Кадеты во время строевой подготовки

Ўзбекистон кадетлари: кучли армия захираси

899
Улуғ Ватан урушидаги Ғалабанинг 75 йиллиги арафасида Ўзбекистонда мактаб ўқувчиларини ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялаш тўғрисида қарор қабул қилинди.

17 апрель куни Ўзбекистон Республикасида ихтисослаштирилган ҳарбий-ватанпарварлик синфларига қабул қилиш тартиби белгиланди. Ҳукумат томонидан қабул қилинган “Умимий ўрта таълим мактаблари ва ихтисослаштирилган мактабларда ҳарбий-ватанпарварлик йўналиши бўйича ихтисослаштирилган синфлар фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори давлатнинг ёш авлод тўғрисида тизимли ва режали ғамхўрлигидан далолат беради.

Аввалроқ, Хавфсизлик Кенгашининг кенгайтирилган йиғилишида президент Шавкат Мирзиёев ёшларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялаш мамлакат учун алоҳида аҳамиятга эга эканлигини таъкидлаган эди: “Армия моддий томондан барча энг замонавий ва зарур нарсалар билан таъминланган бўлиши мумкин, аммо заиф ахлоқий таркибий қисм, жанговар руҳ, садоқат, ватанга муҳаббат ҳисси йўқлиги, унинг тақдири учун жавобгарлик, бефарқлик қайтариб бўлмайдиган оқибатларга олиб келиши мумкин”.

Республиканинг 56 та мактабидаги ҳарбий-ватанпарварлик синфларига олти синфни муваффақиятли тамомлаган ва илғор фанлар бўйича ўз қобилиятларини намойиш этган ўғил-қизлар танлов асосида кириши мумкин. Келгуси ўқув йилидан бошлаб ҳужжатларни қабул қилиш 1 июлдан 20 июлгача амалга оширилади. Ҳукумат томонидан ҳарбий-ватанпарварлик синфларига кириш учун белгиланган “чегараси” жуда юқори - жисмоний тайёргарлик синовида 100 баллдан 70 балл (21 июн - 5 август). Шундан кейингина - фанлар бўйича тестлар (15-25 август).

Устуворликлар тўғри белгиланган, чунки умумтаълим мактабларда ихтисослаштирилган синфлар умумтаълим фанларни ўзлаштиришга ривожлантиришга халақит бермасдан ватанпарварлик тарбияни таъминлаши ва ҳарбий тайёргарлик асосларини таъминлаши керак. Ўқув дастури мураккаблашмоқда, мактабда чиройли ҳарбий формани кийишни истаганларнинг ҳаммаси ҳам буни ўзлаштира олмайди. Энг муҳими, қийинчиликларни енгишга жисмоний ва руҳий тайёрлик - ҳарбий хизматнинг асосидир.

Махсус ҳарбий-ватанпарварлик тайёргарлиги муддати беш йил бўлиб, 7 синфдан 11 синфгача давом этади. Бу балоғат ҳаётни бошлаш учун яхши тайёргарликдир. Шубҳасиз, давлат ҳам бундан манфаат топади - яқин келажакда Ўзбекистон армияси муносиб ёш таркибга эга бўлади.

Тўғри йўл сари

Республика раҳбарияти ҳарбий таълим соҳасидаги илғор тенденцияларни диққат билан кузатиб бормоқда. Ўрта мактабда ихтисослаштирилган ўқитишнинг ривожланиши ўғил ва қизларга яшаш тарзида яхшироқ йўл тутишга, касбни эртароқ онгли равишда танлаш ва бу йўлда янада кўпроқ маваффаққият қозониш имкониятини беради.

Хизматга мақбул бўлиш учун бир қатор фазилатларга эга бўлиш керак. Кўпинча тажриба вақт ўтиши билан ошиб боради, аммо 7-синфга келиб, мактаб ўқувчиларида характернинг асослари, психологик барқарорлик ва жисмоний чидамлилик ҳусусиятлари шаклланиб бўлади. Ҳарбий-ватанпарварлик синфи шахсий интизом, кучли ирода ва меҳнатсеварликни ривожлантиришга ёрдам беради, бу ўз йўлида, келажакда ҳарбий кундалик ҳаётнинг қийинчиликлари ва маҳрумликларига дош беришни осонлаштиради. Умумтаълим фанлари бекор қилинмайди, балки уларга бир қатор махсус фанлар қўшилади – сафланиб юриш ва ўқ отиш қуролини ўзлаштиришдан тортиб, то радио иши ва ҳарбий техникани ўзлаштиришгача.

