Боевики движения Талибан*

Қўшинларни тезлаштириб олиб чиқилиши Трампнинг “Толибон”га ҳадяси

1067
(Янгиланган 18:34 11.10.2020)
Афғонистондаги мушкул ҳарбий ва сиёсий вазиятга, ҳукумат қўшинларининг толиблар ва бошқа террорчилик гуруҳлари билан узлуксиз тўқнашувларига қарамасдан АҚШ президенти мамлакатдан Америка қўшинлари тезлаштирган ҳолда олиб чиқилишини маълум қилди.

“Толибон”* ва Афғонистоннинг осуда ҳаёти бир-бирига тўғри келмайди. Қонуний афғон ҳукумати ва террорчилик гуруҳи – аслини олганда интеграцияга қодир эмас. Доҳадаги афғонлараро музокаралар Америка қўшинларини шармандали олиб чиқилиши учун ишониб бўлмайдиган асос бўлиб хизмат қилади, холос. У Ислом Республикасини ҳарбий ҳаракатлар кескинлашиши, фуқаролар урушининг янги босқичи, чегарадош Марказий Осиё мамлакатлари ҳудудига террорчилик таҳдиди проекциясига дучор қилади.

Афғонистондаги мушкул ҳарбий ва сиёсий вазиятга, Доҳадаги афғонлараро музокараларининг қийин ривожланишига, ҳукумат қўшинларининг толиблар ва бошқа террорчилик гуруҳлари билан узлуксиз тўқнашувларига қарамасдан АҚШ президенти Дональд Трамп 7 октябрь куни бу мамлакатдан Америка қўшинлари тезлаштирган ҳолда олиб чиқилишини маълум қилди.

Америка етакчисининг сўзларига кўра, АҚШ армияси контенгенти Афғонистон ҳудудини деярли тўлиқ таркибда Рождество байрамига яқин (Григориан тақвими бўйича – тарҳ.), яъни декабрь охирида тарк этади. Афғон армияси учун мадад учун “кам сонли” Америка ҳарбийлари қолади. Баёнот етарлича кутилмаган ҳолда янгради, аввалроқ Вашингтон 2021 йил боши келиб Афғонистонда 2500 нафар ҳарбий хизматчисини қолдирмоқчи эди.

НАТО вазминлик билан муносабат билдирди. Бош котиб Йенс Столтенберг альянс Афғонистондаги миссиясига содиқлиги, мамлакат терроризм учун майдон бўлмаслиги зарурлиги таъкидлади. Барча ҳарбий хизматчиларни олиб чиқилиши тўғрисида (12 минг нафар атрофида) ҳеч нарса демади.

Россия ТИВ Дональд Трампнинг ташаббусини авваламбор сайловолди ваъдалари билан боғлади. Россия президентининг махсус вакили Замир Кабуловнинг фикрига кўра, Афғонистондаги вазият шунчалик ёмонки, Америка қўшинларининг бўлиши ёки бўлмаслиги деярли ҳеч нарсага таъсир кўрсатмайди.

АҚШ ва “Толибон”* жорий йилнинг 29 февраль куни Қатарда илк бор жанговар ҳаракатларнинг 18 йили мобайнида тинчлик тўғрисида битим имзолади. Битим Афғонистондан чет эл қўшинларининг олиб чиқилиши (14 ой ичида) ва асирлар билан алмашишдан кейин афғонлараро мулоқотнинг бошланишини назарда тутади. Битим доирасида Пентагон июль ойига келиб ўз контенгентини 13000 дан 8600 минг кишигача қисқартирди, америкаликлар Афғонистондаги бешта базани тарк этишди. Ҳилманд, Урузган, Пактика ва Лағмон провинцияларидаги. Кобул ва толиблар ҳибсдагилар (5000 киши) ва асирлар (1000 киши) билан ўзаро алмашди. Аммо Доҳадаги (Қатар) афғонлараро музокаралар ўнгмади, отишма ва портлашлар тинчимади.

