Трамп ва Путин “октябрь совғасини” ҳозирлади

865
(Янгиланган 17:19 13.10.2020)
Америкада президент сайловлари яқинлашгани сари, кутилмаганлик омили муҳим. АҚШда “октябрь совғаси” ҳақида гапиришни ёқтиришади. Яъни номзодларнинг тақдирини ҳал қилувчи бирор бир ҳодиса ёки маълумот.

“Сюрприз” ҳам аввалдан ҳозирланган, ҳам кутилмаган бўлиши мумкин – номзоднинг ёрқин иши, янги компромат, табиий офатга муносабат, ташқи сиёсий одим.

Ҳозир бундай “сюрприз” ҳар иккала номзодга даркор, лекин компромат шунчалик кўпки, “хавфли ақлдан озган Трамп” ёки “уйқу босган Байден ва унинг порахўр оиласи билан” кабиларга янги бирор бир нарсани илова қилишнинг ҳожати қолмаган. Ташқи сиёсатга эса, америкаликлар президентга овоз беришда унчалик эътибор беришмайди, рейтингни қўшиш мумкин.

Президент бошқа мамлакат раҳбарлари билан бирор бир нарса ҳақида келишиб олиши мумкин. Масалан, тинчлик ўрнатувчи шахс бўлиш. Трамп сўнгги ой ичида икки марта буни бажарди: аввалига араб-исроил сулҳи, кейин Сербия ва Косово битими. Бироқ бу америкалик сайловчига ҳеч қандай тўғридан-тўғри таъсир ўтказмайди. Унга на Балкан ва Яқин Шарқнинг қизиғи бор.

Лекин Трамп Афғонистондан қўшинларни олиб чиқишни ҳам тезлаштирмоқда. Рождество байрамига келиб барча аскарларни у ердан олиб чиқишга ваъда бермоқда. Буни бажариш қўлдан келмайди, Рождество ҳам 3 ноябрдан кейин ўтган келади. Лекин барча америкаликларга тааллуқли бўлган бир нарса бор – қуролланиш пойгаси, жумладан, ядровий.

Айнан бу ерда мусаффо осмон тўғрисида ўз ғамхўрлигини кўрсатиш мумкин. Буни Трампни ҳам яхши кўради, ахир у бир неча марта унинг Ким Чен Ин билан учрашувлари сабабли АҚШ ядровий қуролга эга КХДР билан урушмаётганини эслатиб ўтганди, Клинтон президент бўлганида эса фалокат бўлган бўларди. Лекин ўйлаб чиқарилган “корейс таҳдиди” аллақачон бироз ёддан кўтарилди ва “октябрь сюрпризи” учун бошқа бирор бир нарсани излаш лозим.

Афтидан кўринишича, Трамп буни топган: у Путин билан битим тузмоқчи. Ҳа, ўша уни тўрт йилдан бери у билан алоқаси борликда айблаб келишаётган Путин билан, устига устак сўнгги ҳафталарда “рус изи” билан боғлиқ воқеалар Оқ уйдаги демократчилар ва Клинтон штабининг махсус операцияси экани ҳақидаги кўплаб тасдиқлар пайдо бўлмоқда.

Шундай экан энди Трамп демократчилар ва “вашингтон ботқоғини” уларнинг ўзларининг “рус мавзуси” билан калтакламоқда – айнан сиз ҳақиқий фитначисизлар, уйдирма Трамп – Путин бирлиги эмас! Трамп реал Путин билан у зўр бўлгани ва Путин уни ҳурмат қилгани учун битим тузяпти – тахминан шундай Трамп америкаликларга ўзининг руслар билан шартномасини сотмоқчи.

Гап нима ҳақида? Кўп жафо чеккан ва амал қилиш муддати ўз ниҳоясига 4 ойдан камроқ қолган СНВ-3 (Стратегик ҳужумкор қуролланиш тўғрисидаги шартнома) ҳақида, шу билан бирга уни аллақачон деярли кўмиб бўлишди. Бироқ айнан Трампнинг ўзи кўмдику? Ҳа, Россия ҳамиша уни узайтиш тарафдори бўлган – кўзда тутилган 5 йилган. Вашингтон эса унга шартноманинг нафи йўқлигини айтиб, уни қайтадан ёзиш, илова қилиш ва умуман уч томонлама қилиш кераклигини таъкидлади.