Ҳатто ўрта мактабдаги беш йиллик ихтисослаштирилган курсдан сўнг фуқаролик касбини танлаган ёшлар учун ҳам фойдаси шубҳасиз. Ҳарбий-ватанпарварлик тарбияси - бу бутун ҳаётга яхши ўзакдир.

Мактаб ўқувчилари учун фанга йўналтиришнинг аҳамиятини тушунган ҳолда, Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 2018 йилда “Ёшларни ватанпарварлик ва жисмоний тарбиялаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар ва чақирилувчиларнинг ҳарбий-техник мутахассисликлар бўйича тайёрлаш тартибини такомиллаштириш тўғрисида”ги фармонни имзолади. Армияда хизматга қабул қилинаётган замонавий ҳарбий техника даражаси чақирилувчи ёшларни ҳарбий хизматга тайёрлаш тизимини такомиллаштиришни талаб қилади. 2019 йилдан бошлаб Молия вазирлиги ушбу стратегияни амалга ошириш учун давлат бюджетида маблағларни ҳисобга олган.

Мамлакатда оммавий ҳарбий-спорт тадбирларининг маълум тажрибаси мавжуд. Ҳусусан, яқинда Наманганда 2000га яқин ҳарбий ва чақирилувчиларни бирлаштирган ҳарбий ватанпарварлик фестивали бўлиб ўтди. Аввалроқ Тошкентда Қуролли Кучлар фахрийлари, амалдаги ҳарбий хизматчилар ва ўқув юртлари талабалари иштирокида беш километрдан кўпроқ масофага “уч авлод пойгаси” бўлиб ўтди.

Россия амалиёти

Россия Федерациясининг тажрибасидан ҳам фойдаланиш мумкин, бу ерда Нахимов мактабининг ва бир қатор Суворов мактабларининг позициялари анъанавий равишда кучли. Нахимовчилар ва суворовчилар Мудофаа вазирлигининг талабалари (дарсларни амалдаги ҳарбий хизматчилар ўтади), аммо Россия Федерациясининг барча субъектларида "фуқаролик" ҳарбий-ватанпарварлик таълим марказлари ташкил этилган ва ўнлаб йиллар давомида ўрта мактабларда минглаб ҳарбий-ватанпарварлик синфлари муваффақиятли фаолият юритмоқда.

Қоида тариқасида улар Россия Федерацияси Мудофаа вазирлигининг энг яқин ҳарбий қисмлари ёки ҳарбий мактаблари билан ташкилий ва услубий жиҳатдан боғланган, аниқ ихтисосларга (физика, математика ва жисмоний тарбия) эътибор қаратилган ҳолда, қатъий ихтисосликка эга (ёш денгизчилар, чегарачилар, учувчилар ва бошқалар).

Мудофаа вазирлиги ташаббуси билан Россияда 700 мингдан ортиқ болалар ва ўспиринларни бирлаштирувчи "Юнармия" (Ёш армия- таҳр.) ҳарбий-ватанпарварлик ҳаракати ташкил этилган бўлиб, уларнинг ҳар бирига қизиқарли воқеаларнинг кенг уфқи, техникаларни ва спортни ўрганиши учун кенг имкониятлар очиб берилган.

Кўпчилик болалар учун ҳарбий-ватанпарварлик ҳаракати муҳим қўлланма бўлиб қолади. Чақирилувчиларга қуролли кучлар турини танлашда ёрдам бериш ва ҳарбий-ватанпарварлик тарбия тўғрисидаги қонун 2018 йилда Россия Давлат думаси томонидан қабул қилинган. Янги авлодни тарбиялаш ва ўқитишнинг давлат тизими шу тарзда алоҳида қисмлардан ташкил топмоқда.

