Пандемия вақтидаги инсонпарварлик

335
(Янгиланган 14:12 10.07.2020)
Деярли барча мамлакатлар учун кутилмаган ва оғир келган COVID-19 пандемияси шароитида Ўзбекистон қўшни давлаталар ва ҳамкорларидан ўз ёрдамини аямади. Республика инсонпарварлик ёрдами ҳақида батафсил инфографикамизда томоша қилинг. 
© Sputnik /

Инсоният учун 2020 йил оғир келди. COVID-19 пандемияси бутун дунё учун кутилмаган ҳодиса бўлди. Коронавирусга чалинганлар сони деярли барча мамлакатларда кескин ўса бошлади, бир вақтининг ўзида дори-дармон, тиббий буюмлар, сунъий нафас олиш аппаратлари танқислиги бошланди. Пандемиянинг илк кунларида эса шахсий ҳимоя воситаларига талаб кескин ошди. 

Ана шундай оғир шароитда Ўзбекистон ўзининг яқин қўшниларга ва ҳамкорларига биринчилардан бўлиб ёрдам қўлини чўзди. Инсонпарварлик ёрдами эпидемия дастлаб авж олган Хитойга, кейин Россияга жўнатилди. Шунингдек Эрон, Руминя, Тожикистон ва Қирғизистонга ҳам юборилди.Қозоғистонда эпидемия авж олган сўнгги кунларда эса ушбу қўшни республикага ҳам 2 млн дона ҳимоя ниқоблари ва қўлқоплар етказиб берилди. 

Пандемия шароитида Ўзбекистон кимга ва қанча ёрдам бергани ҳақида батафсил инфографикамизда томоша қилинг. 

335

Ўзбекистон темир йўллари ютуқлар ва режалар

200
Куни кеча, 2 август куни собиқ иттифоқ давлатларида Темир йўл транспорти ходимларининг куни нишонланди.
Ўзбекистон темир йўллари – ютуқлар ва режалар

Ўзбекистонда темир йўл асосий оператори  - “Ўзбекистон темир йўллари” АЖ ҳисобланади.

Компания 1994 йил 7 ноябрда Ўрта Осиё собиқ темир йўл базасида ташкил этилган. Бугун бу ташкилот нафақат темир йўлларни, балки Тошкент метрополитени бошқаради.

200

VW Caddy - оддий "бўғирсоқ ташувчи" эмас

531
(Янгиланган 19:26 30.07.2020)
Ўзбекистонда яқинда сотувга чиқарилган, “Жиззах Авто” заводида 2022 йилда ишлаб чиқариш режалаштирилаётган VW Caddу автомобили ҳақида биз нималарни биламиз?
© Sputnik /

Сизнинг оилангиз катта, ёки ишхонангиз учун ҳам одам ташиш ҳам кичик юкларни ташишга мўлжалланган универсан автомобил керак бўлса - VW Caddy буни эплай олади, дейилган компания сайтида. 

Дарҳақиқат, ушбу кичик фургон автомобилининг устувор томонлари бир неча: 

  • 7 кишигача одам
  • 750 килогача юк
  • 3 метр кубгача ҳажм
  • бошқаришда енгил автомобилдек қулай ва ишончли

Бу ҳам етмаса Европа автомобилларига хос бўлган бежирим лекин дид билан яратилган ташқи кўриниш узоқ йиллар давомида "модадан қолмайди" ва жонингизга тегмайди. Шунингдек автомобил экспертлари уни Фольксвагенга хос бўлган эргономика ва созланган бошқарувчанлик хусусияти борлигини эътироф этишган. 

Буларнинг барчаси мужассам бўлган автомобилни энди Ўзбекистонда харид қилиш мумкин. Икки йилдан сўнг эса у Жиззахдаги автомобил заводида ишлаб чиқарила бошланади. Ўшанда балким нархи ҳам арзонроқ бўлар. 

Европанинг оммавий тижорат автомобили бўлган VW Caddy ҳақида батафсил инфографикамизда танишинг. 

