Самолет Су-24

Россия Су-24лари ва Америка Donald Cook кемаси: Болтиқбўйи минтақасида нима рўй бермоқда

2276
Латвия, Литва ва Эстонияда минглаб чет эл қўшинлари, шу жумладан америкаликлар ҳам жойлашган. Болтиқбўйи мамлакатлари битта катта машғулот майдони ва ҳарбий плацдармга айланди, деб ёзади ҳарбий шарҳловчи Александр Хроленко.

Кўп йилги "соя билан жанг" - жуда зерикарли машғулот, Болтиқбўйи минтақасидаги хорижий қўшинларнинг на фойдалилигини ва на бирон бир аҳамиятини тасдиқлашга имкон бермайди. Шу сабабли, Россиянинг Болтиқ флоти кемалари ва самолётларининг кундалик, режали ишлари фонида НАТО ўзининг жасорати ҳақида сюжетлар ишлаб чиқиши ва видеоларни яратиши керак.

Белгия ҳарбий-ҳаво кучларининг матбуот хизмати (самолётлари Болтиқбўйи мамлакатлари осмонини қўриқлайди) 17-апрел куни Белгия Ф-16 қирувчилари томонидан Россиянинг Су-24М фронт бомбардимончи самолётлари, Су-27 ва Су-30СМ қирувчи самолётларини нишонга олиши ва кузатиб қўйиши видеосини эълон қилди. Таъкидланишича, Литва соҳилида Россия ҳарбий авиацияси АҚШ Харбий денгиз кучлари 6 флоти USS Donald Cook кемасини кузатиб учаётган пайтда кузатувга олинди.

Ушбу "драматик лаҳза"ни  Буюк Британиянинг Daily Mail нашрини ҳам қўзғатди, яъни нашрнинг веб-сайтининг минглаб ташриф буюрувчилари халқаро ҳаво майдонларида "жума кунги тўқнашув"нинг видеосини кўришлари мумкин эди. Ва бу руслар ўзлариниг "ҳаво-ер"  улкан ракеталар билан қанчалик хавфли эканлигини ҳис этишди. Кўпчиликда таассурот қолди - қарийб 300 та шарҳ ва ижтимоий тармоқдаги 700 та қайта жойлаштиришлар.

Бироқ, Россия самолётларининг парвозлари ва Белгиянинг Ф-16 самолётлари билан учрашуви асло "Cook"га уюштирилган ов билан эмас, балки Болтиқ флотининг одатий машқлари билан боғлиқ.

Режалаштирилган манёврлар

Россиянинг Ғарбий Ҳарбий округи (ЗВО) ва Болтиқ флоти (БФ) нинг масъулият ҳудудида бу кунларда Қуруқлик кучлари, авиация, ҳаво мудофааси ва денгиз кучларининг бир қатор комплекс қўшма машқлари давом этмоқда. Амалиёт режалаштирилган, бу минтақада американинг Donald Cook кемаси ёки Белгия қирувчиларининг борлигига ҳеч қандай алоқаси йўқ. "Cook"ни разведка қилиб атрофида учиш учун битта Су-24МР самолёти етарли бўларди, биз илгари Болтиқбўйи ва Қора денгизда бу каби воқеалар ривожини бир неча бор кўрганмиз. Бугунги кунда янада муҳимроқ вазифалар турибди.

21 апрелНато куни Болтиқ флоти денгиз авиациясининг Су-30СМ ва Су-24 самолётлари экипажлари Калининград вилояти ва денгиз узра учиб ўтишди, қуруқликдаги бўлинмалар учун зарбаларни қувватлаш масалаларини ишлаб чиқишди ва машғулот майдонларида шартли душманнинг қўмондонлик масканлари, зирҳли транспорт воситалари ва қўшинларини йўқ қилишди. Турли хил баландликларда ва тезликда ҳужумкор ва мудофаа маневрларидан фойдаланган ҳолда пилотаж қилишга алоҳида эътибор қаратилди. Шу куннинг ўзида Калининград вилоятидаги Донской аэродромида Ми-24 ҳужум вертолётлари, Ми-8 транспорт вертолётлари ва кема Ка-27 ва Ка-29 вертолётлари жиҳозланмаган соҳилга денгиз десантини қўнишини таъминлаб турдилар.