899

АҚШда ирқчиликка қарши кураш қандай қилиб талончилар билан жангга айланди

594
(Янгиланган 20:21 04.06.2020)
Миннеаполиснинг қора танли фуқароси Жорж Флойдни полиция томонидан қўпол тарзда қўлга олиниши натижасида ўлимига олиб келгандан кейин бошланган тартибсизликлар, талончилик ва ўт қўйишлар тинмаяпти.

ТОШКЕНТ, 4 июн - Sputnik, София Мельничук. Миннеаполиснинг қора танли фуқароси Жорж Флойдни полиция томонидан қўпол тарзда қўлга олиниши натижасида ўлимига олиб келгандан кейин бошланган тартибсизликлар, талончилик ва ўт қўйишлар тинмаяпти. Штатларнинг ярмида комендантлик соати жорий этилди, аммо маҳаллий ҳокимиятлар кўпинча деярли ҳаракатсиз. Полиция кучлари эса энди етмаяпти ва президент Дональд Трамп вандализм ва талончиликни тугатиш учун мунтазам армияни жалб қилмоқчи. Бу қадам президент учун нимаси билан хавфли, РИА Новости ўрганди.

Яна қонун ва яна тартиб

Америкаликлар Дональд Трампнинг халққа мурожаатини кутишган. Аммо президент иккиланиб, буни фақат 2 июнь куни, Вашингтонда витриналарни бузаётганда амалга оширди.

"Биз Жорж Флойднинг ўлимидан изтиробдамиз, - деб ўз нутқини бошлади у. - Аммо биз ғазабланган оломон тинч норозилик намойишини бостиришига йўл қўймаймиз. Асосий жарбланганлар - қонунга бўйсинувчи фуқаролар ва камбағал одамлар. Мен уларни ҳимоя қилиш учун курашаман".

"Мен қонун ва тартиб президентиман", - деди Трамп. Айтиш керакки, бу шиор Америкага яхши маълум.

1968 йилда мамлакат, шунингдек, нотинч пайтларда президент сайловларига тайёргарлик кўраётган эди: Веьтнам урушига қарши оммавий намойишлар, аёллар ва ирқий озчиликларни қўллаб-қувватловчи намойишлар. Таниқли қора танли ҳуқуқ ҳимоячиси Мартин Лютер Кинг, ва ундан кейин истиқболли сенатор Роберт Кеннедиларга уюштирилган қотилликлардан кейин Ричард Никсон "қонун ва тартиб" шиори остида сайловда қатнашди.

"Сиз битта нарсани тушунишингиз керак, бари муаммо қора танлиларда", - шундай тушунтирган уша пайт Оқ уй маъмурияти раҳбари Гарри Холдеман. Ўшандан бери қора танли америкаликлар орасида "қонун ва тартиб" полициянинг зулмини англатади.

Тинч намойиши тартибсизликларга айланди

Трамп ҳозирги ғалаёнларни ички терроризм деб атади. Президент халққа йўллаган мурожаатида, исёнчилар қўллари билан "уларнинг орзуларини бузилаётганини" томоша қилишга мажбур бўлган кичик бизнес эгаларини ҳам тилга олди.

Кўчалардаги талон-тарожларнинг видео-далиллари интернетни тўлдирди. Талончилар дўкон витриналарини чилпарчин қилишмоқда, буюмларни олиб кетишяпти, деворларни, дераза ва эшикларни бўяб ташламоқда. Масалан, Санта-Моникада Vans спорт кийимлари дўконидан деярли ҳамма нарсани ўғирлаб кетишган. Fox 11 телеканали мухбирлари йўловчилардан спорт поябзали қутиларни қаердан олишганини сўрашганда, улар жавобдан қочишган. Яқин атрофда биронта ҳам полициячи йўқ эди.

Бундай вазият бутун мамлакат бўйлаб кузатилмоқда. Ҳукуматнинг вандализмни тўхтатиш ҳақидаги чақириқлари беҳуда бўлмоқда. Мулклар тинч намойишчилар ва бизнес эгаларининг ўзлари томонидан ҳимояланмоқда.