 

531
Николай Николаевич Юганов

Жинси форма ва КГБ текширувлари: Олимпиада-80 ҳайдовчилари қандай ишлашган

183
Москвадаги Олимпия ўйинларининг 40 йиллиги шарафига Sputnik Олимпиада-80 муҳити ҳақида гапириб беришни давом этмоқда. Бугунги қаҳрамонларимиз Олимпиада автобус ҳайдовчилари, ўша пайтда Мострансавтода ишлаган Александр Марочкин, Николай Шкаликов ва Николай Юганов.

ТОШКЕНТ, 4 авг - Sputnik, Данара Курманова. Олимпиада-80 ўйинларига 5 мингдан ортиқ автобус жалб қилинган, аммо улардан фақат 550 таси бевосита спортчилар ва мухлисларга хизмат кўрсатган. Асосий олимпия йўналишларида ишлаш учун Москва ва Москва вилоятидан 1300 нафар энг яхши ҳайдовчилар жалб қилинган, танлов жуда жиддий бўлган. Хорижий делегацияларни ташиган Александр Марочкиннинг сўзларига кўра, Олимпиада ташкилий қўмитаси ҳайдовчиларга кўп талаблар қўйган.

Рулни тўғри тутиш керак

Номзодларни саралаш Олимпиададан атиги тўрт ой олдин якунланди - ҳайдовчилар дарҳол ҳайдаш этикети курсларига юборилди. Александр Марочкин айтишича, хаммасидан ҳам унинг эсида рулни қандай тутиш кераклиги машғулоти қолди.

"Биз ахир хоҳлаганимиздай ҳайдардик, - дейди у. – Бу ерда эса  чиройли кўриниши учун рулга қўлларни қандай тўғри қўйиш кераклигини тушунтиришган".

"Иш стажи ўн йилдан кам бўлмаслиги ва биринчи даражали ҳайдовчи мақоми бўлиши керак эди, - дейди Марочкин. - Агар мос келса, уни тиббий кўрикка жўнатишарди, кейин ДАН текширувига".

Александр Викторович Марочкин — на фото справа
Мострансавто
Александр Викторович Марочкин — на фото справа

Тахминан шу вақтнинг ўзида, ҳайдовчилар автобусларни қабул қилди – янги, заводдан тўғридан-тўғри, шунинг учун уларни биринчи навбатда синовдан ўтказиб тайёр қилиб қўйиш керак эди. Масалан, ҳайдовчи Николай Югановга аавалига бу автобусларда болаларни пионерлар лагерига олиб бориш топширилди. Шунингдек Москва вилояти шаҳарларидан Олимпиадага келган барча ҳайдовчилар СССР пойтахти бўйлаб сафарлар қилишлари, йўналишларни ўрганишлари керак эди.

  • Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова
    Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова
    Мострансавто
  • Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова
    Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова
    Мострансавто
1 / 2
Мострансавто
Удостоверение водителя Олимпиады-80 Николая Юганова

Учувчилар каби кийиндик

Олимпиада ташкилотчилари ҳайдовчиларнинг ташқи кўринишига ҳам катта эътибор беришди. Аэропортда мухлисларни кутиб олган Николай Шкаликов, ҳар бир ҳайдовчига форма берилганлигини эслайди. У иккита костюмдан иборат бўлган. Бири енгил, кулранг джинси материалидан тикилган, иккинчиси эса учувчиларники сингари зичроқ, тўқ кўк рангда эди. Бир ҳил тондаги жиддий галстуклар ва кўк рангли кўйлаклар бу ўхшашликни янада кучайтирди ва сайёҳлар баъзан Олимпиада автобуси ҳайдовчиларини учувчиларга ўхшатишган.

Николай Николаевич Юганов
Мострансавто
Николай Николаевич Юганов

Мусобақалар давомида ҳайдовчилар Ўйинларга махсус таъмирланган меҳмонхоналарда ёки ётоқхоналарда жойлаштирилган.