Бир вақтнинг ўзида, "Калининград" ва "Королев" йирик десант кемалари, "Евгений Кочешков" кичик десант кемаси ва десант катерларидан иборат десант гуруҳи шартий душман авиацион ҳужумини қайтарди. Шу билан бирга, экипажлар радиоэлектрон кураш воситаларидан фаол фойдаланганлар. Кейин катта десант кемалари денгиз нишонларга артиллерия зарбаларни амалга оширди.

Десантни қўндириш Калининград вилоятидаги Хмелевка полигонида бўлиб ўтди. Денгиз пиёдачилари бўлинмалари, кемалар ва авиация экипажлари денгиздан туриб шартли душманнинг десантга қарши мудофаасини бузиб ўтиб қирғоқни қўлга олиш вазифаларини бажардилар. Денгиз томонидан зарбалар ёрдамида соҳилда БФ денгиз пиёдаси десант-ҳужумчи роталари ва 20 га яқин БТР-82А зирҳли транспорт воситалари ҳаракат қилган.

Болтиқ флоти ракета кемалари экипажлари ҳаво нишонларига қарата зарбаларни амалга оширдилар ва денгиз ва қирғоқ нишонларига қанотли ракета ҳужумларини ўргандилар. Машғулотларнинг мазмуни ва ҳусусияти, умуман олганда, хорижий "ҳамкорларга"га Россиянинг Болтиқбўйи минтақасидаги тезкор ва стратегик устунлигини яққол намойиш этади. Белгиянинг "ҳаво полицияси" саккиз қирувчиси ва битта Америка кемаси бу минтақада ҳеч нарсани ўзгартиролмайди.

Майда маш-маша

НАТОнинг Россия чегаралари олдида ҳарбий ҳаракатларини баҳорги кучайиши  доирасида, АҚШнинг USS Donald Cook ракеталарга қарши кемаси НАТОнинг ҳаво мудофааси ва ракеталарга қарши тизимлари учун автоматлаштирилган жанговар назорат, алоқа ва разведка тизимини шакллантиришга ёрдам бермоқда. Бироқ, "ҳамкорлар" бир неча қадам ортда қолмоқда. Юқори технологияли қуроллар ва жуғрофий жойлашуви Болтиқ денгизида, шунингдек Болтиқ соҳилларида Россияни дахлсиз қилади.

Эҳтимол Брюссел ва Вашингтонда идрокли ҳарбий раҳбарлар буни тушунишади. Акс ҳолда, 22 апрел куни Россия Федерацияси Қуролли кучлари Бош штаби бошлиғи Валерий Герасимов ва НАТОнинг қўшма қуролли кучлари бош қўмондони Тод Уолтерс ўртасида "ўзаро манфаатли масалалар" муҳокама қилинмаган бўларди. Россия ва НАТО ўртасидаги муносабатлар бутунлай музлатилганига қарамай, бундай алоқалар сақланиб қолмоқда.

Москва АҚШ чегаралари яқинида, масалан, Мексикада ҳарбий базалар қурмайди ва Вашингтондан ҳам шундай тинчликпарварликни кутиш ҳуқуқига эга. Бироқ, Латвия, Литва ва Эстонияда минглаб чет эл қўшинлари, шу жумладан Америка қўшинлари жойлашган. Болтиқбўйи мамлакатлари битта катта полигон ва ҳарбий плацдармга айланган.