Яъни унга Хитойни ҳам қўшиш керак. Хитой эса ушбу шартномага қўшишилишга ҳеч қандай хоҳиш билдирмади ва унда Россия ва АҚШга қараганда бундай қуролланиш бир неча баравар камлигини таъкидлади. Москва Пекиннинг ушбу позициясини тўлиқ қўллаб-қувватлади ва АҚШнинг Хитой борасидаги эътирозларига уни музокараларга мажбурлаш билан шуғулланмаслигини айтди.

Бунинг устига улар ўзларини шартнома уларга қараганда Россияга кўпроқ керакдай тутишди ва умуман агар Москва Америка талабларини 3 октябргача қабул қилишга шошилмаса, кейин узайтириш шартларни янада қатъийлашади.

Россия бундай арзон усулларга хотиржамлик билан муносабат билдирди. Пировардида шартнома ҳар икки томонга керак. Кремль Трампни битимни имзолашга рағбатлантиришга уринмоқчи бўлмаган, лекин ўтган ҳафта Владимир Путин эслатдики, Жо Байден СНВ-3 ни узайтириш ёки янги шартномани тузишга ваъда берган – ва “бу келажакдаги эҳтимолий ўзаро ҳамкорликнинг жуда жиддий элементи”.
Шундан сўнг бир неча Америка нашрларида Оқ уй ва конгрессдан ахборот сизиши пайдо бўлди: “Президент Дональд Трамп сайловларгача СНВ бўйича шартнома тузишга Россия томонининг розилигини олишга умид қилмоқда”.

“Трамп маъмурияти Қўшма Штатлар ва Россия ўртасида янги ядровий битим тузиш учун президент Владимир Путин ва Россия хавфсизлик кенгаши раҳбари Николай Патрушевнинг розилиги олди деб ҳисоблайди. Битим устидаги иш бир ҳафта ичида якунланиши мумкин.

Президент маъмуриятидаги амалдорлардан бири қарор энг юқорида даражада Миллий хавфсизлик кенгаши ва Давлат департаментида қабул қилинганини маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, Сенатнинг халқаро муносабатлар қўмитаси ва миллий хавфсизлик бўйича ишчи гуруҳнинг айрим аъзолари бу муҳокамаларнинг якуний материалларини олишган”. Нашрнинг таъкидлашича, сайловолди ядровий битим устидаги янги иш жадвали “юқори мансабдор республикачилар ва айрим Оқ уй вакиллари учун сюрприз бўлди”.

Кремль, табиийки, босиқлик билан муносабат билдирди: “Манбалар хабарига муносабат билдирмаймиз, жуда кўп фейк бор. Бу мавзу долзарб, у биз учун алоқадаги америкаликлар учун устувор саналади. Экспертлар даражасида мулоқотлар давом этмоқда”. Трамп очиқ-ойдин сюрприз ҳозирламоқда: Путин билан келишув.

Барчаси икки президентнинг қўшма баёноти билан чекланади. Ёки бу ҳадли битим бўлади ва унда бўлажак янги шартноманинг чизиқлари белгиланади ва СНВ-3 муайян бир муддатга узайтирилиши эълон қилинади (камида 5 йилга, балки, икки ёки уч йилга).

Наҳотки Вашингтон ҳақиқатдан ҳам бундай қадам ташлашга тайёр? Ахир АҚШ махсус вакили Маршалл Биллингсли ташқи ишлар вазири ўринбосари Сергей Рябков билан 5 октябрь куни Хельсинкидаги музокараларда “муҳим ривожланиш”га эришилгани ва томонлар битим сари яқинлашганларини маълум қилган эди, Рябков америка оптимизмидан ҳайрон бўлди.

“Музокаралар ёндашувларда катта турли сақланишлар борлигини кўрсатди. Биз умуман муайян асосий йўналишлар ва кейинги иш параметрлари ҳақида гапиришга имкон бериши мумкин бўлган ҳадли келишувга ўтишимиз мумкин деб биламиз. Лекин фақат бундан вариантни бўлиши мумкин деб ҳисоблаймиз.

