Джамшид Кучкаров

ЕОИИга кузатувчи сифатида қўшилиш Ўзбекистон ислоҳотларига салбий таъсири йўқ Қўчқоров

391
(Янгиланган 16:02 11.05.2020)
Ўзбекистон бош вазири ўринбосари Жамшид Қўчқоров Ўзбекистоннинг ЕОИИда кузатувчи сифатидаги иштироки хусусида фикрларини билдирди.

ТОШКЕНТ, 11 май — Sputnik. Ўзбекистон бош вазири ўринбосари, иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Жамшид Қўчқоров Ўзбекистоннинг ЕОИИда кузатувчи сифатидаги иштироки республикада амалга оширилаётган ислоҳотларга қандай таъсир кўрсатиши ҳақидаги саволга жавоб берди.

“Ҳақиқатдан ҳам, бу ўринли савол. Шуни ишонтириб айтиш мумкинки, Ўзбекистонда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларга салбий таъсири йўқ. Чунки биринчи навбатда ўзингиз ҳам кўриб чиқаётган қарор лойиҳасида Ўзбекистон ЕОИИ билан ҳамкорликда кузатувчи мақоми билан иштирок этмоқчи. Демак, Ўзбекистон иттифоқнинг барча ишчи органлари фаолиятида иштирок этишда бемалол фикр билдириш ҳуқуқига эга бўлади, фақат қарор қабул қилиш жараёнида бундан мустасно. Умуман очиқ ҳужжат бўладиган бўлса, ҳаммаси билан танишиш имкониятига эга.

Бунинг ислоҳотларга қандай аҳамиятга эга, демоқчи бўлсак, авваламбор шуни айтиш керакки, биз кўплаб ислоҳотларни ҳамманинг хабари бор, маълум маънода, айрим шу мамлакатларда орқада қолган ҳолда амалга оширяпмиз. Улар шу ислоҳотларни аввалроқ қилган. Кўп марта муҳтарам давлатимиз раҳбари ҳам айтиб ўтганлар, анча вақтни йўқотиб қўйдик. Шунинг учун маълум маънода, ўрганишимиз ҳам мумкин.

Иккинчи томондан қарайдиган бўлсак, яъни эртага тўлақонли аъзо бўлсак, мана шу ислоҳотларга таъсири бўладими, деб айтадиган бўлсак, йўқ. Бу ҳам қайтанга рақобатни кучайтиради. Биз маълум бир бозорларда ўз ўрнимизни топишга мажбурмиз. Бунинг битта-ю битта йўли – иқтисодиёт тармоқларининг рақобатдошлигини таъминлаш. Шунинг учун бирор бир ислоҳотлар учун салбий томонларини кўрмаяпмиз. Буни кўплаб экспертлар айтяпти”, - деди Қўчқоров.

Қўчқоров инвестицион лойиҳалар бўйича тадбирлар салбий таъсир остида қолмаслиги учун амалга ошириладиган ишлар ҳақида гапирди.

“Ислоҳотлар билан бирга кўплаб Ўзбекистонда инвестиция лойиҳалари амалга оширилмоқда. Бу жараёнда бир қатор божхона тўловлари бўйича имтиёзларни белгиланган ва х.з. Бу тадбирлар қандайдир салбий таъсирга тушмаслиги учун тармоқлар бўйича бўлиниб, қисқа, ўрта ва узоқ муддат давргача “отсрочкалар” оламизки, агар вақти келиб аъзо бўладиган бўлсак, бу давр ичида биз тегишли тармоқларда рақобатдошлиги ошириб, оёққа қўйиб оламиз. Мана шулар ҳисобига қараб гапирадиган бўлсак, бизда бундай бир хавф – хатарга ўрин йўқ”, - деб таъкидлади бош вазир ўринбосари.

Ҳукумат вакили ислоҳотлар борасида мисол келтирди.

“Биринчидан ҳар қандай ислоҳотни заминида макроиқтисодий барқарорлик туради. Масалан, Европа Иттифоқи ҳақида гапирадиган бўлсак, унда ҳамма мамлакатлар бюджет тақчиллигини 3 фоиздан оширмаслик ҳақида келишувга келган. Демак, макроиқтисодий барқарорлик бир индикаторлардан бири. ЕОИИ худди шундай талабни қўймоқда. Яъни маъноси йўқ талаб эмас, макроиқтисодий барқарорликка хизмат қиладиган талаб. Аксинча, бизнинг ислоҳотларга хизмат қилади.