Урушдан қочиш

Америкаликлар кетяпти, кўплаб афғон провинцияларида ҳукумат қўшинлари ва толиблар ўртасидаги жанговар ҳаракатлар эса давом этмоқда. Кобул сўнгги олти ой ичида “Толибон”* қарийб 7000 та ҳарбий амалиёт ўтказгани, 3500 нафар тинч аҳоли ҳалок бўлгани ва ярадор бўлганини маълум қилди. Толиблар биринчи марта битимни бузишаётгани йўқ, Америка базалари ва Афғонистон объектлари бўйлаб ракета зарбаларини беришган. Устига устак “Толибон”* ва Кобул бир-бирини мамлакатда зўравонлик кескинлашиши ва йирик кўламли  жанговар амалиётларни ўтказишда айбламоқда.

12 сентябрь куни Доҳада музокаралар бошланганидан кейин дарҳол “Толибон”* жангарилари ҳужумни кучайтирди ва Урузган провинциясидаги Гизаб туманини эгаллаб олди – 60 дан зиёд ҳарбий хизматчилар ва полиция ходимлари ҳалок бўлди. Яна 8 нафар хавфсизлик кучлари ходимлари Каписа провинциясининг шимолий-шарқидаги Тагаб туманида толиблар билан тўқнашувда ўлдирилди, беш нафар афғон аскари тоибларнинг Балхдаги назорат ўтказиш пунктига ҳужуми оқибатида қурбон бўлди.

Нангаҳор провинциясида толиблар хавфсизлик кучларининг аванпостларига ҳужум қилди ва 20 нафар афғон ҳарбийларини ўлдирди. Ҳилманд провинциясида худкуш жангари миналаштирилган автомобилда полиция назорат пунктига ҳужум уюштирди, 9 киши қурбон бўлди. Куни кеча тинч ҳисобланган Бамиан провинцияда толибларнинг полиция постига ҳужуми қайт этилди – 9 нафар полиция ходими қурбон бўлди.

Гор провинциясида ҳудудида йўл ёқасидаги мина портлашидан 4 нафар тинч аҳоли, жумладан, ёш бола ҳалок бўлди. Аввалроқ кундузи Дайкунди провинциясида йўл ёқасидаги минадан йўловчи ташувчи автобус портлаб кетди – 14 нафар тинч аҳоли, жумладан, 5 нафар ёш бола ҳалок бўлди. Биргина сентябрь ойининг икки ҳафтаси мобайнида Афғонистонда толиблар қўлидан 98 нафар тинч аҳоли ўлим топди. Бундай статистика “Толибон”*нинг ўз мамлакатидаги осудаликка интилишини умуман кўрсатмайди, террорчилар билан тинчлик битими мақсадга мувофиқлигига катта шубҳа туғдиради.

Шубҳасиз, толибларда ҳам йўқотишлар бўлади. Бадахшон провинцияси Коҳистон уездидаги қуролли тўқнашувларда 9 нафар жангари ўлдирилган ва ярадор бўлганди. Ўша провинцияда аввалроқ тўрт нафар толиб, жумладан, юқори лавозимли қўмондон ҳалок бўлганди. Пактика провинциясидаги жангларда 65 нафар толиб йўқ қилинган. Уч-тўрт ҳафталик таққослаш статистикаси ҳарбий хизматчилар, тинчи аҳолига қараганда толиблар камроқ ҳалок бўлаётгани кўрсатади.

Равшанки, АҚШ ва Америка коалицияси ёрдамида ташкил қилинган кучлар Афғонистон хавфсизлик кучлари террорчиларни йўқ қилишда етарлича самарали эмас. Яқинда Афғонистон Мудофаа вазирлигига  берилган A-29 Super Tucano енгил турбовинтли ҳужумчи самолётлар вазиятни ўзгартирмайди (Афғонистон армияси шунга ўхшашидан 20 тагача эга).

“Толибон”* ҳокимиятга ҳар қандай йўл, жумладан, тинч аҳоли ўртасидаги катта қурбонлар орқали интилмоқда. Афғонистннинг мавжуд қонуний ҳукумати устидан ғалаба қозониб ҳам тўхтамайди (бундай ҳолатда Кобул ва мамлакатнинг бошқа аҳоли пунктлари оғир ва шафқатсиз Ўрта асрга чўмади). Бугун толиблар америкаликларга берган ваъдаларини бажаришмаяпти. Кўриниб турибдики, толиблар ўзининг кўп миллатли халқи, минтақадаги қўшнилар учун ҳам шунчалик ишончисиз (хавфли) ҳамкор бўлиб қолмоқда.