Худди шу Санта-Моникада дўкон эшиги олдида бир қиз "Зўравонликни тўхтатинг" плакати билан турипти. Уни итариб юборишга уриндилар, ҳатто кириш жойига тутунли бомба ташладилар, лекин қиз чўчимади. Кўп ўтмай унга қора танли бир одам "Биз норозилик билдираяпмиз, талончилик қилмаяпмиз" ёзуви билан қўшилди. Бу ёшлар атайин шаҳар марказига исёнчиларни тинч намойишчиларга қаршилик кўрсатмасликлари учун келган.

Сан-Диегодаги воқеа менга рус мафияси ҳақидаги ҳазилларни эсга олишимга мажбур қилди. Унда собиқ СССР республикаларидан келган мигрантлар Pushkin ресторанини ҳимоя қилишди. Ресторан эгаси Айк Газарян РИА Новости мухбирига иқрор бўлди: у тезда ўзи ҳаракат қилиш кераклигини англади.

"Менинг кўп дўстларим, мен каби, республикачилар фикрини қўллаб-қувватлайдиганлар (норозилардан фарқли ўлароқ - таҳр.). Якшанба куни муаммолар бўлиши мумкинлигини тушунишим билан ҳаммага қўнғироқ қилдим - ярим соатда улар ресторанда бўлишди. Ўн икки киши, тўппонча ва милтиқлар билан қуролланган. Қуроллар қонуний, биз улардан фойдаланишга ўрганганмиз. Ўз биномизда ўзимизни ҳимоя қилиш учун фойдаланишга ҳақимиз бор", - дея тушунтирди Газарян. Улар нафақат Pushkin ресторанини, балки бир қатор қўшни дўконларни, шу жумладан, Ироқдан келиб чиқиши кекса одамнинг ароқ дўконини ҳам ҳимоя қилдилар.

Мамлакатнинг нариги томонида, Нью-Йоркнинг Бруклин қисмида, шаҳарликлар полиция ҳаракатсиз бўлиб турганида тартибни сақлаш учун патрулларга бирлашмоқда. "Биз бу ерда фақат мудофаа учун келганмиз. Биз ирқчиликка қарши курашни ва норозилик билдириш ҳуқуқини ҳурмат қиламиз. Аммо оиламиз билан яшайдиган жойни ҳеч ким вайрон қилишига ҳаққи йўқ. Нью-Йорк мэрига бизни ҳимоя қилмагани учун уят", - дейди патрул ташкилотчилари Айзек Болтянский ва Девид Бродский. 

Ғазабланиш ҳуқуқи

Кўпчилик маҳаллий ҳокимиятларнинг ҳаракатсизлигидан норози. Нью-Йорк шаҳар мэри Билл де Блазиони талон-тарожларга йўл қўйиб берганликда айблашмоқда, унинг қизи яқинда кўчада тўқнашув вақтида ҳибсга олинган. Штат губернатори Эндрю Куомони ҳам танқид қилишмоқда, гарчи яқин вақтгача у коронавирус эпидемиясига қарши курашда қаҳрамон сифатида қабул қилинган бўлса ҳам. Душанба куни де Блазио, ҳарбийларни жалб қилиш хавфли, бу вазиятни янада ёмонлаштиради, деди. “Қуролли кучлар турар-жой туманларига кириб боришса бундан ҳеч ҳам яхши нарса бўлмайди”, - деди у. Шунга қарамай, кўчаларда полициячилар сони икки баравар кўпайди – тўртдан мингдан саккиз минггача. Шаҳарда комендантлик соати эълон қилинди.

Бошқа минтақалар раҳбарлари ҳам, асосан демократлар, Миллий гвардияни жалб қилишга шошилмаяптилар. Де Блазионинг ваъжларини Орегон губернатори Кейт Браун, Иллинойс штати губернатори Жей Роберт Прицкер, Невада - Стив Сисолак ва Мичиган - Гретчен Уитмерлар ҳам такрорламоқдалар. Вашингтон штати раҳбари Джей Инсли ҳарбий қисмларни тайёргарликка келтириб қўйди, аммо ҳозирча уларни шаҳарларга жойлаштирмади.