Биз яқинлашмадик, мен буни таъкидлайман ва биз АҚШ билан сўнгги пайтда бундай келишувга эришишга яқинлашмаганмиз. Америкаликларнинг ишни гўёки биз бундай келишув остонасида турганимиз ва озгина қолгани ва бунга эришилади деб кўрсатиши тушунарсиз, асоссиз.

Шундай бўлса ҳам Биллингсли ва Рябков учрашуви 2 октябрда Женевада бўлиб ўтган Россия хавфсизлик кенгаши котиби Николай Патрушев ва АҚШ президентининг Миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Роберт О’Брайен музокараларинг ўзига хос давоми бўлди. Бу уларнинг илк шахсий учрашуви эди (бунга қадар Трампнинг маслаҳатчиси Жон Болтон эди) ва айнан уларнинг натижалари америка оптимизмини келтириб чиқарган.

Далил тахмин қилиш мумкинки, у Россиянинг бирор бир ён бериши билан боғлиқ эмас, балки СНВ-3 ни узайтириш тўғрисидаги ҳадли ҳужжатни имзолаш тўғрисидаги сиёсий, муҳим келишувга эришилгани билан боғлиқ.

Шундан сўнг Биллингсли ва Рябковнинг Хельсинкидаги музокараларида, америкаликлар (одатдаги каби) босим тактикасини давом эттиришди: балки руслардан бирор бир ён бериш ва силжишни талаб қилиш олишга муваффақ бўлиш мумкин?

Муваффақ бўлинмайди – биз тарафдан сиёсий розилик аллақачон бор, лекин у аниқ шартларда берилган: ҳеч қандай Хитой, шартномани муддатга узайтириш, янгисини ишлаб чиқишга вақт. Агар Трамп рози бўлса, унга “октябрь совғаси”да ёрдам беришга тайёрмиз.

Яқин кунларда биз Трампнинг фикрини биламиз, нимадир менга шипшитяптики, у унинг қайта сайланишига ёрдам берувчи Путин билан қўшма ҳужжатни имзолаш имкониятини қўлдан бой бермайди. Ва унинг фаолиятидаги сўнгиси эмас.

Манба: РИА Новости.

865
Сотрудники службы электронной разведки Британского правительства во время макетного сценария кибератаки

Олимпиада-Навальний жанжали: АҚШ ва Британия энг қимматли нарсасини қутқармоқда

267
(Янгиланган 17:49 21.10.2020)
АҚШ ва Буюк Британиянинг Россияга нисбатан Жанубий Корея ва Япониядаги Олимпиада ўйинларига киберҳужум уюштирганлик тўғрисидаги айбловлари замирида бошқа мақсад ётибди.

ТОШКЕНТ, 21 окт — Sputnik. АҚШ ва Буюк Британия томонидан илгари сурилган Россиянинг Жанубий Корея ва Япониядаги Олимпиада ўйинларига киберҳужум уюштирганлик тўғрисидаги айбловлари мамлакатимизда бир мунча ҳайратда қолиш билан қарши олинди, дея ёзади РИА Новости колумнисти.

Таажжубланиш сабаби оддий: Москванинг дунё ва спортга қарши абсурд жинояти ҳақидаги навбатдаги асоссиз иғволар маъносиз бўлиб кўринади.

Бир томондан, Ғарбнинг русофоб медиакампанияси шундоқ ҳам яхши ишлаб келмоқда. Алексей Навальний билан боғлиқ ҳодиса охиригача етказилмаган. Янги уйдирмани тарқатишга ҳеч қандай зарурият йўқдек гўё, айниқса, шундай юқорида даражада – ташқи сиёсий идоралари ва асосий махсус хизматлар раҳбарлари. Бошқа томондан эса, илгариги тажриба, жумладан, россиялик блогер билан боғлиқ ҳодиса, Москвага қарши ҳар қандай ҳолда жиддий ва оғриқли бирор бир чоралар қабул қилинишига умид қилмасликни кўрсатади.