Буюк Британиянинг умумий қумондонлиги остидаги алянснинг кўп миллатли батальони (1,4 минг атрофидаги ҳарбий хизматчи) Россия чегарасидан 100 километр нарида жойлашган Тапа ҳарбий базасида жойлаштирилган. Бу ерда юзлаб оғир ҳарбий техника, арсенал ва омборлар жойлаштирилган, учиш-қўниш йўлаги такомиллаштирилди. Республикада Эстония армияси учун ўта катта бўлган яна бир йирик Эмари ҳарбий базаси мавжуд. Латвияда кўп миллатли НАТО батальонининг жойлашгани ҳам (Канадалик "ҳамкорлари" қўмондонлиги остида) қўшни Россияда саволларни туғдиради. Бундан ташқари, Лиелвардда минтақадаги энг йирик иттифоқ авиабазаси барпо этилди. Литвадаги альянснинг кўп миллатли легионига Бундесвер раҳбарлик қилмоқда. Гўёки ротация ҳолатида бўлган хорижий жанговар самолётлар, вертолётлар, зирҳли транспорт воситалари ва танкларнинг турлари ва сонларини узоқ вақт ҳисоблаш мумкин. Гап ҳатто НАТОнинг қўшинлари ва кучлари сонида ҳам эмас, балки ҳарбий-сиёсий зиддиятни Россия остонасида душман блокнинг жанговар (зарба берувчи) инфратузилмасининг мавжудлиги ва кенгайиши келтириб чиқараётганида. Ушбу "майда маш-машалар" фонида Болтиқ флоти ва Ғарбий Ҳарбий округнинг фаолияти ўринли, зарур ва ўсишда давом этади.

2276

Яна руслар. Америка ғалаёнида Москвани айблашдан кимга фойда

1003
АҚШдаги тартибсизликлар Москва фитнаси сабаб вужудга келди ва намойишчилар "рус ўқув қўлланмасига" қатъий риоя қилган ҳолда полиция бўлинмаларини вайрон қилишмоқда.

ТОШКЕНТ, 2 июн - Sputnik, Галия Ибрагимова. АҚШдаги тартибсизликлар Москва фитнаси сабаб вужудга келди ва намойишчилар "рус ўқув қўлланмасига" қатъий риоя қилган ҳолда полиция участкаларини вайрон қилишмоқда. Бундай даъволар миллий хавфсизлик бўйича собиқ маслаҳатчи Сьюзан Райс томонидан билдирилган. Далилларнинг ўрнига, у ўзининг тажрибаси ва интуициясига таянишни таклиф қилди. РИА Новости нима америкаликлар ҳамма жойда "Россия изи"ни кўришини ўрганди.

Норозиликлардан тортиб талончиликкача

Лос-Анжелесдаги савдо марказлари ҳозирда карантинда. Калифорния ҳукумати уларни июн ойида очишни режалаштирган. Аммо талончилар бу иши биринчи бўлиб бажардилар. Энди ҳашаматли бутикларнинг эшик ва деразалари синган, ҳамма нарса талон-тарож қилинган. Вайрончилар маиший техника, кийим-кечак, мебел ва ҳатто озиқ-овқат маҳсулотларини олиб кетишган. Полиция вертолётлари ваҳшийликларни тепадан сувни тўкиб тўхтатишга уринишди. Аммо бу оломоннинг ғазабини босмади.

Полиция ҳибсга олаётганда афроамерикалик Джорж Флойднинг ўлимидан кейин бошланган норозилик намойишлари Миннеаполис ортидан Вашингтон, Сан-Франциско, Портленд, Майами, Индианаполис, Филаделфия ва Атлантани қуршаб олди. Фожиали воқеага бевосита айбдор Дерек Човин ишдан бўшатилди, тергов олиб борилмоқда. Аммо намойишчилар нафақат ҳуқуқ-тартибот ходимини жазолашни, балки АҚШда тизимли ирқчиликка чек қўйишни талаб қилмоқдалар. "Адолат бўлмаса - тинчлик бўлмайди! Полициянинг зулмига йўқ!" – деб бақиради намойишчилар.

Кўпчиликнинг қўлида Флойднинг "Мен нафас ололмаяпман" деган охирги сўзлари ёзилган плакатлар. Юзлаб одамлар асфалтга ётиб, бу иборани такрорлашди. Аммо тинч ҳаракатлар тез орада тўқнашувларга, сўнгра тартибсизликлар ва талончиликларга айланди.

Катта шаҳарларда комендантлик соати эълон қилинди - бу ёрдам бермади. Вашингтонда намойишчилар Оқ уйни ўраб олиб, ичкарига киришга ҳаракат қилишди. Нью-Йоркда оломон йигирмата полиция машинасини тошбўрон қилиб, ёқиб юборди. Портлендда ғалаёнчилар суд биносига ўт қўйишди.