Ўз навбатида, Трамп ҳарбийларни шаҳсан ўзи кўчага олиб чиқиш билан таҳдид қилди. Президент, бош қўмондон бўлса ҳам, ўз хоҳишига кўра штатлар тудудида федерал қуролли кучларни жалб қила олмайди. Аммо, агар у 1807 йилги Қўзғолон тўғрисидаги қонунни қўлласа, Миллий гвардия унинг фармонига биноан, губернаторларга қарамасдан ҳаракат қилади. Сўнгги марта буни Жорж Буш 1992 йилда Лос-Анжелесдаги норозилик намойишлари пайтида қўллаган, унда тўртта полициячи қоратанлини уриб ташлагани учун норозиликлар бошланган. Бироқ губернаторларнинг норозилар билан муносабатларни ёмонлаштиришдан бош тортиши сиёсий характерга эга, дейди сиёсатшунос-американист Дмитрий Дробницкий. "Демократларнинг асосий вазифаси - Трампнинг иккинчи муддатга қайта сайланишига йўл қўймасликдир. Нимойишлар бўлмагунча одамларни карантинда ушлаб туриш мумкин эди. Энди уларга ғазабланиш ҳуқуқи берилди, -  деди у РИА Новости'га. Трампни ёмон кўринишига мажбурлаш керак, чунки демократларнинг риторикаси кўра, у ирқчи ва жамиятга нафрат муҳитини уйғотди".

Агар шунча кунлик вайронагарчиликлардан сўнг, президент Миллий гвардия ёрдамида назоратни қўлга олса, у сиёсий очколарни қўлга киритади ва демократлар нима дейишининг аҳамияти бўлмай қолади. "Трамп, келинг ва ҳаммасини тартибга солинг"? – мана, ким учун иккиланаётган штатларда овоз беришади", - дейди эксперт.

Унинг таъкидлашича, мамлакатда ирқий камситиш ҳолати ҳақиқатан ҳам даҳшатли ҳолатда. Эътирозларни муҳокама қилишда буни унутмаслик керак.

Демократлар нафақат Трампнинг самарасизлигини намойиш этишни истайдилар, балки аҳолининг озчилик гуруҳларидаги сайловчиларни қўрқитиб қўймасликка ҳаракат қилмоқдалар, дейди НИУ ВШЭ Кенг қамровли Европа ва халқаро тадқиқотлар маркази директорининг ўринбосари Дмитрий Суслов. "Улар оқтанли бўлмаган аҳоли орасида қўллаб-қувватлашни йўқотишдан жуда қўрқишади, чунки айнан афро-америкаликлар Жо Байденнинг сайловлардаги асосий устунларидан биридир", - дея эслатади эксперт.

Шу билан бирга, иккала томон ҳам қулаш ёқасида ўйин оборишмоқда, дея қўшимча қилади суҳбатдош. “Демократлар мўътадил ва иккиланаётган электоратни қўрқитиш хавфи остида, Трампни обрўсизлантиришга ҳаракат қилишмоқда. Трамп эса зўравонлик тўлқини ва ўлимларга олиб келиши мумкин бўлган янада қатъий чораларни кўрмоқда",- деди у.

Америка жамияти шундоқ ҳам бўлиниб бўлган. Намойишлар фақат қарама-қаршиликларнинг чуқурлигини тасдиқлади ҳолос. Оддий одамлар полициянинг зулмидан ҳам, талончилик билан талон-тарожлардан ғазабланишмоқда, демократлар ва республикачилар эса ҳамон келиша олмаяптилар. Катта Жорж Бушнинг сиёсий карьерасида Қўзғолон қонуни қандай рол ўйнаганини айтиш қийин. Аммо у 1992 йилда сайловда ютқазди. Трамп, кўринишидан, қатъийликка умид боғлади. Бу қандай натижа беради, вақт кўрсатади.

594

Яна руслар. Америка ғалаёнида Москвани айблашдан кимга фойда

1411
АҚШдаги тартибсизликлар Москва фитнаси сабаб вужудга келди ва намойишчилар "рус ўқув қўлланмасига" қатъий риоя қилган ҳолда полиция бўлинмаларини вайрон қилишмоқда.