Вашингтон ва Лондоннинг бир пайтнинг ўзидаги баёноти икки пойтахтнинг кўзлаган умумий мақсади борлигидан далолат беради.

Лекин гап аниқ нима ҳақида бориши мумкин?

Жумбоқнинг ечимини, ҳойнаҳой, Токио ва Сеул таҳририятидан излаш лозим. Япония ҳукумати “тегишли маълумотларни” йиғиш учун танаффус олиб, муносабат билдиришдан бош тортди. Жанубий Корея ҳукумати ҳам индамасликни афзал билди.

Хакер
© Sputnik / Владимир Трефилов

Кўринишидан, ҳар икки мамлакат расмийлари ва махсус хизматлари (айтганча, Ғарбнинг минтақадаги асосий иттифоқдошлари) америка-британия операциясидан олдиндан воқиф қилинмаган ва энди безовталаниб алданиб қолмаслик ва ўта эҳтиёткор позицияни эгаллаш учун воқеалар ривожига қараб иш тутишга мажбурлар. Масалан, Япония Олимпия қўмитаси шундай қилди. Қўмита ўз ишига киберҳужум таъсирини сезмаганлигига ишонтирди.

Шундай экан юқори эҳтимоллик билан янги Россияга қарши кампаниянинг асосий мақсади, ғалати бўлишига қарамасдан, умуман бизнинг мамлакат эмас, балки қолган дунё. Биринчи навбатда Ғарбнинг ўзи. Русофоб мавзуси бу ерда шунчаки одатдаги қулай восита бўлади.
Ахборот пропаганда устунлиги АҚШ гегемониясининг энг муҳим қисмидир. Буюк Британия эса анъанавий равишда бу масалада унга жуфтлик, зеро айнан Атлантиканинг ҳар икки томонидаги энг нуфузли инглиз ОАВлари мажмуасини глобал медиамайдони деб аташади. Икки мамлакатнинг сиёсат, махсус хизмат соҳасидаги яқинлиги шундоқ ҳам аввалдан маълум.

Қўшма Штатларнинг улуғвор қудратининг босқичма-босқич таназзули ва Британия Бирлашган Қироллигининг халқаро майдондаги яширин таъсирининг яққол сусайиши сўнгги йилларда одатдаги воқеликка айланди. Аммо ушбу жараёнлар асосан иқтисодий, бюрократик ва айрим сиёсий механизмларга бориб тақалади.

Шу билан бирга икки давлат ҳукмронлиги ҳозиргача шубҳасиз бўлган соҳалара ҳам бор. Америка армиясининг НАТОдаги устунлигига, континентал Европанинг ҳеч бир ОАВ Британиянинг “Times” ёки Американинг “CNN” билан нуфуз бўйича беллашишга қодир эмаслигига шубҳа қилмаса бўлади. Айнан Океан ортида жамоат фикрини назорат қилувчи Twitter ва Facebook каби кучли восита борлигини айтмаса ҳам бўлади.

Вашингтоннинг RT ёки Хитойнинг TikTok᾽га қарши қатъий сиёсати у ерда бундай тузилмаларнинг аҳамиятини жуда яхши билишларини тасдиқлайди. Лекин геосиёсий рақибларнинг шахсий жуда жиддий медиаресурслари бор, Штатлар аллақачон одат қилган ва шунчаки ўзларида уларнинг ишларини бўғиш учун чора кўришади.

Америка-Британия ва пропаганда тандеми учун Ғарбнинг ўзида рақибларнинг пайдо бўлиши янада оғирроқ бўларди. Айнан шу рўй бермоқда. Навальний иши улар учун ёқимсиз ва исталмаган жараён бўлганининг далили бўлди.

Россиядан блогер атрофидаги жанжал бундан безор бўлингандек бўлиб кўриниши мумкин, лекин у аслида ўзига хос нодир, чунки бу бутунлигича ва тўлиқ Берлиннинг ижодидир.

Ҳа, Германия стандарт русофоб мавзудан фойдаланди, лекин у уни “катта ҳамкорларидан” юлқиб олди ва мустақил ўйинида ишлатди.

