўйлайсиз?

- Байденнинг ташқи сиёсий гуруҳига номзодларни баҳолаш - бизнинг ишимиз эмас. Биз АҚШ президенти, ҳар қандай раҳбар каби, ўзи ишонадиган мутахассисларни танлайди деган асосдан келиб чиқамиз.

Менимча, янги жамоага ташқи сиёсатдаги устуворликлар ва аниқ масалалар бўйича ёндашувларни аниқлаб олиши вақт бериш керак. Унинг халқаро йўналишини нафақат сайловолди сўзлар асосида эмас, балки амалий ҳаракатлар билан баҳолаш лозим. Кимдир сайловдан олдин иккита ранг бор деб, ўринли гап айтди - қора ва оқ, улардан кейин эса битта - кулранг.

Шу билан бирга, биз эзгу умидлардан йироқмиз. Агар Россия йўналишда бирон бир ўзгаришлар юз берса, моҳиятан эмас, аксинча нюансларда бўлади. Россияни тизимли жиловлаш Америка сиёсатининг альфа ва омегаси бўлиб қолмоқда.

Бироқ, администрациядаги кўплаб юқори мартабали амалдорлар бизга Барак Обама давридаги иши билан яхши таниш. Масалан, Оқ уйда Яқин Шарқ масалалари координатори лавозимини эгаллаши кутилаётган Брет Макгурк, у билан ИШИДга қарши коалицияда президентнинг махсус вакили (ИШИД - Россияда тақиқланган террористик ташкилот) бўлганида иш олиб бордик.

Янги администрация ҳокимият тепасига келганидан кейин СНБ аппарати таркибидаги ўзгаришларга келсак, бу одатий ҳол. Жорж Буш ва Барак Обама президентлиги даврида Оқ уйда Россия йўналиши бўйича ўхшаш бўлган позиция аллақачон мавжуд бўлган. Биз Оқ уй аппаратида америкалик ҳамкасблар билан мунтазам мулоқот ўрнатилади, деб назарда тутмоқдамиз.

553
Теглар:
Марказий Осиё, Украина, Сурия, Эрон, Москва, Вашингтон, инаугурация, сайловлар, Жо Байден, Владимир Путин, АҚШ, Россия
Мавзу бўйича
Байден АҚШни Европа қўғирчоғига айлантиради
Нима бўлса ҳам Байден. Реванш олишга Трампга нима халал берди
Байден жонли эфирда COVID’га қарши эмланди – видео
Жо Байден қасамёдддан сўнг қатор муҳим ўзгаришларни амалга оширди
Новоизбранный премьер-министр Садыр Жапаров (в центре)

Жапаров кортеж ва зиёфатдан воз кечди - инаугурация камтарона ўтказилади

69
(Янгиланган 17:40 22.01.2021)
Садир Жапаров сиёсий ва иқтисодий вазиятни ҳисобга олган ҳолда мамлакат иқтисодиёти учун оғир бўлган тадбирлардан воз кечиш зарурлигини айтди.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik. Қирғизистон сайланган президенти Садир Жапаров инаугурация муносабати билан махсус кортеж, зиёфат ва бошқа тадбирлар ўтказилмаслигини маълум қилди.

21 январь куни пойтахтининг марказида транспорт ҳаракати тўсиб қўйилди: мамлакат раҳбарининг махсус автокарвони ўтиши учун репетиция ўтказилди.

Sputnik Қирғизистон ёзишича, тадбирга 10 миллион қирғиз сўмини сарфлаш режалаштирилгани ҳақида хабар берилган. Шундан сўнг, қирғизистонликлар ижтимоий тармоқларда йўлларнинг ёпилиши, маросим харажатларини танқид қилишди.

Бугун Садир Жапаров сиёсий ва иқтисодий вазиятни ҳисобга олган ҳолда мамлакат иқтисодиёти учун оғир бўлган тадбирлардан воз кечиш зарурлигини айтди.

"Мен катта миқдордаги молиявий харажатларни келтириб чиқарадиган махсус кортежи, зиёфат ва бошқа ташкилий тадбирлардан воз кечиш тўғрисида қарор қабул қилдим. Президентлик лавозимига киришиш учун фақат қонунда белгиланган мажбурий тартибларни ҳисобга олиб, амалга оширилади", - деди Жапаров.

Унга кўра, ҳозирда ҳукумат бюджет маблағларини халқ ва уларнинг эҳтиёжлари учун ишлатишга қаратиши керак. Инаугурация ташкилий қўмитаси тадбир учун янги сценарий тузиши керак.

Инаугурация 28 январ куни Миллий филармониянинг катта залида бўлиб ўтади.

69
Теглар:
интернет, инаугурация, инаугурация маросими, сайлов, Садир Жапаров, Бишкек, Қирғизистон
Мавзу бўйича
Шавкат Мирзиёев Садир Жапаровни ғалаба билан табриклади
Садир Жапаровнинг рафиқаси ҳақида 9та қизиқарли факт
“Қамоқдан президентликка”: Садир Жапаровга ўхшаган етакчилар кўп бўлганми?
Мирзиёев Садир Жапаров билан қўнғироқлашди. Нима ҳақда гаплашишди?