Яқиндаги “Толибон”*нинг ҳаракат Марказий Осиё мамлакатлари хавфсизлиги таҳдид туғдирилишига йўл қўймаслиги борасидаги баёноти саёз ва далилсиз бўлиб кўринади. Етачиларидан бири, мулла Абдул Ғани Бародар Америка қўшинлари олиб чиқилгандан сўнг толиблар Афғонистонда террорчилик гуруҳ сифатида фаолиятини тўхтатиши, мамлакатни “осуда ва фаровон ҳудудга” айлантиришини таъкидлади. Отишмаларни тўхтатишга ва савоб ишларни бугундан, 30 миллиондан зиёд аҳолига эга катта мамлакатда деярли америкаликлар қолмаган пайтда бошлашга нима халақит бермоқда?

АҚШ бунинг устига афғонлараро музокаралар жараёнини тезлаштиришга уринмоқда, бунда асосий фаолликни АҚШнинг Афғонистондаги ярашиш масалалари бўйича махсус вакили Залмай Халилзод кўрсатмоқда. Аммо “Толибон”* музокаралар Ҳанафий мазҳаби суннийлар қоидаларига кўра ўтказишга қаттиқ туриб олган. Кобул суннийлар нормалари билан чекланиб қолмаслик керак деб ҳисоблайди, зеро Афғонистонда шиалар ва бошқа миллат вакиллари ҳам яшайди. Доҳадаги Кобул ва “Толибон”* ўртасидаги музокаралар боши берк кўчага кириб қолди, алоқа гуруҳлари олти марта учрашув ўтказишди, лекин кун тартибини мувофиқлаштира олишмади.

Афғонистон президенти Ашраф Ғани толиблар билан учрашишни режалаштирмаяпти, террорчиларга қарши қуролли курашни давом эттиришга тайёрлигини баён қилмоқда. Дональд Трампнинг эса “Толибон”га “Рожество ҳадяси” (Америка қўшинларининг тезлатирилган ҳолда олиб чиқилиши) Афғонистонда тинч, сиёсий барқарорлик эҳтимолини пасайтиради, холос. Очиғини айтганда, манёвр қилиш учун Америка президентининг кичик майдони бор. АҚШ тарихидаги энг узоқ муддатли афғон урушини Трамп бошламаган, лекин у уни тугатишга ваъда берди. Эслатаман, Америка қўшинлари Афғонистонга 2001 йилда, 11 сентябрдаги террорчилик актидан сўнг киритилди. Бостириб киришнинг масқади “Ал-қоида”* раҳбарларини яшириб келаётган толибларга қарши курашишдан иборат эди. Пентагон контингенти ўзининг энг фаол даврида 110 минг ҳарбий хизматчиларга етган эди. 19 йиллик жанговар ҳаракатлар мобайнида америкаликлар 2300 мингдан зиёд ҳарбийларини қўлдан бой берди, йигирма мингга яқини ярадор бўлди. Кетиш вақти келди – шармандали тинчлик билан.

* - Россия ва қатор давлатларда тақиқланган террорчилик ташкилотлари.

1067
Сотрудники службы электронной разведки Британского правительства во время макетного сценария кибератаки

Олимпиада-Навальний жанжали: АҚШ ва Британия энг қимматли нарсасини қутқармоқда

267
(Янгиланган 17:49 21.10.2020)
АҚШ ва Буюк Британиянинг Россияга нисбатан Жанубий Корея ва Япониядаги Олимпиада ўйинларига киберҳужум уюштирганлик тўғрисидаги айбловлари замирида бошқа мақсад ётибди.

ТОШКЕНТ, 21 окт — Sputnik. АҚШ ва Буюк Британия томонидан илгари сурилган Россиянинг Жанубий Корея ва Япониядаги Олимпиада ўйинларига киберҳужум уюштирганлик тўғрисидаги айбловлари мамлакатимизда бир мунча ҳайратда қолиш билан қарши олинди, дея ёзади РИА Новости колумнисти.

Таажжубланиш сабаби оддий: Москванинг дунё ва спортга қарши абсурд жинояти ҳақидаги навбатдаги асоссиз иғволар маъносиз бўлиб кўринади.