Немислар Навальнийни назорат қилишмоқда. У уларга керак бўлган нарсани гапиради: “Шимолий оқим-2” ҳимоясидан тортиб уни қўллаб-қувватламаган америкаларга нисбатан. Дунё учун бир неча кунга асосий янгиликлар манбаи немис нашрлари бўлди, инглиз ОАВлари эса улардан иқтибос келтириб, чоп қилишга мажбур бўлишди.

Бунда Олимпиадага ҳужум қилган рус хакерлари ҳақидаги воқеа мутлақо алоҳида маънога эга бўлади. Амалда унинг ёрдамида америкаликлар ва британияликлар янгиликлар тартибидан Навальний мавзусини узил-кесил олиб ташлашга ҳаракат қилишмоқда – зеро бу, аслида, рақибларининг лойиҳаси. Қолаверса, Вашингтон ва Лондоннинг умуман глобал медиасиёсий майдонда бир неча муддат немислар бошчилигида Европани ўзига бўйсундирган назоратни ўзига қайтариб олиши муҳим.

Энг яхши усул эса яна битта Россияга қарши мавзуни ўйлаб топиш.

Ҳар икки томон ҳам мамлакатимизга нисбатан ўта нодўстона риторикадан фойдаланишига қарамасдан, уларнинг келишмовчиликлари Россияга қўл келади (кўплаб мамлакатларга ҳам), зеро Ғарб ичида низони кучайтиради ва унинг қулашини тезлаштиради.

Қисқа муддат бўлса Германиянинг биринчи марта дунё сиёсий-ахборот майдонида назоратни эгаллашга муваффақ бўлганини қоидадан истисно эмас, балки биринчи қалдирғоч деб қабул қилиш лозим. АҚШ ва Буюк Британия аста-секинлик билан медиаустунликни йўқотишга тайёрланса ҳам бўлади, зероки уларга нафақат рақиблар, балки яқин иттифоқдошлар ҳам қарши чиқмоқда.

267
Поисковые работы на месте крушения малайзийского лайнера Boeing 777 в районе Шахтерска

Европаликларни Россия билан ўзаро ҳурмат билан мулоқот қилишга мажбурлаш бошланди

847
(Янгиланган 13:48 20.10.2020)
Европа Россия Федерациясининг MH17 рейсининг ҳалокатга учраш ҳолати бўйича Нидерландия ва Австралия уч томонлама маслаҳатлашувлардан чиқиши тўғрисидаги қарори юзасидан катта шовқин кўтарди.

Владимир Корнилов. Европа Россия Федерациясининг MH17 рейсининг ҳалокатга учраш ҳолати бўйича Нидерландия ва Австралия уч томонлама маслаҳатлашувлардан чиқиши тўғрисидаги қарори юзасидан катта шовқин кўтарди.

Шу ўринда бу шовқиннинг моҳияти ва унга қўшилган юқори лавозимли амалдорларнинг оғзидан янграётган фейклар, - ўз-ўзидан Ғарб фожианинг ҳақиқий сабабларини аниқлаш борасидаги ниятлари ёлғонлигини тасдиқлайди.

Нидерландия ташқи ишлар вазири Стеф Блокнинг расмий баёноти: "Бугун Россия Федерацияси MH17 рейсини йўқ қилиши учун жавобгарлиги бўйича музокараларни тўхтатиш тўғрисида бир томонлама қарор қабул қилди". Мана қандай! Маълум бўлишича, қаердадир "Россиянинг жавобгарлиги тўғрисида" музокаралар олиб борилган экан, ва биз бунга шубҳа ҳам қилмаганмиз.

Эслатиб ўтамиз, 2014 йил июлида ҳалокатга учраган Малайзия “Боинг” сабаблари бўйича биринчи маслаҳатлашувлар ўтган йилнинг бошида бўлиб ўтган эди.

Россия томони дарҳол “Ҳалокат учун “Россия ҳуқуқий жавобгарлик тан олиши” эмас, балки воқеа ва унинг ҳақиқий сабабларини аниқлаш билн боғлиқ барча масалалар уларнинг эътибори марказида бўлади", деб белгилади. Шу билан бирга Москва муҳим масалалардан бири - уруш зонаси устидан ҳаво ҳудудига ёпиб қўймагани учун Украинанинг жавобгарлик масаласини кўриб чиқиш кераклигини алоҳида таъкидлаганди.