Фуқаролик жамиятига таҳдид

Дастлаб, АҚШда кўпчилик намойишчиларга хайрхоҳлик билдирди. Маҳаллий ҳокимият фитначиларга эътибор бермасликка ҳаракат қилди, полицияни куч ишлатмасликка чақирди. Аммо ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари томон ёнувчи суюқлик учишни бошлаганида, бошқа бардош бериб бўлмади.

Миннесота губернатори штатга Миллий гвардияни киритди, Лос-Анжелесда ҳам ҳарбийлар ёрдамига таянишга тўғри келди. Кўздан ёш оқизувчи газ ва резина ўқлар отилди.

"Миннеаполисда рўй бераётган воқеалар энди Флойднинг ўлими билан боғлиқ эмас. Талон-тарожлар фуқаролик жамиятига таҳдид солмоқда ва бизнинг шаҳарга қўрқувни солмоқда, унинг ҳаётига ҳалақит бермоқда", - дея тушунтирди губернатор Тим Вальц.

Дональд Трамп янада кескинроқ муносабат билдирди. Президент Флойднинг ўлими "Америкаликларда даҳшат, қайғу ва ғазабни чиқарган фожиа" эканлигини тан олди. Аммо у ўз вақтида оломонни тинчлантирмаган штатлар расмийларини танқид қилди. У намойишчиларни "бандитлар" деб атади, куч ишлатишни маъқуллади. Радикал чап гуруҳларни эса қўзғашда айблаб, уларни тақиқлашга чақирди.

Якшанба куни хавфсизлик хизмати давлат раҳбарини Оқ уйнинг ер ости бункерига ўтказди. Президент у ердан таҳдид ўтиб кетгандан кейин чиқди.

Айдорларни қидириш

Жуда тез фурсатларда тартибсизликларда Россия изини "топишди". "Ўтган галги сайлов кампаниясида руслар қора фаолларга айланди. Мен уларни талон-тарожларга алоқадорлигини истисно қилмайман", - деди Янги Орлеан мэри Марк Мориал CNN телеканали эфирида. Мэр Москванинг 2016 йилги сайловларга аралашишини аниқлай олмаган узоқ муддат кечган тергов ҳақида индамади.

Бир неча кундан кейин эстафетани Барак Обама маъмуриятининг миллий хавфсизлик бўйича собиқ маслаҳатчиси Сюзан Райс қабул қилди. CNN телеканалида у намойишчилар "рус қўлланмаси" бўйича ҳаракат қилганини айтди.

"Тинч намойишчилар ҳам бор. Улар адолатсизлик ва тенгсизликка қарши. Аммо норозилик кун тартибини қўлга киритишга уринган провокаторлар ҳам бор. Тажриба менга улар тўғридан-тўғри Россиянинг тактик схемалари тўпламига мувофиқ ҳаракат қилишларини айтмоқда", - деди Райс.

"Россия изи"ни қидиришга ўтар экан, Америка ОАВлари Москвага қарши яна бир айбловни эсга олишди. Бир неча йил олдин Вашингтонда рус хакерлари Black Lives Matter ҳаракатини қўллаб-қувватлашини таъкидлашган. Унинг фаоллари ҳам полициянинг зулмларига қарши чиқишган.

Трамп "Россия изи" ҳақидаги мунозараларни  танқид қилди. Президент CNN буни рейтингларини кўтариш мақсадида қилаётганини тахмин қилди.

Москвада ҳам жим туришмади. Президентнинг матбуот котиби Дмитрий Песков Россия "ҳеч қачон Америка ишларига аралашмаган ва ҳозир ҳам аралашмоқчи эмас" дея таъкидлади.

Американинг қутбларга бўлиниши

Америка жамияти ўта даражада қутбларга бўлиниб кетган. Иқтисодиёт олий мактабининг Европа ва халқаро мажмуавий тадқиқотлар маркази директорининг ўринбосари Дмитрий Суслов бу билан норозиликларнинг оммавийлигини тушунтиради. Бари гап Дональд Трампнинг ҳокимият тепасига келиши билан кучайган қадриятлар бўлинишида.