"Масалан, биз Дмитрий Ульянов кўчасида ётоқхонага жойлашганмиз, - дейди Александр Марочкин. - Биз бир хонада уч кишига яшар эдик ва кун аро иш жадвалимиз бўлган. Навбатчиларимиз кетишганда, мен хонани тартибга солардим, учувчиларникига ўҳшаган кўйлакларни ювиб дазмоллардим. Кейин - аксинча. Биз дўстона яшардик".

Сақич олиш мумкин эмас!

Олимпиада-80 ҳайдовчисининг одатий иш куни қуйидагича эди. Автобусларнинг аксарияти Москва давлат университети ҳудудида, олма боғида турар эди. Бу ерда мусобақалар учун маҳсус вақтинча назорат пункти ва тўхташ жойи ўрнатилди. Александр Марочкин эслашича, ҳайдовчилар афсонавий ЛАЗ автобусларида ишлаган.

"Юмшоқ ЛАЗлар бўлар эди, уларда концерт-музейларга олиб боришган, - деб тушунтиради у. - Шунингдек, улар қаттиқроқ деб номланган ёки ЛАЗ-695 ҳам бор эди. Биз айнан шуларда ишлаганмиз, чет элликларни спорт тадбирларига ташиганмиз".

Автобус для городских и междугородных туристическо-экскурсионных перевозок, выпускаемый Львовским автобусным заводом (ЛАЗ)
© Sputnik / С. Соловьев
Автобус для городских и междугородных туристическо-экскурсионных перевозок, выпускаемый Львовским автобусным заводом (ЛАЗ)

Ҳайдовчилар учун асосий йўналишлар Лужники стадиони, "Олимпийский" ва "Крылатское" спорт мажмуалари, "Сокольники", "Измаилово" ва "Динамо" спорт саройлари ва "Битца" от спорти маркази эди. Ҳар куни кечқурун, автобуслар туриш жойига қайтганда, автобусларни КГБ ходимлари текшириб кўришарди, аммо бунда ҳеч ёмони йўқ эди, дейди Николай Шкаликов: "Жуда бўлса, савол беришлари мумкин эди, қандай, нима гаплар? Салон текширишади, юкхонани очишади, шу билан бўлди".

Бироқ, қатъий чекловлар ҳам бўлган. КГБ машғулотларидан бошлаб ҳайдовчиларга: нима бўлганида ҳам сақич ва сигареталар олинмасин, дейилган. Фақат значоклар билан алмашиш мумкин эди, деб эслайди Николай Юганов.

"Сайёҳларга таклиф қилинса, рад этишимиз тайинланганини ахир айтиб бўлмайдику, - дейди у. - Вазиятдан чиқиш йўлини топишга ҳаракат қилганмиз. Улар чекишни таклиф қилишса, сиз: "Йўқ, йўқ, мен чекмайман, раҳмат", дейишингиз керак".

Николай Николаевич Юганов с семьей на Красной площади в Москве
Мострансавто
Николай Николаевич Юганов с семьей на Красной площади в Москве

Рус айиқлари, ҳайратда қолган французлар ва ҳинд плаши

Аммо КГБда автобусларда унутилган сайёҳларнинг шахсий буюмларига жуда жиддий муносабатда бўлишган. "Агар автобусда бирон нарса топсак, кечқурун уни инспекторларга топширишимиз керак эди, - дейди Николай Юганов.— Кейинчалик эса уни ўзлари қайтариб беришарди".

Совет ҳукумати ҳайдовчиларнинг хатти-ҳаракатларига эътибор бергани бежиз эмас эди. Ғарб ОАВлари ўз ўқувчиларини Москвадаги Олимпиадага боришдан бош тортишга чақирган, СССР барча даражаларда сервис бўлмаганлиги ҳақида ёзганлар. Бу даъволарни рад этиш учун Олимпиада ташкилотчилари "меҳмонлар қониқса бўлди" тамойили бўйича ҳаракат қилишган, дейди Александр Марочкин ва ҳиндистонлик меҳмон аёл бир сафар плащини йўқотиб қўйганини мисол келтиради.