Ва, албатта, Блок бу ҳақда яхши билади. Аммо атайин ҳақиқатни бузиб кўрсатишга киришади. Ўз пассажида Россиянинг самарасиз маслаҳатларни давом эттиришдан бош тортиши "қурбонларнинг қариндошлари учун айниқса оғриқли".

Москванинг бу қарори туфайли қоралашга шошилган кўплаб Ғарб арбоблари ҳам қурбонлар мавзусини ўз манфаати йўлида фойдаланишга уринмоқда. Хусусан, АҚШнинг Нидерландиядаги элчиси Пит Хукстра Россиянинг маслаҳатлашувлардан чиқишини "қурбонларнинг қариндошларига ва уларнинг адолатга бўлган интилишига яна бир зарба" деб айтди.

Бундай янгиликларни расмийлар томонидан тақдим этилган шаклда қабул қиладиган айрим голландияликларнинг реакцияси шунчаки қаттиқроқ бўлиши ажабланарли эмас. Масалан, Блокнинг ўқувчиларидан бири зудлик билан Россияга нисбатан дарғазаб маслаҳатларни берди: "Зудлик билан барча русларни Нидерландиядан чиқариб юборинг, элчихонани ёпинг, дарҳол Россия билан ташқи савдони тўхтатинг, бошқа Россия газини сотиб олманг. Флотимизни Қримга юборинг".

Шарҳловчиларнинг деярли ҳеч бири кўнгли қолган Голландия жамоатчилигига Москва ушбу қадамининг сабабларини аниқ тушунтирмаяпти.

Россия ТИВ, агар голландияликлар охир-оқибат бошқа йўлни танламаганда - инсон ҳуқуқлари бўйича Европа судига Россияга қарши даъво аризаси билан мурожаат қилмаганда, маслаҳатлашувларни мамнуният билан давом эттиришини тушунтирди (айтмоқчи, у ерда катта умидлар бор эди). ТИВ баёнотида: "Нидерландиянинг бундай нодўстона ҳаракатлари уч томонлама маслаҳатлашувларни давом эттиришни ва уларда иштирокимизни маъносиз қилади. Уч томонлама маслаҳатлашувларни бузилиши учун жавобгарлик бутунлай расмий Гаага юклатилади. Ғарб матбуоти бу ноқулай ҳолатни таъкидламасликка ҳаракат қилади ёки ҳатто умуман эсламаяпти. Дарвоқе, Гаага судига даъво аризаси билан уларнинг қариндошларига зиён етказишди.

Sputnik/RUPTLY/МИД РФ/Минобороны Азербайджана, Минобороны Армении

Ҳақиқат шундаки, иккинчиси номидан индивидуал даъволар Гаага судига бир неча бор берилган. Биринчи бундай баёнот 2016 йилдан бери кўриб чиқилиб, кейинчалик янги даъво билан тўлдирилди. Яъни, MH17 иши авжида эди. Шу йилнинг 10 июлида Нидерландия ҳукумати худди шу судга давлатлараро даъво аризасини ёзишданва ҳатто у ерда олдин кўриб чиқилаётган ишларни қўллаб-қувватлаш учун берилганлигини иккиюзламачилик билан даъво қилишдан яхшироқ нарсани тополмади.

Ва бу  - Голландия томонида аниқ ёлғон. Жаҳон ҳуқуқий капитали бўлган Гаага давлатлараро суд даъвоси Гаага судига берилганда, у ерда бир хил иш бўйича ҳал қилинган барча алоҳида ишлар мамлакатлар ўртасидаги низо тугагунча бир зумда тўхтатилишини билмаслигини тасаввур қилиш қийин. Бу 2018 йилда Европа Кенгашига аъзо давлатлар томонидан бир овоздан қабул қилинган Инсон ҳуқуқлари тизимига оид Европа конвенциясини ислоҳ қилиш тўғрисидаги Копенгаген декларациясининг 45-бандида аниқ кўрсатилган.

