Учения НАТО Saber Strike.

"Зарба беришга тайёрланмоқда": НАТО нима учун Шимолий Македонияга кириб олмоқда

1773
(Янгиланган 15:09 14.02.2020)
Европанинг жанубий-шарқидаги кичкина давлат НАТОни кучайтирадими ва унинг қуролли кучлари ўзида нимани намоён қилади ?

ТОШКЕНТ, 14 фев - Sputnik, Андрей Коц. Черногория ортидан, яқин орада яна бир Болқон давлати НАТОга қўшилади - Шимолий Македония парламенти алянсга қўшилиш тўғрисидаги ҳужжатни тасдиқлади. Хозирда дунёнинг энг йирик ҳарбий блокида 29 иштирокчи бор, РИА Новости хабарига асосан.

Пул етмаяпти

The Military Balance 2019 йиллик нашрига кўра, Шимолий Македонияда саккиз минг аскар бор. Армия 1992 йилда Югославиянинг қулашидан кейин тузилган. Ўша пайт у яхши жиҳозланмаган ва кам анжом билан таъминланган армия эди, таркибида фақат тўртта бузуқ Т-34 танклари ва эски қуроллари бўлган. Бироқ, ҳукумат дарҳол НАТОга кириш йўлини танлади. Шимолий Македония армияси 1999 йилда Сербияни бомбалашда иттифоққа кўмаклашган. Ўша йили мамлакат НАТОга аъзо бўлиш Режасига қўшилди ва қуролли кучларни ислоҳ қилишга киришди.

Македонияликлар кўпгина ҳарбий операцияларда АҚШ ва НАТОнинг мунтазам иттифоқчилари бўлишган. 2002 йил август ойидан бошлаб республиканинг 240 дан ортиқ ҳарбий хизматчилари халқаро коалиция кучлари таркибида Афғонистондаги урушда қатнашдилар. 2003 йил июнидан 2008 йил декабригача Ироқдаги америкаликларга кичик контингент ёрдам берди. Қуролли кучларни ислоҳ қилишда 2006 йил асосий бўлди, бунда Македония умумий ҳарбий мажбуриятни бутунлай бекор қилди ва профессионал контрактли армияга ўтди.

The Military Balance 2019 маълумотларига кўра, ўтган йили Шимолий Македония ҳарбий эҳтиёжлар учун атиги 108 миллион доллардан кўпроқ маблағ сарфлаган. Бюллетень муаллифлари таъкидлашича: мамлакатнинг халқаро ҳарбий операцияларда иштироки унинг логистик имкониятларини оширган бўлса-да, эски совет моделлари устунлик қилаётган ҳарбий техника паркининг аҳволи жиддий муаммо бўлиб қолмоқда. Ва уларни НАТО стандартларига мослаштириш ҳали ҳам муаммолигича қолмоқда.

Шимолий Македония ҳаво ҳужумига қарши мудофаа тизимлари, шунингдек узоқ масофага мўлжалланган танкларга қарши тизимларга эга эмас. Мутахассисларнинг таъкидлашича, мамлакат замонавий қуролларни мустақил равишда ишлаб чиқаришга қодир эмас ва уларни чет элда сотиб олиш учун пул йўқ.

Камтар кучлар

Шимолий Македониянинг қуруқликдаги кучлари тезкор реакция кучлари, қўллаб-қувватловчи кучлар ва стратегик захирадан иборат. Биринчисига иккита пиёда бригадаси ва бронетанк батальон киради. Қўллаб-қувватлаш кучлари таркибида артиллерия полк, ҳаво ҳужумидан мудофаа батальони, РХБЗ ротаси, алоқа ва логистика батальони, муҳандислик батальони, разведка роталари ва ҳарбий полиция мавжуд. Стратегик резервда иккита пиёда бригадаси мавжуд.