Бир томондан, Ғарбнинг русофоб медиакампанияси шундоқ ҳам яхши ишлаб келмоқда. Алексей Навальний билан боғлиқ ҳодиса охиригача етказилмаган. Янги уйдирмани тарқатишга ҳеч қандай зарурият йўқдек гўё, айниқса, шундай юқорида даражада – ташқи сиёсий идоралари ва асосий махсус хизматлар раҳбарлари. Бошқа томондан эса, илгариги тажриба, жумладан, россиялик блогер билан боғлиқ ҳодиса, Москвага қарши ҳар қандай ҳолда жиддий ва оғриқли бирор бир чоралар қабул қилинишига умид қилмасликни кўрсатади.

Вашингтон ва Лондоннинг бир пайтнинг ўзидаги баёноти икки пойтахтнинг кўзлаган умумий мақсади борлигидан далолат беради.

Лекин гап аниқ нима ҳақида бориши мумкин?

Жумбоқнинг ечимини, ҳойнаҳой, Токио ва Сеул таҳририятидан излаш лозим. Япония ҳукумати “тегишли маълумотларни” йиғиш учун танаффус олиб, муносабат билдиришдан бош тортди. Жанубий Корея ҳукумати ҳам индамасликни афзал билди.

Хакер
© Sputnik / Владимир Трефилов

Кўринишидан, ҳар икки мамлакат расмийлари ва махсус хизматлари (айтганча, Ғарбнинг минтақадаги асосий иттифоқдошлари) америка-британия операциясидан олдиндан воқиф қилинмаган ва энди безовталаниб алданиб қолмаслик ва ўта эҳтиёткор позицияни эгаллаш учун воқеалар ривожига қараб иш тутишга мажбурлар. Масалан, Япония Олимпия қўмитаси шундай қилди. Қўмита ўз ишига киберҳужум таъсирини сезмаганлигига ишонтирди.

Шундай экан юқори эҳтимоллик билан янги Россияга қарши кампаниянинг асосий мақсади, ғалати бўлишига қарамасдан, умуман бизнинг мамлакат эмас, балки қолган дунё. Биринчи навбатда Ғарбнинг ўзи. Русофоб мавзуси бу ерда шунчаки одатдаги қулай восита бўлади.
Ахборот пропаганда устунлиги АҚШ гегемониясининг энг муҳим қисмидир. Буюк Британия эса анъанавий равишда бу масалада унга жуфтлик, зеро айнан Атлантиканинг ҳар икки томонидаги энг нуфузли инглиз ОАВлари мажмуасини глобал медиамайдони деб аташади. Икки мамлакатнинг сиёсат, махсус хизмат соҳасидаги яқинлиги шундоқ ҳам аввалдан маълум.

Қўшма Штатларнинг улуғвор қудратининг босқичма-босқич таназзули ва Британия Бирлашган Қироллигининг халқаро майдондаги яширин таъсирининг яққол сусайиши сўнгги йилларда одатдаги воқеликка айланди. Аммо ушбу жараёнлар асосан иқтисодий, бюрократик ва айрим сиёсий механизмларга бориб тақалади.

Шу билан бирга икки давлат ҳукмронлиги ҳозиргача шубҳасиз бўлган соҳалара ҳам бор. Америка армиясининг НАТОдаги устунлигига, континентал Европанинг ҳеч бир ОАВ Британиянинг “Times” ёки Американинг “CNN” билан нуфуз бўйича беллашишга қодир эмаслигига шубҳа қилмаса бўлади. Айнан Океан ортида жамоат фикрини назорат қилувчи Twitter ва Facebook каби кучли восита борлигини айтмаса ҳам бўлади.

Вашингтоннинг RT ёки Хитойнинг TikTok᾽га қарши қатъий сиёсати у ерда бундай тузилмаларнинг аҳамиятини жуда яхши билишларини тасдиқлайди. Лекин геосиёсий рақибларнинг шахсий жуда жиддий медиаресурслари бор, Штатлар аллақачон одат қилган ва шунчаки ўзларида уларнинг ишларини бўғиш учун чора кўришади.

Америка-Британия ва пропаганда тандеми учун Ғарбнинг ўзида рақибларнинг пайдо бўлиши янада оғирроқ бўларди. Айнан шу рўй бермоқда. Навальний иши улар учун ёқимсиз ва исталмаган жараён бўлганининг далили бўлди.