ТОШКЕНТ, 2 июн - Sputnik, Галия Ибрагимова. АҚШдаги тартибсизликлар Москва фитнаси сабаб вужудга келди ва намойишчилар "рус ўқув қўлланмасига" қатъий риоя қилган ҳолда полиция участкаларини вайрон қилишмоқда. Бундай даъволар миллий хавфсизлик бўйича собиқ маслаҳатчи Сьюзан Райс томонидан билдирилган. Далилларнинг ўрнига, у ўзининг тажрибаси ва интуициясига таянишни таклиф қилди. РИА Новости нима америкаликлар ҳамма жойда "Россия изи"ни кўришини ўрганди.

Норозиликлардан тортиб талончиликкача

Лос-Анжелесдаги савдо марказлари ҳозирда карантинда. Калифорния ҳукумати уларни июн ойида очишни режалаштирган. Аммо талончилар бу иши биринчи бўлиб бажардилар. Энди ҳашаматли бутикларнинг эшик ва деразалари синган, ҳамма нарса талон-тарож қилинган. Вайрончилар маиший техника, кийим-кечак, мебел ва ҳатто озиқ-овқат маҳсулотларини олиб кетишган. Полиция вертолётлари ваҳшийликларни тепадан сувни тўкиб тўхтатишга уринишди. Аммо бу оломоннинг ғазабини босмади.

Полиция ҳибсга олаётганда афроамерикалик Джорж Флойднинг ўлимидан кейин бошланган норозилик намойишлари Миннеаполис ортидан Вашингтон, Сан-Франциско, Портленд, Майами, Индианаполис, Филаделфия ва Атлантани қуршаб олди. Фожиали воқеага бевосита айбдор Дерек Човин ишдан бўшатилди, тергов олиб борилмоқда. Аммо намойишчилар нафақат ҳуқуқ-тартибот ходимини жазолашни, балки АҚШда тизимли ирқчиликка чек қўйишни талаб қилмоқдалар. "Адолат бўлмаса - тинчлик бўлмайди! Полициянинг зулмига йўқ!" – деб бақиради намойишчилар.

Кўпчиликнинг қўлида Флойднинг "Мен нафас ололмаяпман" деган охирги сўзлари ёзилган плакатлар. Юзлаб одамлар асфалтга ётиб, бу иборани такрорлашди. Аммо тинч ҳаракатлар тез орада тўқнашувларга, сўнгра тартибсизликлар ва талончиликларга айланди.

Катта шаҳарларда комендантлик соати эълон қилинди - бу ёрдам бермади. Вашингтонда намойишчилар Оқ уйни ўраб олиб, ичкарига киришга ҳаракат қилишди. Нью-Йоркда оломон йигирмата полиция машинасини тошбўрон қилиб, ёқиб юборди. Портлендда ғалаёнчилар суд биносига ўт қўйишди.

Фуқаролик жамиятига таҳдид

Дастлаб, АҚШда кўпчилик намойишчиларга хайрхоҳлик билдирди. Маҳаллий ҳокимият фитначиларга эътибор бермасликка ҳаракат қилди, полицияни куч ишлатмасликка чақирди. Аммо ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари томон ёнувчи суюқлик учишни бошлаганида, бошқа бардош бериб бўлмади.

Миннесота губернатори штатга Миллий гвардияни киритди, Лос-Анжелесда ҳам ҳарбийлар ёрдамига таянишга тўғри келди. Кўздан ёш оқизувчи газ ва резина ўқлар отилди.

"Миннеаполисда рўй бераётган воқеалар энди Флойднинг ўлими билан боғлиқ эмас. Талон-тарожлар фуқаролик жамиятига таҳдид солмоқда ва бизнинг шаҳарга қўрқувни солмоқда, унинг ҳаётига ҳалақит бермоқда", - дея тушунтирди губернатор Тим Вальц.

Дональд Трамп янада кескинроқ муносабат билдирди. Президент Флойднинг ўлими "Америкаликларда даҳшат, қайғу ва ғазабни чиқарган фожиа" эканлигини тан олди. Аммо у ўз вақтида оломонни тинчлантирмаган штатлар расмийларини танқид қилди. У намойишчиларни "бандитлар" деб атади, куч ишлатишни маъқуллади. Радикал чап гуруҳларни эса қўзғашда айблаб, уларни тақиқлашга чақирди.