Танк батальонига 90-йилларда Болгария ва Украинада сотиб олинган 30 та Т-72А танклари киради. Пиёдалар бригадаларида – 11та БМП-2 пиёда жанговар машиналари, ўнта МТ-ЛБ зирҳли торткичлари, ўнта БРДМ-2 патрул машиналари, 70 га яқин БТР-70 ва БТР-80 бронетранспортёрлари, шунингдек тўққизта Греция  Leonidas-лари, 28 та америка М113с ва 84 та TM-179 Hermelin немис зирҳли машиналари. Бундан ташқари, қуруқликдаги кучларда 80 га яқин Ҳаммер бор. 2028 йилга келиб Шимолий Македония совет техникаларидан бир қисминидан халос бўлишни ва АҚШда 56 та замонавий Stryker бронетранспортёрларини ва 96 JLTV зирҳли машиналарини сотиб олишни режалаштирмоқда.

Қуролли кучларнинг артиллерияси асосан 12 дона 122 ммлик Град залпли реактив зарба ускунаси ва 12 та югослав 128 мм РСЗО M-63 Plamen. Стволли тизимлар Улуғ Ватан уруши йилларида ишлатилган 14 та америкал 105 ммли М-56 ва 56 та совет М-30 дан иборат. Бундан ташқари, 39 та 120 ммли Совет ва Югославия миномётлари мавжуд. Кўпроқ аҳамиятга эга бўлган танкга қарши қуроллар - фақат бир нечта француз танкларга қарши "Милан" ПТРК тизимлари.

Ҳарбий-ҳаво кучларида фақат олтита самолёт бор: битта Совет Ан-2 ва бешта Чехословакиянинг Z-242 ўқув-машқ самолётлари. Армия авиацияси ҳам жиддийроқ қуролланган: олтита Ми-24В зарба ва тўртта Украина томонидан тақдим қилинган ва Исроилнинг Elbit компанияси томонидан такомиллаштирилган Ми-17 ҳарбий вертолётлари, шунингдек, иккита Американинг кўп мақсадли UH-1H Iroquois вертолёти. Ҳавога қарши мудофаада - Совет қисқа масофага мўлжалланган "Стрела-10" зенит-ракета комплекслари, бир нечта ПЗРК "Игла-1" ва 36 та швед 40 ммли Bofors тез отувчи зенит ускуналари.

Соҳил хавфсизлик кучлари - ҳарбий катерларнинг кичик бўлинмалари - Преспенский ва Оҳрид кўлларининг сувларида патруллик қилмоқда.

Шарқий йўналиш

Америкаликлар Скопьенинг НАТОга аъзо бўлиш истакларини тўлиқ қўллаб-қувватламоқда, бу шунчаки вақт масаласи эканлигини англатади. АҚШнинг Альянсдаги доимий вакили Кэй Бейли Хатчисон Шимолий Македония ҳарбий блокга ёзгача қўшилишини билдирди.

Бунга қарши, ноябр ойида, Россия Ташқи ишлар вазирлигининг 4-Европа департаменти директори Юрий Пилипсон эътироз билдирди. Унинг сўзларига кўра, НАТОнинг кенгайиши Европадаги ишонч ва барқарорликни бузади ва қарама-қаршиликни кучайтиради. Дипломат янги мамлакатларнинг анти-Россия сиёсати ва алянсни ҳарбий режалаштиришга жалб қилиниши қитъа хавфсизлигига ҳисса қўшмаслигини таъкидлади.

Албатта, бу ерда гап Шимолий Македония Қуролли кучларининг имкониятларига ҳам боғлиқ эмас. Кичик ва заиф қуролланган армия шундоқ хам кучли Шимолий Атлантика Иттифоқини кучайтириши мумкин эмас. Ҳарбий экспертлар америкаликларга Македония аскарлари ва танкларига эмас, балки ушбу мамлакат ҳудудидан шарқий йўналишда операциялар ўтказиш учун керак, деб ишонишади.