Россиядан блогер атрофидаги жанжал бундан безор бўлингандек бўлиб кўриниши мумкин, лекин у аслида ўзига хос нодир, чунки бу бутунлигича ва тўлиқ Берлиннинг ижодидир.

Ҳа, Германия стандарт русофоб мавзудан фойдаланди, лекин у уни “катта ҳамкорларидан” юлқиб олди ва мустақил ўйинида ишлатди.

Немислар Навальнийни назорат қилишмоқда. У уларга керак бўлган нарсани гапиради: “Шимолий оқим-2” ҳимоясидан тортиб уни қўллаб-қувватламаган америкаларга нисбатан. Дунё учун бир неча кунга асосий янгиликлар манбаи немис нашрлари бўлди, инглиз ОАВлари эса улардан иқтибос келтириб, чоп қилишга мажбур бўлишди.

Бунда Олимпиадага ҳужум қилган рус хакерлари ҳақидаги воқеа мутлақо алоҳида маънога эга бўлади. Амалда унинг ёрдамида америкаликлар ва британияликлар янгиликлар тартибидан Навальний мавзусини узил-кесил олиб ташлашга ҳаракат қилишмоқда – зеро бу, аслида, рақибларининг лойиҳаси. Қолаверса, Вашингтон ва Лондоннинг умуман глобал медиасиёсий майдонда бир неча муддат немислар бошчилигида Европани ўзига бўйсундирган назоратни ўзига қайтариб олиши муҳим.

Энг яхши усул эса яна битта Россияга қарши мавзуни ўйлаб топиш.

Ҳар икки томон ҳам мамлакатимизга нисбатан ўта нодўстона риторикадан фойдаланишига қарамасдан, уларнинг келишмовчиликлари Россияга қўл келади (кўплаб мамлакатларга ҳам), зеро Ғарб ичида низони кучайтиради ва унинг қулашини тезлаштиради.

Қисқа муддат бўлса Германиянинг биринчи марта дунё сиёсий-ахборот майдонида назоратни эгаллашга муваффақ бўлганини қоидадан истисно эмас, балки биринчи қалдирғоч деб қабул қилиш лозим. АҚШ ва Буюк Британия аста-секинлик билан медиаустунликни йўқотишга тайёрланса ҳам бўлади, зероки уларга нафақат рақиблар, балки яқин иттифоқдошлар ҳам қарши чиқмоқда.

267
Поисковые работы на месте крушения малайзийского лайнера Boeing 777 в районе Шахтерска

Европаликларни Россия билан ўзаро ҳурмат билан мулоқот қилишга мажбурлаш бошланди

844
(Янгиланган 13:48 20.10.2020)
Европа Россия Федерациясининг MH17 рейсининг ҳалокатга учраш ҳолати бўйича Нидерландия ва Австралия уч томонлама маслаҳатлашувлардан чиқиши тўғрисидаги қарори юзасидан катта шовқин кўтарди.

Владимир Корнилов. Европа Россия Федерациясининг MH17 рейсининг ҳалокатга учраш ҳолати бўйича Нидерландия ва Австралия уч томонлама маслаҳатлашувлардан чиқиши тўғрисидаги қарори юзасидан катта шовқин кўтарди.

Шу ўринда бу шовқиннинг моҳияти ва унга қўшилган юқори лавозимли амалдорларнинг оғзидан янграётган фейклар, - ўз-ўзидан Ғарб фожианинг ҳақиқий сабабларини аниқлаш борасидаги ниятлари ёлғонлигини тасдиқлайди.

Нидерландия ташқи ишлар вазири Стеф Блокнинг расмий баёноти: "Бугун Россия Федерацияси MH17 рейсини йўқ қилиши учун жавобгарлиги бўйича музокараларни тўхтатиш тўғрисида бир томонлама қарор қабул қилди". Мана қандай! Маълум бўлишича, қаердадир "Россиянинг жавобгарлиги тўғрисида" музокаралар олиб борилган экан, ва биз бунга шубҳа ҳам қилмаганмиз.

Эслатиб ўтамиз, 2014 йил июлида ҳалокатга учраган Малайзия “Боинг” сабаблари бўйича биринчи маслаҳатлашувлар ўтган йилнинг бошида бўлиб ўтган эди.