Яъни, Гаага MH17 қурбонларининг қариндошлари орқасидан яширинмоқда, бироқ шу билан бирга уларнинг даъволари бўйича суд қарорини бир неча йилга кечиктирмоқда (ва Гаага судида давлатлараро ишларни кўриб чиқиш жуда узоқ вақт талаб қилиши мумкин). Голландия матбуоти, албатта, бу ҳақда ёзмайди.

Шуни ҳам ёнддан чиқармаслик керакки, Нидерландиянинг Гаага судига киритилган арз-даъвоси бошқа юридик ташкилот - БМТнинг Халқаро суди билан манфаатлар тўқнашувини келтириб чиқармоқда, у ерда Украинанинг Россияга қарши ишини кўриб чиқилмоқда, унда ҳам MH17 учун жавобгарлик назарда тутилган.

Европа суди (ЕИдаги энг юқори инстанцияси) 2014 йилда Гаага суди томонидан кўриб чиқилган давлатлараро ишлар бошқа халқаро суд органларининг юрисдикциясини бузмаслиги керак деган фикрни билдирганди. Яъни, Голландия ҳукумати нафақат алоҳида ишларни кўриб чиқишни кечиктирмоқда, балки турли инстанциялар ўртасида манфаатлар тўқнашувини келтириб чиқармоқда, бу ҳам ишга халақит қилиши мумкин.

Қонуний савол туғилади: нима учун Гаага ИҲЕСга суд жараёнларини ва Россия билан маслаҳатлашувларни  бир вақтнинг ўзида шиддат билан бошлаши, айнан ҳозирда ўзининг жанжалли даъвосини топшириши керак эди? Голландия матбуоти Москванинг қарорини “чайнаб”, негадир ўзларининг бош вазири Марк Рюттенинг бу саволга жавобини талаб қилмаяпти. У шунчаки "енг яхши вақтни танлаганини" айтиб, нима учун шундай деб ўйлашини тушунтиришдан бош тортди.

Аммо жавоб аниқ. Дастлаб Голландия ҳукумати Халқаро Тергов Тергов гуруҳи томонидан тергов якунланишини ва даъво судга ўтказилишини кутаётгани доимий айтиб келганди.

Мана шу йилнинг март ойида узоқ вақтдан бери кутилган суд жараёни Схипхолл аэропорти ҳудудида шовқин, шов-шув билан, дунёдаги деярли барча телекомпаниялар камералари остида бошланди. Дарҳол аён бўлди: бу жараён ташкилотчилари учун нимадир нотўғри бажарилди.

Биринчидан, тўртта "айбланувчи" MH17 йўқ қилинишига ҳеч қандай алоқаси йўқ (бу жараён янада ривожланиб бораверса, бу ҳаммага мутлақо аниқ бўлади). Иккинчидан, худди шу шовқинли уриниш Россия махсус хизматлари офицери (яъни, Россия давлати) судга боғлашга уриниш қулаб тушди. Эсингизда бўлса, 2018 йил баҳорида, Россияга қарши Bellincgat тузилмаси таклифига биноан  бутун дунё оммавий ахборот воситалари жар солишди: мана бу - Кремлга олиб борадиган этишмаётган бўғин! Улар маълум бир Олег Иванниковнинг исмини кўрсатдилар. Негадир, MH17 бўйича Гаага судининг биринчи суд мажлисида прокурорлар Иванниковни гумон қилинувчи деб ҳисобланмаслигини ва бу иш билан ҳеч қандай алоқаси йўқлигини оддийгина айтганда, ўша оммавий ахборот воситалари бу ҳақиқатни деярли эътиборсиз қолдирди. Фейк учун, албатта, ҳеч ким кечирим сўрамади.

"Боинг" ҳалокатининг навбатдаги йиллиги яқинлашганда қурбонларнинг яқинларига бу иш барбод бўлгани аён бўлди. Улар гўё жуда кўп ташвишланаётган ўша америкалик элчи Хукстрага ёзган мактубида аниқ кўрсатиб ўтишди. Улар АҚШ судда давлат котиби Жон Керри 2014 йилда гапирган воқеанинг худди шу сунъий йўлдош тасвирларини тақдим этишга чақиришди. Тушунганингиздек, ҳеч қандай суратлар тақдим этилмади. Аммо Хукстра энди қурбонларнинг қариндошларидан хавотирда ва Россияни бирон бир нарсада айбламоқда.