"У плащини автобусда эмас, балки сайр пайтида қаердадир қолдириб қўйган, - дейди ҳайдовчи. - Лекин у хафа бўлиб қолмаслиги учун унга:" Ҳеч қиси йўқ, ҳозир дўконга бориб, янгисини сотиб оламиз", дейишди. Шу тариқа унга давлат ҳисобидан плащ олиб беришди".

Александр Марочкин, унинг ҳамкасби, бир неча кекса французни олиб юрганини эсга олади. Эр-хотин жуда чанқоқ бўлиб лимонад сотиб олдилар, аммо шишани очолмадилар.

"Дўстим ойнада бу ҳолатни кўриб, шишани олди-да бир зумда уни очиб берди. Тасодифни қаранг, шу куни денгиз флоти байрами нишонланаётган эди ва французнинг кўзлари катта-катта очилиб: "Бу ерда ҳаммангиз рус айиқларисизлар!, деди. Биз бундан узоқ вақт кулдик".

Тил билан боғлиқ муаммолар бўлмаган

Баъзан ҳайдовчилар билан гидлар бирга ишлаган, лекин баъзида чет элликларни уларсиз ташишга мажбур бўлишган. Бунда сайёҳлар билан мулоқотда муаммолар бўлмаган. Биринчидан, автобус олди ойнасида спорт тури ёзилган тарфарет ёрдам берган – шу тариқа Олимпиада меҳмонлари ушбу ҳайдовчи билан қандай мусобақаларга бориш мумкинлигини тушунишган.

Иккинчидан, ҳар бир ҳайдовчига мухлисларни кутиш учун қайси стадионга бориши ва қайси сектор ёки чиқиш йўлагида кутиши кераклиги ҳақида ёзма батафсил буюртма берилган.

Ҳаммасидан кўра немислар билан гаплашиш осонроқ эди, деб эслайди Николай Юганов. "Нимаси тушунарсиз?- дейди у. – Улар "Фарен" дейишса, демак юришимиз керак. Керакли манзилга келганимиздан кейин улар кетишадида, қайтиб келиб "бай-бай!" деса, демак уларни ётоғига обориш керак. Шундай қилиб, тшпалон ёки тушунмовчиликлар бўлмаган, ҳаммаси яхши яхши ўтди".

Биз ишлагани келдик

Воқеалар қоқ марказида бўлган Олимпиада ҳайдовчилари деярли битта ҳам тадбирни кўришолмади. Ўйин ташкилотчилари уларни бошиданоқ огоҳлантиришди: улар Олимпиада ўйинларини асосан телевизор орқали томоша қилишади. Ҳайдовчиларга битта мусобақага бориш ҳуқуқи берилди - ўзларининг хоҳишига қараб.

"Сўровномани олдиндан тўлдириб қўйиш керак эди, дўстим билан велоспортга шунчаки бордик, биз учун жуда қизиқ эди, - дейди Александр Марочкин. - Аммо биз хафа бўлмадик. Тушундик: ахир бу ерга биз ишлагани келганмиз".

Бироқ, стадионлар олдида тўхтаб турган кўплаб ҳайдовчилар Ўйинлар ёпилишининг энг машҳур қисми - Олимпия айиқчасининг парвозини томоша қилишга муваффақ бўлишган. Аммо Александр Марочкиннинг сўзларига кўра, уларсиз ҳам рақобат етарлича бўлган, чунки Олимпиада ташкилий қўмитаси ҳайдовчилар ўртасида ўзига хос биринчиликни ўтказган.

"Рейслар сони ва ишлаган соатлари бўйича биз ўз натижаларимиз сарҳисоб қилинди. Натижада коломналик ҳайдовчилар биринчи ўринни эгаллади, биз эса, Орехово-Зуеволиклар, учинчи бўлдик".

183
Мавзу:
Олимпиада-80: ҳаммаси қандай бўлган эди?