Россия томони дарҳол “Ҳалокат учун “Россия ҳуқуқий жавобгарлик тан олиши” эмас, балки воқеа ва унинг ҳақиқий сабабларини аниқлаш билн боғлиқ барча масалалар уларнинг эътибори марказида бўлади", деб белгилади. Шу билан бирга Москва муҳим масалалардан бири - уруш зонаси устидан ҳаво ҳудудига ёпиб қўймагани учун Украинанинг жавобгарлик масаласини кўриб чиқиш кераклигини алоҳида таъкидлаганди.

Ва, албатта, Блок бу ҳақда яхши билади. Аммо атайин ҳақиқатни бузиб кўрсатишга киришади. Ўз пассажида Россиянинг самарасиз маслаҳатларни давом эттиришдан бош тортиши "қурбонларнинг қариндошлари учун айниқса оғриқли".

Москванинг бу қарори туфайли қоралашга шошилган кўплаб Ғарб арбоблари ҳам қурбонлар мавзусини ўз манфаати йўлида фойдаланишга уринмоқда. Хусусан, АҚШнинг Нидерландиядаги элчиси Пит Хукстра Россиянинг маслаҳатлашувлардан чиқишини "қурбонларнинг қариндошларига ва уларнинг адолатга бўлган интилишига яна бир зарба" деб айтди.

Бундай янгиликларни расмийлар томонидан тақдим этилган шаклда қабул қиладиган айрим голландияликларнинг реакцияси шунчаки қаттиқроқ бўлиши ажабланарли эмас. Масалан, Блокнинг ўқувчиларидан бири зудлик билан Россияга нисбатан дарғазаб маслаҳатларни берди: "Зудлик билан барча русларни Нидерландиядан чиқариб юборинг, элчихонани ёпинг, дарҳол Россия билан ташқи савдони тўхтатинг, бошқа Россия газини сотиб олманг. Флотимизни Қримга юборинг".

Шарҳловчиларнинг деярли ҳеч бири кўнгли қолган Голландия жамоатчилигига Москва ушбу қадамининг сабабларини аниқ тушунтирмаяпти.

Россия ТИВ, агар голландияликлар охир-оқибат бошқа йўлни танламаганда - инсон ҳуқуқлари бўйича Европа судига Россияга қарши даъво аризаси билан мурожаат қилмаганда, маслаҳатлашувларни мамнуният билан давом эттиришини тушунтирди (айтмоқчи, у ерда катта умидлар бор эди). ТИВ баёнотида: "Нидерландиянинг бундай нодўстона ҳаракатлари уч томонлама маслаҳатлашувларни давом эттиришни ва уларда иштирокимизни маъносиз қилади. Уч томонлама маслаҳатлашувларни бузилиши учун жавобгарлик бутунлай расмий Гаага юклатилади. Ғарб матбуоти бу ноқулай ҳолатни таъкидламасликка ҳаракат қилади ёки ҳатто умуман эсламаяпти. Дарвоқе, Гаага судига даъво аризаси билан уларнинг қариндошларига зиён етказишди.

Sputnik/RUPTLY/МИД РФ/Минобороны Азербайджана, Минобороны Армении

Ҳақиқат шундаки, иккинчиси номидан индивидуал даъволар Гаага судига бир неча бор берилган. Биринчи бундай баёнот 2016 йилдан бери кўриб чиқилиб, кейинчалик янги даъво билан тўлдирилди. Яъни, MH17 иши авжида эди. Шу йилнинг 10 июлида Нидерландия ҳукумати худди шу судга давлатлараро даъво аризасини ёзишданва ҳатто у ерда олдин кўриб чиқилаётган ишларни қўллаб-қувватлаш учун берилганлигини иккиюзламачилик билан даъво қилишдан яхшироқ нарсани тополмади.

Ва бу  - Голландия томонида аниқ ёлғон. Жаҳон ҳуқуқий капитали бўлган Гаага давлатлараро суд даъвоси Гаага судига берилганда, у ерда бир хил иш бўйича ҳал қилинган барча алоҳида ишлар мамлакатлар ўртасидаги низо тугагунча бир зумда тўхтатилишини билмаслигини тасаввур қилиш қийин. Бу 2018 йилда Европа Кенгашига аъзо давлатлар томонидан бир овоздан қабул қилинган Инсон ҳуқуқлари тизимига оид Европа конвенциясини ислоҳ қилиш тўғрисидаги Копенгаген декларациясининг 45-бандида аниқ кўрсатилган.