Якшанба куни хавфсизлик хизмати давлат раҳбарини Оқ уйнинг ер ости бункерига ўтказди. Президент у ердан таҳдид ўтиб кетгандан кейин чиқди.

Айдорларни қидириш

Жуда тез фурсатларда тартибсизликларда Россия изини "топишди". "Ўтган галги сайлов кампаниясида руслар қора фаолларга айланди. Мен уларни талон-тарожларга алоқадорлигини истисно қилмайман", - деди Янги Орлеан мэри Марк Мориал CNN телеканали эфирида. Мэр Москванинг 2016 йилги сайловларга аралашишини аниқлай олмаган узоқ муддат кечган тергов ҳақида индамади.

Бир неча кундан кейин эстафетани Барак Обама маъмуриятининг миллий хавфсизлик бўйича собиқ маслаҳатчиси Сюзан Райс қабул қилди. CNN телеканалида у намойишчилар "рус қўлланмаси" бўйича ҳаракат қилганини айтди.

"Тинч намойишчилар ҳам бор. Улар адолатсизлик ва тенгсизликка қарши. Аммо норозилик кун тартибини қўлга киритишга уринган провокаторлар ҳам бор. Тажриба менга улар тўғридан-тўғри Россиянинг тактик схемалари тўпламига мувофиқ ҳаракат қилишларини айтмоқда", - деди Райс.

"Россия изи"ни қидиришга ўтар экан, Америка ОАВлари Москвага қарши яна бир айбловни эсга олишди. Бир неча йил олдин Вашингтонда рус хакерлари Black Lives Matter ҳаракатини қўллаб-қувватлашини таъкидлашган. Унинг фаоллари ҳам полициянинг зулмларига қарши чиқишган.

Трамп "Россия изи" ҳақидаги мунозараларни  танқид қилди. Президент CNN буни рейтингларини кўтариш мақсадида қилаётганини тахмин қилди.

Москвада ҳам жим туришмади. Президентнинг матбуот котиби Дмитрий Песков Россия "ҳеч қачон Америка ишларига аралашмаган ва ҳозир ҳам аралашмоқчи эмас" дея таъкидлади.

Американинг қутбларга бўлиниши

Америка жамияти ўта даражада қутбларга бўлиниб кетган. Иқтисодиёт олий мактабининг Европа ва халқаро мажмуавий тадқиқотлар маркази директорининг ўринбосари Дмитрий Суслов бу билан норозиликларнинг оммавийлигини тушунтиради. Бари гап Дональд Трампнинг ҳокимият тепасига келиши билан кучайган қадриятлар бўлинишида.

"Баъзи америкаликлар либерал қадриятларга амал қилади, баъзилари консерватив. Эмиграция тарафдорлари ҳам бор, аммо Мексика билан чегарада девор қуришни қўллаб-қувватловчилар ҳам кўп. Бунга глобалистлар ва протекционистлар ўртасидаги можарони қўшамиз. Миннеаполис, ирқий муаммони ҳам эсга солди. Бир "қозонда" оқ танлилар ҳам қора танлилар ҳам бир вақтда кайнай олмади, қора танлилар жамиятнинг тўлақонли қисмига айлана олмади", - деб тушунтиради Суслов РИА Новостига.

Коронавирус пандемияси, мутахассиснинг фикрига кўра, афроамерикаликларнинг заифлигини очиб қўйди. "Қора танлилар орасида инфекциядан ўлиш даражаси анча юқори. Эҳтимол, бу уларнинг тиббиётга етиши чекланганлиги билан боғлиқ. Афроамерикаликлар оқ танлиларга қараганда даромадлари пастлиги сабабли қиммат даволанишга қодир эмас", - дейди Суслов.

Ғамлаб қўйилган айбловлар

Сиёсатшунос ҳукумат расмийларининг “рус изи”нинг изланишини ички қарама-қаршиликларни тан олишни истамаслиги билан боғлайди. "Америка элитаси жамиятни соғлом деб ҳисоблайди. Барчасини Трамп ва руслар бузмоқда. Агар Трамп олиб ташланиб, “рус изи” йўқ қилинса, мамлакат ўз изига тушади. Аммо шаҳарлардаги тартибсизликлар бу меъёр аллақачон ўтиб кетганлигини кўрсатмоқда. Ҳеч ким жиддий ислоҳотлар кераклигини тан олмаяпти", - дейди Суслов.