"Баъзи америкаликлар либерал қадриятларга амал қилади, баъзилари консерватив. Эмиграция тарафдорлари ҳам бор, аммо Мексика билан чегарада девор қуришни қўллаб-қувватловчилар ҳам кўп. Бунга глобалистлар ва протекционистлар ўртасидаги можарони қўшамиз. Миннеаполис, ирқий муаммони ҳам эсга солди. Бир "қозонда" оқ танлилар ҳам қора танлилар ҳам бир вақтда кайнай олмади, қора танлилар жамиятнинг тўлақонли қисмига айлана олмади", - деб тушунтиради Суслов РИА Новостига.

Коронавирус пандемияси, мутахассиснинг фикрига кўра, афроамерикаликларнинг заифлигини очиб қўйди. "Қора танлилар орасида инфекциядан ўлиш даражаси анча юқори. Эҳтимол, бу уларнинг тиббиётга етиши чекланганлиги билан боғлиқ. Афроамерикаликлар оқ танлиларга қараганда даромадлари пастлиги сабабли қиммат даволанишга қодир эмас", - дейди Суслов.

Ғамлаб қўйилган айбловлар

Сиёсатшунос ҳукумат расмийларининг “рус изи”нинг изланишини ички қарама-қаршиликларни тан олишни истамаслиги билан боғлайди. "Америка элитаси жамиятни соғлом деб ҳисоблайди. Барчасини Трамп ва руслар бузмоқда. Агар Трамп олиб ташланиб, “рус изи” йўқ қилинса, мамлакат ўз изига тушади. Аммо шаҳарлардаги тартибсизликлар бу меъёр аллақачон ўтиб кетганлигини кўрсатмоқда. Ҳеч ким жиддий ислоҳотлар кераклигини тан олмаяпти", - дейди Суслов.

Сиёсатшуноснинг фикрича, Райснинг чиқишини сайловолди кампанияси йўналишидаги чиқиш деб қабул қилиш керак. "Собиқ расмий Жо Байден навбатдаги президент бўлса, унинг жамоасига қўшилишни режалаштирган деб тахмин қилишимиз ҳам мумкин. Москвага қарши айбловлар - гўёки Кремл билан келишиб ҳаракат қилаётган Трампга демократлар босимининг давомидир", - дейди эксперт.

Суслов Байденнинг ғалабаси амалга ошса, навбатдаги "Россия иши"нинг  бошланиши мумкинлигини истисно қилмайди. "Америкаликлар дарҳол Москвани сайловга таъсир қилиш ниятида эканликда айблади. Энди бу шубҳалар кучаймоқда. Конгрессдаги демократлар Миннеаполисдаги босқинлар учун санкцияларни таклиф қилишлари мумкин. У ёғига баттар бўлиши мумкин. Байден эса умуман Москвани Америка жамиятини йўқ қилишга уринишда айблаши мумкин ва буни сайлов тезисларидан бирига айлантириши мумкин", - деб тахмин қилади сиёсатшунос.

Экспертнинг фикрига кўра, ташқи рақибни излаш на Россия-Америка муносабатларига, на халқаро хавфсизлик тизимига яхши таъсир кўрсатмайди. Бундан ташқари, одатий мафкуравий стереотиплардан фойдаланишга уриниш Американинг ўзи учун хавфлидир: бўронни келтириб чиқарган сабаблар каби, норозиликлар ҳам ҳақиқийдир. Аммо "Россия изи"га ишоралар ҳеч нарсани ҳал қилмайди.

1003
Самоходные гаубицы Коалиция-СВ (на первом плане)

Россиянинг "Коалиция-СВ" ўзиюрар артиллерия ускунаси афзалликлари

449
Ҳарбий шарҳловчи Александр Хроленко янги ўзиюрар артиллерия ускунасининг хусусиятлари тўғрисида гапириб берди.

Артиллерия - бу уруш худоси, шунинг учун Россияда улар нафақат ибодатҳоналарни, балки дунёдаги энг яхши гаубицаларни ҳам қурадилар. Нижний Новгород вилоятидаги полигонда КамАЗ-6550 русумли автомашинаси негизидаги 152 мм калибрли "Коалиция-СВ ўзиюрар артиллерия ускунасининг (САУ) ғилдиракли модификациясининг синовлари бошланди.