Яъни, Гаага MH17 қурбонларининг қариндошлари орқасидан яширинмоқда, бироқ шу билан бирга уларнинг даъволари бўйича суд қарорини бир неча йилга кечиктирмоқда (ва Гаага судида давлатлараро ишларни кўриб чиқиш жуда узоқ вақт талаб қилиши мумкин). Голландия матбуоти, албатта, бу ҳақда ёзмайди.

Шуни ҳам ёнддан чиқармаслик керакки, Нидерландиянинг Гаага судига киритилган арз-даъвоси бошқа юридик ташкилот - БМТнинг Халқаро суди билан манфаатлар тўқнашувини келтириб чиқармоқда, у ерда Украинанинг Россияга қарши ишини кўриб чиқилмоқда, унда ҳам MH17 учун жавобгарлик назарда тутилган.

Европа суди (ЕИдаги энг юқори инстанцияси) 2014 йилда Гаага суди томонидан кўриб чиқилган давлатлараро ишлар бошқа халқаро суд органларининг юрисдикциясини бузмаслиги керак деган фикрни билдирганди. Яъни, Голландия ҳукумати нафақат алоҳида ишларни кўриб чиқишни кечиктирмоқда, балки турли инстанциялар ўртасида манфаатлар тўқнашувини келтириб чиқармоқда, бу ҳам ишга халақит қилиши мумкин.

Қонуний савол туғилади: нима учун Гаага ИҲЕСга суд жараёнларини ва Россия билан маслаҳатлашувларни  бир вақтнинг ўзида шиддат билан бошлаши, айнан ҳозирда ўзининг жанжалли даъвосини топшириши керак эди? Голландия матбуоти Москванинг қарорини “чайнаб”, негадир ўзларининг бош вазири Марк Рюттенинг бу саволга жавобини талаб қилмаяпти. У шунчаки "енг яхши вақтни танлаганини" айтиб, нима учун шундай деб ўйлашини тушунтиришдан бош тортди.

Аммо жавоб аниқ. Дастлаб Голландия ҳукумати Халқаро Тергов Тергов гуруҳи томонидан тергов якунланишини ва даъво судга ўтказилишини кутаётгани доимий айтиб келганди.

Мана шу йилнинг март ойида узоқ вақтдан бери кутилган суд жараёни Схипхолл аэропорти ҳудудида шовқин, шов-шув билан, дунёдаги деярли барча телекомпаниялар камералари остида бошланди. Дарҳол аён бўлди: бу жараён ташкилотчилари учун нимадир нотўғри бажарилди.

Биринчидан, тўртта "айбланувчи" MH17 йўқ қилинишига ҳеч қандай алоқаси йўқ (бу жараён янада ривожланиб бораверса, бу ҳаммага мутлақо аниқ бўлади). Иккинчидан, худди шу шовқинли уриниш Россия махсус хизматлари офицери (яъни, Россия давлати) судга боғлашга уриниш қулаб тушди. Эсингизда бўлса, 2018 йил баҳорида, Россияга қарши Bellincgat тузилмаси таклифига биноан  бутун дунё оммавий ахборот воситалари жар солишди: мана бу - Кремлга олиб борадиган этишмаётган бўғин! Улар маълум бир Олег Иванниковнинг исмини кўрсатдилар. Негадир, MH17 бўйича Гаага судининг биринчи суд мажлисида прокурорлар Иванниковни гумон қилинувчи деб ҳисобланмаслигини ва бу иш билан ҳеч қандай алоқаси йўқлигини оддийгина айтганда, ўша оммавий ахборот воситалари бу ҳақиқатни деярли эътиборсиз қолдирди. Фейк учун, албатта, ҳеч ким кечирим сўрамади.