Акциз солиқлари ҳақида гапирадиган бўлсак, ЕОИИ талабларига биноан қайси товарларга ички маҳсулотларга акциз солиғи қўлланилаётган бўлса импорт қилинаётганда, фақат шуларга қўлланилиши керак. Улар ставкалари ҳам бир хил бўлиши керак. Бу талаб нима, бизга қандайдир манфаатларимизга зид-ми?, деган савол берадиган бўлсак? Булар ҳам ўз-ўзидан пайдо бўлган талаб эмас, бу халқаро валюта жамғармасининг ҳам, жаҳон савдо ташкилотининг ҳам талаби. Шунинг учун иккита мисолдан кўриниб турибдики, булар ҳаммаси ЕОИИ кўплаб иқтисодий талаблари ҳам ўша дунёни катта қисмида тан олинган, халқаро ташкилотлар томонидан қўлланилаётган талаб ва тартиб-таомилларидан келиб чиққан.

Шунинг учун яна бир карра ҳурматли сенаторларимизга ишонтириб айтаман, буни иқтисодий ислоҳотларга салбий таъсири йўқ. Қолаверса, муҳтарам президентимиз Шавкат Миромонович Мирзиёев бир неча марта айтганлар, Ўзбекистон ўзининг иқтисодий сиёсатини эркин амалга оширади, бу гап суверенитет ёки бир нима ҳақида эмас, деб айтганлар”, - деб таъкидлади Қўчқоров.    

Мунозара якунида сенаторлар Ўзбекистон Республикасининг ЕОИИда “кузатувчи давлат” мақомида иштирок этиш таклифини маъқуллашди.

Олий Мажлис Сенатининг тегишли қарори қабул қилинди.

391
Мавзу:
Ўзбекистон ва ЕОИИ – интеграция истиқболлари (65)

Товарларнинг нархларини чет-эл валюталарига боғлаш мумкин бўлди

321
“Валютани тартибга солиш тўғрисида”ги қонунга киритилган қўшимчаларга кўра, эндиликда товарларнинг нархлари чет-эл валюталари ва шартли бирликларига боғланиши мумкин.

ТОШКЕНТ, 24 янв — Sputnik. 22 январь куни қабул қилинган қонун билан “Валютани тартибга солиш тўғрисида"ги қонунга қўшимчалар киритилди.

Унга мувофиқ, Ўзбекистонда реализация қилинадиган товарлар (ишлар, хизматлар) нархлари чет эл валюталарига ва шартли бирликларга боғланиши мумкин. Бу тартиб фақат президент қарорлари асосида давлат-хусусий шериклик тўғрисидаги битимлар ва Ҳукумат орқали жалб этилган чет эл инвестициялари лойиҳаларига тааллуқли. Бунга қадар мазкур тартиб мавжуд эмас эди.

Концессиялар билан боғлиқ муносабатлар “Давлат-хусусий шериклик тўғрисида”ги қонунда ўз аксини топмоқда.

Концессия лойиҳаларини рўёбга чиқариш ДХШ лойиҳалари учун белгиланган тартибда амалга оширилади.

Эндиликда фақатгина қиймати 1 млн доллардан ортиқ лойиҳаларининг тендер ҳужжатлари ва ДХШ тўғрисидаги битимларнинг лойиҳалари келишилади.

Киритилган қўшимчалар билан маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг давлат-хусусий шериклик соҳасидаги ваколатлари белгиланди.

Давлат-хусусий шериклик лойиҳаларига оид маълумотларнинг эълон қилинадиган қисми аниқлаштирилди.

Хусусан, бунда расмий веб-сайтларга лойиҳа тарафлари, фаолият йўналиши, жойлашган ери, лойиҳа муддати ва умумий қиймати, товарлар, давлат томонидан қўллаб-қувватлаш ҳажми ва турларига оид маълумотлар жойланади.

321

Ўзбекистонда энергия соҳасида қандай ишлар амалга оширилмоқда

232
(Янгиланган 17:25 24.01.2021)
Ўзбекистон Энергетика вазирлиги, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, “ACWA Power” компанияси ўртасидаги эришилган келишувлар изчил амалга оширилмоқда.