"Америка Қўшма Штатлари Шимолий Македонияни плацдарм сифатида ишлатишни режалаштирмоқда", деб тушунтирди РИА Новости геосиёсий муаммолар академиясининг биринчи вице-президенти Константин Сивков: "У ерда Россияга жуда чуқур ичкаридаги нишонларни уришга қодир ўртадаги ракеталарни жойлаштириш мумкин, ҳаво базалари ва ракеталарга қарши мудофаа тизимларини жойлаштириш мумкин. Македония аҳолиси эса америкаликлар учун оддий емдир."

1773
Президент Турецкой Республики Реджеп Тайип Эрдоган

Мутлақо қизиқмас. Эрдоған Айя София тақдири учун қайғураётганларга жавоб қайтарди

985
Бир оз олдин, Туркия Давлат кенгаши 1934 йилда Авлиё София соборини музейга айлантириш бўйича қабул қилинган қарорни бекор қилган эди

ТОШКЕНТ, 11 июл - Sputnik. Бошқа давлатлар фикрлари Истанбулдаги Авлиё София (Айя София) собори диний мақомини ўзгартириш ҳақидаги қарорга таъсир қила олмайди, дея баёнот берди Туркия президенти Ражаб Тойиб Эрдоған.

"Туркия ўз халқи хоҳишидан келиб чиқиб, Авлиё София собори мақомини музейдан масжидга ўзгартириш бўйича қарор қабул қилди. Бошқа давлатлар фикри бизнинг қароримизга таъсир ўтказа олмайди", - дея иқтибос келтирган Эрдоған сўзларидан Anadolu агентлиги.

Туркия етакчиси шунингдек, Анқара ҳаракатларини танқид қилаётганлар ўз ҳудудида исломофобияга қарши курашишга қодир эмасликларини қўшимча қилган.

Бир оз аввал Туркия Давлат кенгаши 1934 йилда Авлиё София соборини музейга айлантириш бўйича қабул қилинган қарорни бекор қилгани ҳақида хабар берган эдик.

Ушбу воқеадан кўп ўтмай Ражаб Эрдоған Айя-Софияни масжига айлантириш ва у ерда мусулмонча ибодатлар бошлаш тўғрисида қарорни имзолаган.

ЮНЕСКО расмийлари собор мақоми ўзгартирилиши ҳақидаги қарорни "чуқур таассуф" билан қабул қилганликларини билдирдилар. Грецияда, ўз навбатида, Туркияга қарши санкциялар зудлик билан қўлланилиши лозимлиги ҳақида даъватлар янграй бошлади. Москва РПЦ вакиллари, Эрдоған қарорига, "чуқур ўйланмаган", дея баҳо бердилар.

985

Грециялик сиёсатчи Туркияга қарши санкциялар киритишни таклиф қилмоқда

368
(Янгиланган 12:37 11.07.2020)
Авлиё София собори - Эрдоғаннинг ўлжаси эмас, у бутун инсониятга тегишли. У насронийлик рамзи. Уни масжидга айлантириб, Эрдоған нафақат насронийларни, балки бутун инсониятни таҳқирламоқда", - деди сиёсатчи.

ТОШКЕНТ, 11 июл - Sputnik. Греция Туркиянинг Истанбулдаги Авлиё София черковини масжидга айлантириш ҳақидаги қароридан сўнг Анқарага қарши зудлик билан санкциялар киритиши, Комотинидаги турк консуллигини, Салоникидаги Камол Отатурк музейини, Туркия билан чегараларни ёпмоғи ҳамда Вотаникосдаги масжидни очмаслиги ва юзлаб ноқонуний масжидларни беркитиши лозим, деди РИА Новостига Европарламентнинг собиқ депутати, "Греция – бошқа йўл" партияси президенти Нотис Мариас.

Мариас Крит университети профессори бўлиб, таълим масканида Европа иттифоқининг институционал тузилишидан дарс беради.