"Боинг" ҳалокатининг навбатдаги йиллиги яқинлашганда қурбонларнинг яқинларига бу иш барбод бўлгани аён бўлди. Улар гўё жуда кўп ташвишланаётган ўша америкалик элчи Хукстрага ёзган мактубида аниқ кўрсатиб ўтишди. Улар АҚШ судда давлат котиби Жон Керри 2014 йилда гапирган воқеанинг худди шу сунъий йўлдош тасвирларини тақдим этишга чақиришди. Тушунганингиздек, ҳеч қандай суратлар тақдим этилмади. Аммо Хукстра энди қурбонларнинг қариндошларидан хавотирда ва Россияни бирон бир нарсада айбламоқда.

Суддаги барбод бўлганини ва Гаага MH17 ҳалокатининг олти йиллигида жамоатчиликка ҳеч нарса бера олмаслигини тушуниб, бу қатъий қадамни ИҲЕСга даъво билан қилди. Фақатгина санага мўлжаллаб - эътиборни ишдаги ноқулай саволлардан чалғитиш, уни янги судга, суд жараённинг янги чўзилишига олиб келиш.

Хўш, норасмий гуруҳ таркибида бўлса ҳам, ҳеч бўлмаганда Нидерландия билан қандайдир мулоқот бошлашга умид қилган Россия қандай ҳаракат қилиши керак эди? Агар бошқа томон ўзи учун ҳамма нарсани ҳал қилиб қўйган бўлса, қандай мулоқот ҳақида гапириш мумкин?

Сергей Лавровнинг: "Ғарбдаги ташқи сиёсат учун масъул бўлган одамлар ўзаро ҳурмат билан суҳбатлашиш зарурлигини англамайдилар. Эҳтимол, биз улар билан мулоқотни бир мунча вақт тўхтатишимиз керак" - деган сўзларини эсламай иложи йўқ. Айтишимиз мумкинки, Россияни MH17 бўйича маслаҳатлашувлардан чиқариш қарори вазирнинг сўзларини амалга ошириш учун биринчи қадамдир. Биринчиси, аммо охиргиси эмас. Россиянинг европаликларни ўзаро ҳурмат мулоқотига мажбур қилиш йўли бошланди. У узоқ бўлади.

844
Лаборанты обрабатывают флаконы для новой вакцины от коронавируса AstraZeneca

AstraZeneca вакцинаси синовларида қатнашган кўнгилли вафот этди

93
Ҳужжатда "этик мулоҳазалар ва махфийлилик сабаблари туфайли" ўлим сабаблари очиқланмаган, шунингдек, кўнгилли плацебо ёки фаол препарат олганлиги ҳақида ҳам маълумотлар келтирилмаган.

ТОШКЕНТ, 21 окт — Sputnik. Бразилия соғлиқни назорат қилиш бўйича миллий агентлиги - Anvisa - Британия AstraZeneca компанияси ва Оксфорд университетининг коронавирусга қарши вакцинаси синовларида иштирок этган Бразилия фуқароси вафот этганлиги ҳақида хабар берди.

Назорат органи баёноти G1 порталида эълон қилинган.

Ҳужжатда "этик мулоҳазалар ва махфийлилик сабаблари туфайли" ўлим сабаблари очиқланмаган, шунингдек, кўнгилли плацебо ёки фаол препарат олганлиги ҳақида ҳам маълумотлар келтирилмаган.

AstraZeneca G1га вакцинани синовдан ўтказган кўнгилли ўлими бўйича расмий позицияга эга эмаслиги ва ушбу маълумотга изоҳ бермаслигини маълум қилган.

Anvisa маълумотига кўра, вакциналар синови хавфсизлигини баҳолаш бўйича халқаро қўмита ушбу ҳодиса бўйича ўтказилган тергов ишларидан айрим маълумотларни тақдим этган ва синовларни давом эттириш таклифини илгари сурган.

Бразилия ОАВлари "халқаро суриштирув билан боғлиқ манбаларга таяниб" хабар беришларича, COVID-19 асоратларидан вафот этган кўнгилли плацебо олган.

Ушбу ҳолатга Оксфордда изоҳ беришди. Хусусан, университет расмий вакили вакцина хавфсизлигини, унинг синовлари давом эттирилишини маълум қилган.

"Ушбу масала Бразилияда синчковлик билан ўрганилгач, клиник синовлар хавфсизлиги борасида ташвиш юзага келмади. Бразилия регулятори хулосаларига қўшимча равишда ўтказилган мустақил суриштирув ишлари синовларни давом эттиришни тавсия этди", - дейилади баёнотда.

93