Май ойи охирида Россия кучларига энг сўнгги "Коалиция-СВ" гаубицаларининг экспериментал партияси қабул қилинди. Ускуна Т-90 танкининг платформасида жойлашган бўлиб, 70 километргача масофада жойлашган қўмондонлик пунктлари, алоқа марказлари, артиллерия ва миномёт батареялари, зирҳли транспорт воситалари, ҳаводан мудофаа тизимлари, душманнинг тирик кучи каби ердаги нишонларни йўқ қилиш учун мўлжалланган. Бугунги кунда ушбу гаубицанинг дунёда аналоги йўқ. Деярли бир вақтнинг ўзида "Уралвагонзавод" САУнинг КамАЗ-6550 русумли автомашина негизидаги версиясини юриш ва ўт очиш синовларини бошлади. Жорий йилда синовни якунлаш режалаштирилмоқда, шундан сўнг гаубицанинг ғилдиракли модификациясини серияли ишлаб чиқариш тўғрисида қарор қабул қилинади.

Қўшинларда "Коалиция-СВ" ғилдиракли САУнинг пайдо бўлиши кўзга кўринадиган вокеага айланади (бугунги кунда Россияда бундай гаубица йўқ) ва артиллеристларга аниқ вазиятларни ҳисобга олган ҳолда "Коалиция"нинг ўрмаловчи ёки ғилдиракли модификациясини танлашга имкон беради. Ўрмаловчи аналогларига таққослаганда, КамАЗнинг тўрт ўқли шассисидаги тизимлар ўз афзалликларига эга - ҳаракатчанлиги, йўл сиртини бузмасдан оммавий фойдаланиш автомобил йўлларида фойдаланиш имконияти, юриш захираси нуқтаи назаридан узоқроқ масофа (ўрмаловчи платформанинг 5000 км заҳираси ғилдиракли техниканинг фақатгина синовдан чиқарволиш масофаси).

Аввалроқ ишлаб чиқарувчи корҳонанинг бош директори Дмитрий Семизоров шундай деди: "Коалиция" - бу келажак машинаси. У бугунги кунда ўз замонидан олдинда". Эҳтимол, ғилдиракли платформада янги САУ янада тезроқ ҳаракатланади. Ва бу шубҳасиз чет эллик харидорларни қизиқтиради.

Масалан, 155 мм калибрли "Мста-С" ўзиюрар гаубицанинг олдинги авлоддаги экспорт варианти "Краснополь-М" снаряди ва шу калибрдаги ғарбда ишлаб чиқарилган ўқ-дорилари билан ўт очарди ва нарҳи 1.6 миллион долларни ташкил этади. Абу-Дабида бўлиб ўтган IDEX-93 кўргазмасида "Мста-С" ўзининг устунлигини намойиш этди: ўзининг қирқ "Краснополь" снарядидан 15 км масофада ўқ узиб 38 таси нишонга етди. "Коалиция-СВ" янада мукаммал бўлгани туфайли, унга Россия қўшинлари ва халқаро қурол бозорида катта келажакка кафолат беради.

Янги авлод

"Коалиция-СВ" артиллерия тизими "Мста-С" ўзиюрар гаубицаси (ўрмаловчи шассида) ворисидир ва улкан ўт очиш қувватини мерос қилиб олган. "Коалиция-СВ"нинг 152мм  тўпи дақиқада 10 мартадан кўпроқ ўт узишга қодир, бу шунга ўхшаш артиллерия тизимларининг, шу жумладан энг яхши хорижийларнинг отиш тезлигидан юқори. Американинг М109А6 Paladin ускунаси, янада каттароқ экипажга эга бўлиб, дақиқасига олти маротаба ўқ отишга қодир. "Коалиция-СВ"нинг ўт очиш юқори тезлиги тўлиқ автоном автомат ёрдамида таъминланади. Барча порохнинг бир вақтнинг ўзида "ёндирилиши"нинг микротўлқинли тизими муҳим рол ўйнайди.