Туркия давлат кенгаши - мамлакатнинг олий маъмурий суди - жума куни 1934 йилда имзоланган Авлиё София соборини музейга айлантириш тўғрисидаги қарорни бекор қилди. Воқеадан кўп ўтмай Туркия президенти Тойиб Эрдоған соборнинг масжидга айлантирилиши ва у ерда мусулмонча ибодатлар бошланиши ҳақида қарорни имзолади.

"Эрдоған кўп йиллар давомида Авлиё София соборини масжидга айлантиришга тайёрлади. Шу боисдан, 2014-2019 йилларда Европарламент депутати бўла туриб, кўп бора уни Европа парламентидаги чиқишларимда қоралаганман", - дейди Мариас.

У Эрдоғаннинг собор бўйича қарорини фитнага йўғрилган, тарихга зид, мутлақо ноқонуний, деб атади.

"У ЮНЕСКОнинг Авлиё София соборини Бутунжаҳон мероси объекти деб эълон қилиш ҳақидаги қарорини бузмоқда. Авлиё София собори - Эрдоғаннинг ўлжаси эмас, у бутун инсониятга тегишли. У насронийлик рамзи. Уни масжидга айлантириб, Эрдоған нафақат насронийларни, балки бутун инсониятни таҳқирламоқда", - дейди сиёсатчи.

"Дунё маданий ҳамжамияти Туркиянинг чақириғига қарши туриши ҳамда "маданият ва варварлик" сингари иккиланишга варварликка йўқ, муросасизликка йўқ, ислом фундаментализмига йўқ, деб жавоб бериши керак", - дейди Мариас.

Унинг сўзларига кўра, Эрдоғаннинг Авлиё София соборини масжидга айлантириш бўйича ноқонуний қарори аллақачон Греция, Россия, ЕИ ва АҚШ, ҳамда барча насроний дин пешволари томонидан қораланган.

"Ушбу контекстда Москва Патриархиясининг мурожаатномаси айниқса баланд янгради", деб ҳисоблайди сиёсатчи.

Унинг фикрича, халқаро ҳамжамият, ЮНEСКО, Европа Иттифоқи ва бутун маданиятли дунё Авлиё Софиянинг музей ва Бутунжаҳон мероси сифатида сақланиб қолиши учун доимий курашни эълон қилишлари лозим, православ халқлари, греклар ва руслар эса "Авлиё Софиянинг замонавий қулаши, православларга қарашли энг катта черковнинг масхараланиши, бизнинг насроний динимизга бўлган ҳақоратга қарши" курашнинг олд қаторида туришлари керак.

Сиёсатчи кескин жавоб чораларини таклиф қилди.

"Греция зудлик билан Туркияга қарши санкциялар киритмоғи лозим. (Мусулмон озчилик истиқомат қиладиган) Комотинидаги турк консуллигини ёпиши, Салоникидаги Камол музейини маҳкамлаши, Туркия билан чегараларни ёпиши ҳамда одамлар ва товарларнинг ҳар қандай ҳаракатини таъқиқлаши, Вотаникосдаги масжидни очмаслиги, иммигрантлар томонидан бошқариладиган юзлаб ноқонуний масжидларни ёпиши керак", - дейди сиёсатчи.

"Шу билан бирга, Греция ЕИни Туркияга иқтисодий санкциялар киритишни, хусусан, Туркияни ЕИ ва Европа инвестиция банки орқали молиялаштиришни таъқиқлашга, турк амалдорларининг активларини музлатишга, турк амалдорларининг ЕИга киришини таъқиқлашга ва турк маҳсулотларини Европа Иттифоқига импорт қилинишига эмбарго жорий этилишини қатъий талаб қилиши керак. Фақат шу йўл билан биз Эрдоғанга Авлиё София собори православликнинг энг буюк черкови эканлиги ва шундай бўлиб қолиши, у ўз ҳаракатлари билан бу ҳолатни булғай олмаслиги ҳақида хабар юборамиз", - дейди Мариас.