Суддаги барбод бўлганини ва Гаага MH17 ҳалокатининг олти йиллигида жамоатчиликка ҳеч нарса бера олмаслигини тушуниб, бу қатъий қадамни ИҲЕСга даъво билан қилди. Фақатгина санага мўлжаллаб - эътиборни ишдаги ноқулай саволлардан чалғитиш, уни янги судга, суд жараённинг янги чўзилишига олиб келиш.

Хўш, норасмий гуруҳ таркибида бўлса ҳам, ҳеч бўлмаганда Нидерландия билан қандайдир мулоқот бошлашга умид қилган Россия қандай ҳаракат қилиши керак эди? Агар бошқа томон ўзи учун ҳамма нарсани ҳал қилиб қўйган бўлса, қандай мулоқот ҳақида гапириш мумкин?

Сергей Лавровнинг: "Ғарбдаги ташқи сиёсат учун масъул бўлган одамлар ўзаро ҳурмат билан суҳбатлашиш зарурлигини англамайдилар. Эҳтимол, биз улар билан мулоқотни бир мунча вақт тўхтатишимиз керак" - деган сўзларини эсламай иложи йўқ. Айтишимиз мумкинки, Россияни MH17 бўйича маслаҳатлашувлардан чиқариш қарори вазирнинг сўзларини амалга ошириш учун биринчи қадамдир. Биринчиси, аммо охиргиси эмас. Россиянинг европаликларни ўзаро ҳурмат мулоқотига мажбур қилиш йўли бошланди. У узоқ бўлади.

847
Лаборанты обрабатывают флаконы для новой вакцины от коронавируса AstraZeneca

AstraZeneca вакцинаси синовларида қатнашган кўнгилли вафот этди

95
Ҳужжатда "этик мулоҳазалар ва махфийлилик сабаблари туфайли" ўлим сабаблари очиқланмаган, шунингдек, кўнгилли плацебо ёки фаол препарат олганлиги ҳақида ҳам маълумотлар келтирилмаган.

ТОШКЕНТ, 21 окт — Sputnik. Бразилия соғлиқни назорат қилиш бўйича миллий агентлиги - Anvisa - Британия AstraZeneca компанияси ва Оксфорд университетининг коронавирусга қарши вакцинаси синовларида иштирок этган Бразилия фуқароси вафот этганлиги ҳақида хабар берди.

Назорат органи баёноти G1 порталида эълон қилинган.

Ҳужжатда "этик мулоҳазалар ва махфийлилик сабаблари туфайли" ўлим сабаблари очиқланмаган, шунингдек, кўнгилли плацебо ёки фаол препарат олганлиги ҳақида ҳам маълумотлар келтирилмаган.

AstraZeneca G1га вакцинани синовдан ўтказган кўнгилли ўлими бўйича расмий позицияга эга эмаслиги ва ушбу маълумотга изоҳ бермаслигини маълум қилган.

Anvisa маълумотига кўра, вакциналар синови хавфсизлигини баҳолаш бўйича халқаро қўмита ушбу ҳодиса бўйича ўтказилган тергов ишларидан айрим маълумотларни тақдим этган ва синовларни давом эттириш таклифини илгари сурган.

Бразилия ОАВлари "халқаро суриштирув билан боғлиқ манбаларга таяниб" хабар беришларича, COVID-19 асоратларидан вафот этган кўнгилли плацебо олган.

Ушбу ҳолатга Оксфордда изоҳ беришди. Хусусан, университет расмий вакили вакцина хавфсизлигини, унинг синовлари давом эттирилишини маълум қилган.

"Ушбу масала Бразилияда синчковлик билан ўрганилгач, клиник синовлар хавфсизлиги борасида ташвиш юзага келмади. Бразилия регулятори хулосаларига қўшимча равишда ўтказилган мустақил суриштирув ишлари синовларни давом эттиришни тавсия этди", - дейилади баёнотда.

95