Янги гаубицага уч мутахассис хизмат қилади: ҳайдовчи-механик, командир ва нишонга олувчи-оператор ("Мста-С" САУда экипаж беш кишидан иборат). Бундан ташқари, артиллерия минорасида хеч ким бўлмайди, экипаж зирҳли капсулада жойлашган. Конструктив ечими "Армата"га ўхшайди, жанговар оғирлиги 48 тоннага тенг ўзиюрар гаубица танкнинг ҳаракатчанлигини сақлаб қолган.

Энг янги артиллерия тизимининг ўрмаловчи ва ғилдиракли версияларида умумлаштирилган жанговар бўлинма мавжуд - тўлиқ айланадиган минора ва 152ммлик 2А88 кесма гаубицаси. Ўзиюрар гаубицаси таркибига шунингдек 12,7 ммлик масофадан бошқарилувчи пулемёт ускунаси киради.

Командир ва нишонга олувчининг иш жойи автоматлаштирилган ягона тактик қўмондонлик ва бошқариш тизимига бирлаштирилган рақамли дисплейлар билан жиҳозланган. Бу экипажга мавжуд бошқарув занжирларида янада самарали ишлашга, турли манбалардан рақамли алоқа канали орқали мақсадли нишонларни олишга, ҳудудни кеча-кундуз кузатиб боришга, об-ҳавонинг ҳар қандай шароитида ўт очиш ва уни созлаш учун автоном ҳисоб-китобларни амалга оширишга имкон беради. Ташқи маълумотлар ўт очишни амалга ошириш ва ўқ-дориларни бошқариш учун маълумотларни тақдим этадиган бортдаги ахборот-буйруқ тизимлари томонидан қайта ишланади.

Ўт очиш хусусиятлари жиҳатидан "Коалиция-СВ" маҳаллий ва хорижда ишлаб чиқариладиган барча серияли ўзиюрар гаубицалардан устундир. Сўнги гаубица бундай потенциал билан келажакда Россия Қуролли кучлари таркибидаги 152 мм "Мста-С" ўзиюрар гаубицаларини ва шатакка олинувчи "Мста-Б" ўрнини эгаллайди.

"Коалиция-СВ" артиллерия тизими "Уралвагонзавод" концернининг "Буревестник" Нижний Новгород марказий илмий-тадқиқот институти томонидан ишлаб чиқилган. Биринчи марта кенг жамоатчиликка 2015 йил 9 май куни Москвада Ғалаба парадида намойиш этилди. 2017 йил сентябр ойида Россия Мудофаа вазирлиги 2020 йилдан серияли етказиб бериш шарти билан сўнгги русумдаги "Коалиция-СВ" ўзиюрар гаубицалар тажрибали партиясини етказиб беришга шартнома имзолади. Сўнгги "Коалиция-СВ" гаубицасининг иккала модификацияси келажак қуроллари бўлиб, уларни олдиндан, яъни бугундан ўзлаштириш мақсадга мувофиқ бўлади. Эҳтимол, эртага учинчи пайдо бўлади - кема версияси ва қуруқлик тизими денгиз платформасига чиқади.

Юқори аниқликдаги ўқ-дорилар

"Коалиция-СВ" ўқ узиш масофаси (70 кмгача) жиҳатидан аналогларидан икки баравар кўпдир. Масалан, 2012 йилда қабул қилинган Россиянинг 2С19М2 "Мста-С" ўзиюрар гаубицаси 30 кмгача бўлган масофада фаол-реактив фугас-парчалановчи ўқ-дори билан нишонга уришга қодир. Машҳур немис PZH 2000 гаубицаси Жанубий Африкада бир марта махсус оеактив торкичли V-LAP ўқ-дорисини 56 км масофага отди, аммо оддий режимда отиш масофаси 30 км дан ошмайди.

Узоқ масофада, юқори аниқлик ҳам муҳимдир. "Краснополь-М" энг муваффақиятли тўғриланувчи артиллерия ўқ-дориларидан биридир, аммо бу имкониятларнинг чегараси эмас. Янги бошқариладиган ракеталардан фойдаланиш орқали "Коалиция" Россия армиясидаги биринчи юқори аниқликдаги артиллерия тизимига айланади. Оддий ўқ-дорилар қаторининг давлат синовлари 2021 йилда якунланади. Янги технологик уфқлар ҳайратлантиради.