 

Купол мечети
© Sputnik / Александр Паниотов

Замонавий Туркия давлатининг асосчиси Камол Отатуркнинг Салоникидаги музейига ҳар йили Туркиядан ўн минглаб сайёҳлар ташриф буюради.

Грециядаги масжидларга келадиган бўлсак, бир неча ойдан сўнг Афина шаҳрининг Вотаникос туманида масжид очилиши кутилаётган эди. Афина - масжидлар мавжуд бўлмаган энг сўнгги Европа пойтахти бўлиб қолмоқда. 1832 йилда Усмонийлар салтанатидан мустақилликни эълон қилгач, Грециянинг бирорта ҳукумати шу пайтгача Афинада масжид қуришга рухсат бермаган. Греция пойтахтида Яқин Шарқ, Африка ва Ҳинд субконтинентидан ўн минглаб мусулмонлар истиқомат қилишади.

Айя-Софияга насроний император Юстиниан томонидан асос солинган ва у 537 йилнинг 27 декабрида очилган. Икки минг йилдан зиёд тарихга эга собор насронийлар дунёсидаги энг йирик ибодатхона саналган. Константинопол Усмонийлар томонидан босиб олиниб, Византия салтанати қулагач собор 1453 йилда масжидга айлантирилган, аммо 1934 йилда замонавий турк давлати асосчиси Камол Отатуркнинг декретига мувофиқ бино музейга айлантирилган ва ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган.

Айя Софияни масжидга айлантириш қарорига дунёнинг кўплаб давлатларида кескин муносабат билдирилди.

368
Производство автомобилей на заводе Узавтомоторс

Ҳинд компанияси Ўзбекистонда автомобиль дискалари ва ёритиш жиҳозларини ишлаб чиқармоқчи

11
(Янгиланган 11:57 14.07.2020)
Ҳиндистоннинг “UNO Minda” компанияси Ўзбекистонда автомобиль дискалари ва ёритиш жиҳозларини ишлаб чиқариш лойиҳасини амалга оширмоқчи.

ТОШКЕНТ, 14 июл — Sputnik. Ҳиндистоннинг “UNO Minda” компанияси Ўзбекистонда автомобиль дискалари ва ёритиш жиҳозларини ишлаб чиқариш лойиҳасини амалга оширмоқчи. Бу ҳақда Ўзбекистоннинг Ҳиндистондаги элчихонаси матбуот хизмати хабар қилмоқда.

Ўзбекистоннинг Ҳиндистондаги элчихонаси “UNO Minda” компанияси раиси ва бошқарувчи директори Нирмал Минда билан видеоконференция шаклида музокаралар ўтказди.

“Музокаралар чоғида Нирмал Минда Ҳиндистон компанияси Ўзбекистонда автомобиль дискалари ва ёритиш жиҳозларини ишлаб чиқариш лойиҳасини амалга ошириш, келажакда эса бошқа эҳтиёт қисмларни (клаксон ва динамик) ҳам ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш истагини билдирди”, - дейилган хабарда.

“UNO Minda” 1958 йилда ташкил этилган бўлиб, автомобиллар, икки ва уч ғилдиракли транспорт воситалари учун эҳтиёт қисмлари ишлаб чиқаришга ихтисослашган.

Компания Ҳиндистон, Индонезия, Вьетнам, Испания, Марокаш, Мексика ва Колумбияда 62 та ишлаб чиқариш объектларига эга. Бош офиси Харьяна штатининг Манесар шаҳрида  жойлашган.

Компания Манесар ва Сонепат (Харьяна), шунингдек, Пуна (Махараштра) шаҳарларида муҳандислик, илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик марказларига эга. Компаниянинг йиллик савдо айланмаси 1,1 миллиард AҚШ долларидан зиёд.

11