ТОШКЕНТ, 24 янв — Sputnik. Ўзбекистонда экологик тоза энергия ишлаб чиқаришни 2500 МВтга ошириш бўйича энергетика лойиҳалари ижроси йўлида учта асосий босқич амалга оширилди.  Бу ҳақда Энергетика вазирлиги хабар қилмоқда.

Улар 2020 йил март ойида Ўзбекистон Энергетика вазирлиги, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, “ACWA Power” компанияси ўртасидаги имзоланган келишувлар асосида амалга оширилмоқда.

Умумий инвестициявий қиймати 2,5 миллиард доллар ва умумий қуввати 2 500 МВт бўлган учта йирик энергетика лойиҳалари доирасидаги янги ишланмалар амалга оширилмоқда:

  • қуввати 1500 МВт бўлган Сирдарё ИЭС қурилишининг расмий бошланиши;
  • Бухоро ва Навоий вилоятларида умумий қуввати 1000 МВт бўлган иккита шамол электр станцияси бўйича электр энергиясини сотиб олиш бўйича иккита келишув;
  • Инвестиция келишувлари.

Таъкидланишича, мазкур учта лойиҳанинг амалга оширилиши Ўзбекистоннинг энергетик қувватларини талаб даражасида ошириш кафолати ҳисобланади. Чунки 2030 йилга бориб электр энергияси истеъмоли 110 миллиард кВт соатга етиши кутилмоқда.

Улар, шунингдек, Ўзбекистонда энергия самарадорликни ошириш, энергия тежовчи технологияларни жорий этиш, шунингдек энергетика секторида яқинда амалга оширилган ислоҳотлар доирасида қайта тикланадиган энергия манбаларини ишлаб чиқиш ва жорий этиш бўйича миллий дастур билан келишилади.

Ўзбекистон энергетика вазири Алишер Султонов юқоридаги босқичлардан ўтиш юклатилган мажбуриятлар бажаралаётганидан далолат беришини таъкидлади.

“Ўзбекистонда экологик тоза энергия ишлаб чиқаришни кўпайтириш маълум вақт давомида ишланмалар ва инвестициялар соҳасидаги кўплаб мақсадларга эришишни кўзда тутади. Режаларимизнинг самарали амалга оширилиши Ўзбекистонга катта миқдордаги инвестицияларни жалб қилиш ва мамлакатимиз энергетик мақомини ошириш имконини беради. Вазирлик “ACWA Power” компанияси ва Саудия Арабистони делегациясига бошланган ишлар учун чуқур миннатдорлик изҳор этади. Биз узоқ муддатли ва самарали ҳамкорлик қилиш ниятидамиз”, - деди вазир.

“ACWA Power” компанияси бошқаруви раиси Муҳаммад Абунайян бу учта лойиҳа уларнинг мамлакатдаги сармоявий лойиҳалардаги иштирокини кенгайтириш имконини берганини урғулади.

“Сирдарё ИЭС қурилишига старт берилиши, ЭСК ва Ўзбекистоннинг паст даражали углеводород чиқиндили ресурслардан фойдаланишга ўтишида муҳим омил саналадиган Бухоро ва Навоий вилоятларидаги “Баш” ва “Жонкелди” шамол электр станциялари бўйича Инвестиция келишувларининг имзоланиши бизнинг энергетика тармоғини ислоҳ қилиш ва мамлакатни ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан ривожлантирилишини рағбатлантириш  жараёнидан илгарилаб кетишга бўлган интилишимизни ифодалайди”, - деди у.

Энергетика вазирлиги ва “ACWA Power” компанияси водород энергиясини ривожлантириш бўйича ҳам келишувларга эришди. Мазкур келишув Ўзбекистоннинг иқлим ўзгаришига қарши курашиш ҳамда водород ва қайта тикланувчи энергетика соҳасидаги илмий изланишлар орқали иссиқхона гази чиқиндиларини камайтириш бўйича ўз мақсадига эришишда биринчи қадамларини назарда тутади.

Маълумот учун: “ACWA Power” компанияси электр энергияси ва чучук сув ишлаб чиқариш бўйича ускуналарни ишлаб чиқиш, молиялаштириш ва эксплуатация қилишга ихтисослашган. Компания 2004 йилда Ар-Риёд шаҳри (Саудия Арабистони)да рўйхатга олинган ва таъсис этилган.

232