Туланинг Приборостроение конструкторлик бюроси "бир марта ўқ узиш учун" жуда аниқ ва кучли юқори даражадаги фугас-парчалановчи снаряд ишлаб чиқди. Ҳар бир шундай 152 мм снаряднинг нархи тахминан 50 минг долларни ташкил этади, аммо ДОТ, бункерга ёки душманнинг бошқа мустаҳкамланган иншоатига урганидан кейин иккинчи марта ўқ узиш шарт эмас. Ярим фаол каллача нишонга олувчи томонидан ёки дрон орқали лазер ёрдамида бошқарилади.

Москванинг "Компас" КБсида ҳам "ақлли" снаряд яратилди. 152 миллиметрли снаряд каллачасидаги ГЛОНАСС навигацион модуль ва отилганда очилувчи аэродинамик йўлга солувчи руллар тизими парвоз йўналишини созлайди, маълум координатларга асосан аниқ нишонга уришни таъминлайди. Эҳтимолий айланма оғиш 10 метрдан ошмайди (узоқ отиш масофасига эга бўлган одатий 152 мм снаряднинг оғиши 100 метргача бўлиши мумкин). "Компас" Конструкторлик бюросининг ишланмаси арсеналда мавжуд снарядларни такомиллаштириш имконини беради. Асосий артиллерия ўқ-дориларини бошқариладиган режимга қайта ишлаш қиймати тахминан 1000 долларни ташкил этади. Таққослаш учун: 155 миллиметрлик Американинг битта Excalibur ракетаси 80 минг долларга тушади.

Сўнгги қуролларни ишлаб чиқаришда Россия Федерациясининг устувор йўналиши - бу миллий хавфсизликни ишончли таъминлаш, иттифоқчилар ва адекват ҳамкорларга ҳарбий-техник ёрдам бериш. "Коалиция-СВ" артиллерия тизими узоқ масофали ва юқори аниқлик билан ажралиб турадиган илғор хорижий аналогларга жавобан яратилган. Россия лойиҳаси энг замонавий ечимлар, технологиялар ва таркибий қисмларни бирлаштирди, бу эса жанговар ва фойдаланиш хусусиятларнинг ажойиб уйғунлигига эришишга имкон берди. Фақатгина тинчлик ва халқаро барқарорликни мустаҳкамлаш учун.

449
Студенты готовятся к экзамену

Касбий имтиҳонлар дастурлари ва баҳолаш мезонлари соддалаштирилади

6
Карантин чекловлари давом этган тақдирда касбий (ижодий) имтиҳонларни ўтказиш муддатларига ўзгартириш киритилиши мумкин.

ТОШКЕНТ, 4 июн — Sputnik. Касбий (ижодий) имтиҳонлар дастурлари ва баҳолаш мезонлари соддалаштирилади. Бу ҳақда олий ва ўрта махсус таълим вазири Иномжон Мажидов 2020/2021 ўқув йили қабул жараёнини ташкил этиш юзасидан долзарб вазифаларга бағишланган оффлайн брифингда маълум қилди.

Касбий (ижодий) имтиҳонлар карантин, санитария-гигиена талабларига қатъий риоя этилган ҳолда:

  • тест синовлари билан бир қаторда касбий (ижодий) имтиҳон ўтказиладиган таълим йўналишлари учун 11 июльдан 20 июлгача;
  • алоҳида иқтидор талаб этиладиган таълим йўналишлари учун 25 июлдан 10 августгача ўтказилади.

Карантин чекловлари давом этган тақдирда касбий (ижодий) имтиҳонларни ўтказиш муддатларига ўзгартириш киритилиши мумкин

Касбий (ижодий) имтиҳонлар дастурлари ва баҳолаш мезонлари соддалаштирилган тарзда тузилади. Бунда:

  • бир абитуриентга имтиҳонда бир соатдан ортиқ вақт сарфламаслик;
  • абитуриентнинг олий таълим муассасасига бир марта келиб кетишини таъминлаш инобатга олинади.
6