Сиёсатшуноснинг фикрича, Райснинг чиқишини сайловолди кампанияси йўналишидаги чиқиш деб қабул қилиш керак. "Собиқ расмий Жо Байден навбатдаги президент бўлса, унинг жамоасига қўшилишни режалаштирган деб тахмин қилишимиз ҳам мумкин. Москвага қарши айбловлар - гўёки Кремл билан келишиб ҳаракат қилаётган Трампга демократлар босимининг давомидир", - дейди эксперт.

Суслов Байденнинг ғалабаси амалга ошса, навбатдаги "Россия иши"нинг  бошланиши мумкинлигини истисно қилмайди. "Америкаликлар дарҳол Москвани сайловга таъсир қилиш ниятида эканликда айблади. Энди бу шубҳалар кучаймоқда. Конгрессдаги демократлар Миннеаполисдаги босқинлар учун санкцияларни таклиф қилишлари мумкин. У ёғига баттар бўлиши мумкин. Байден эса умуман Москвани Америка жамиятини йўқ қилишга уринишда айблаши мумкин ва буни сайлов тезисларидан бирига айлантириши мумкин", - деб тахмин қилади сиёсатшунос.

Экспертнинг фикрига кўра, ташқи рақибни излаш на Россия-Америка муносабатларига, на халқаро хавфсизлик тизимига яхши таъсир кўрсатмайди. Бундан ташқари, одатий мафкуравий стереотиплардан фойдаланишга уриниш Американинг ўзи учун хавфлидир: бўронни келтириб чиқарган сабаблар каби, норозиликлар ҳам ҳақиқийдир. Аммо "Россия изи"га ишоралар ҳеч нарсани ҳал қилмайди.

1411
Жители Самарканда около памятника первому президенту Узбекистана Исламу Каримову

Пандемия даврида Ўзбекистонда неча киши ишсиз қолгани маълум қилинди

14
(Янгиланган 14:41 07.06.2020)
Ўзбекистонда пандемиядан олдин ишсизлар сони ўртача 1,35 миллионга яқин эди. Ҳозирда улар сони қарийб 2 миллионга яқинлашган.

ТОШКЕНТ, 7 июн — Sputnik. Ўзбекистонда пандемиядан олдин ишсизлар сони ўртача 1,35 миллионга яқин эди. Пандемия даврида ишсизлар сони қарийб 2 миллионга яқинлашди. Бундан ташқари, Ўзбекистонда 550 мингга яқин меҳнат мигрантлари бошқа давлатларга ишлаш учун чиқиб кета олмаган. Бу ҳақда бандлик ва меҳнат муносабатлари вазири Нозим Ҳусанов Халқаро пресс-клубнинг Фарғона вилоятига бағишланган сонида маълум қилди.

“Барча давлатларга пандемия ўзининг салбий таъсирини кўрсатди. Ўзбекистонда ҳам пандемиядан олдин ишсизлар сони ўртача 1 миллион 350 мингга яқин эди, пандемия бошлангач қатор корхоналар фаолияти тўхтатилди ва ишсизлар сони қарийб 2 миллионга яқинлашди”, - деди вазир.

Таъкидланишича, бу рақамлардан ташқари меҳнат мигрантларига оид статистикалар ҳам мавжуд. Ҳозирда Ўзбекистонда 550 мингга яқин фуқаро бошқа давлатларга ишлаш учун чиқиб кета олмаган.

Вазирнинг сўзларига кўра, олдинда турган вазифалардан бири шундай фуқароларнинг бандлигини таъминлашдан иборат.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ жорий йилнинг биринчи чорагида Ўзбекистонда ишсизлик даражаси 9,4 фоизни ташкил этгани хабар қилинган эди. Энг юқори ишсизлик даражаси 9,8 фоиз билан Самарқанд ва Сурхондарё вилоятларида қайд этилган.

14