Жанры

Туризм сектори пандемиядан сўнг қачон тикланади - эксперт фикри

660
(Янгиланган 11:21 20.03.2020)
Эксперт фикрича, туристик оқимлар "шунчаки синади" ва ушбу вазиятда  уларни бошқа йўналишларга тақсимлаб бўлмайди.

ТОШКЕНТ, 20 мар - Sputnik. Коронавирус пандемияси туризм секторини бутунлай ўзгартириб юборади: одамлар ўрта муддатли истиқболда чет элга оммавий сафарларга чиқмайдилар, буни ўрнига ички туризмни танлайдилар. РИА Новости агентлигига берган интервьюсида туризм соҳасидаги эксперт Фернандо Гальярдо худди шундай фикрларни билдирди.

"Сайёҳлик фаолияти ҳозирда фалаж аҳволга келди, Европа, Хитой ва Лотин Америкасида чегаралар ёпилди. Бу жуда катта миқдордаги ҳеч қаерга бормаётган ва яқин истиқболда ҳеч қаерга бориши кутилмаётган одамлар оқимидир", - дейди эксперт.

Унинг фикрича, туристик оқимлар "шунчаки қулайди" ва бу вазиятда уларни бошқа йўналишларга тақсимлаб бўлмайди. "Бундай вазиятда ҳеч бир мамлакат наф кўрмайди, чунки сайёҳлар ҳеч қаерга саёҳат қилмаяптилар. Бу яқин истиқболда. Узоқ муддатли истиқболда эса иқтисодий фалажлик бутун дунёга таъсир қилади. Иқтисодий коллапс туризмни тиклашга одатдагидан узоқроқ вақт талаб этилишини англатади", - дея башорат қилмоқда у.

Мутахассиснинг фикрига кўра, ушбу вазиятдан биринчи бўлиб Хитой чиқа бошлайди, лекин "хитойликлар Европа ва АҚШга ёки бошқа турдаги юқумли касалликлар эпидемияси мавжуд ва жуда ёмон санитар тизими мавжуд бўлган Африкага ёки Лотин Америкасига бормайди". "Бу ички туризм бўлади", - дейди Гальярдо.

Ушбу тенденция аста-секин инқирозли вазиятдан чиқишни бошлайдиган бошқа мамлакатларда ҳам сақланиб қолади: чет элга саёҳат қиладиганлар бутун дунёда жуда кам бўлади.

Эксперт ҳисоб-китобига кўра, Европадаги оғир вазият май ойининг ўрталарига қадар давом этади, аммо "бу шундан кейин одамлар дарҳол саёҳат қилишни бошлаб юборади", дегани эмас. "Бу шуни англатадики, одамлар ўша пайтдан бошлаб ишлашни бошлайдилар. Эндиликда, масалан Испанияда, кўплаб компаниялар ўз фаолиятини тўхтатиб, одамларни ишдан бўшатмасдан уларни таътилга юбормоқдалар. Бундан ташқари, апрел ойида солиқ ҳисоботлари даври бошланади, одамлар эса солиқ тўлай олмайди, чунки улар маош олмайдилар. Бу иқтисодий инқироз туристик фаолликни ҳам нормал ҳолатга қайтишига тўсқинлик қилади", - дея тушунтирди Гальярдо.

Унинг фикрича, ёзга келиб Европадаги вазият аста-секин тинчлана бошлайди, иқтисодий фаолият бошланади. "Сайёҳлик соҳаси таҳминан июл ойидан жонлана бошлайди, аммо бу ички туризм бўлади", - дейди у.

Испанияда туризм соҳаси таназзулга юз тутади, деб тахмин қилмоқда у. Биринчи бўлиб бизнес туризми тиклана бошлайди. "Аммо у қанча миқдорда бўлади? Ўтган йилги 83 миллионга нисбатан 10-20 миллион чет эллик сайёҳми?" - дея савол бермоқда эксперт.

"Бу йилги туризм соҳаси йўқотилди. Кўплаб компаниялар йўқ бўлиб кетади, одатлар ўзгаради. Инқироздан чиқиш кўпчилик ўйлаганидек қувончли кечмайди. Ҳа, саёҳатлар қувончли, албатта, аммо бошқа одамлар билан алоқа - қувончли бўлмайди – бунга вақт талаб этилади", - дейди Гальярдо.

Бизнесини тўғридан-тўғри алоқалар асосида қурган компаниялар ўз бизнес моделларини қайта кўриб чиқишлари ва рақамли технологияларга ўтишларига тўғри келади. "Ўйлашимча, меҳмонхоналарда бундан кейин ресепшн, шахсий алоқа бўлмайди, чунки ходимга рўйхатдан ўтиш учун шахсий гувоҳнома кўрсатиш талаб қилинади, бу ҳолатда назарий жиҳатдан, ўша шахс вирусни юқтирган бўлиши мумкин-ку. Чек-ин мисол учун, онлайн тарзда амалга оширилади", - дея мисол келтиради эксперт.

Сайёҳлар томонидан атрофдаги одамларнинг қабул қилинишида ҳам ўзгариш юз беради. "Одамлар уйларидан чиққач, бир-бирларини қучоқлашга шошилмайдилар, аввалига ҳамма эҳтиёткор бўлади, атрофга эҳтиётлик билан боқади, доимо кимдир билан тўқнашиш мумкин бўлган меҳмонхоналардан қочишга ҳаракат қиладилар", - дейди Гальярдо.

Унинг фикрича, хусусий хонадонлар эгаларига қараганда, меҳмонхоналар учун сайёҳларни қайтариш мураккаброқ кечади "Airbnb меҳмонхоналарга нисбатан таназзулдан тезроқ чиқиб кетади. Туристик хонадонлар - узоқ вақт давомида изоляцияда бўлган уйингизнинг давоми каби", - дейди Гальярдо.

Аввалроқ, БМТ Жаҳон сайёҳлик ташкилоти (UNWTO) расмий вакили Марсело Риси РИА Новости агентлигига, коронавирус туфайли туризм секторининг 1-3 фоизга пасайиши бўйича дастлабки прогнозлар қайта кўриб чиқилишини, пасайиш кутилганидан кўпроқ бўлишини айтган эди.

Ҳозирги вақтда Испания коронавирусни юқтирганлар сони бўйича Европада Италиядан кейин иккинчи ва жаҳонда (Хитой, Италия ва Эрондан кейин) тўртинчи ўринни эгаллаган.

Испания ҳукумати 14 март куни одамлар ҳаракатини 15 кунга чеклаб, мамлакатда юқори тайёргарлик режимини жорий этди. Агар вазият тақозо қилса, бу муддат парламент розилиги билан узайтирилиши ҳам мумкин. Одамларга озиқ-овқат, дори-дармон, зарур буюмларни сотиб олиш, шунингдек, ишга бориш учун қўчага чиқишларига рухсат берилган. Компаниялар оммавий равишда ишчиларни уйдан туриб масофадан ишлашга ўтказдилар.

660
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси (969)
Во всех исторических объектах Самарканда установлены дезинфицирующие тунели.

Сўров якунлари: россиялик туристлар Ўзбекистонга бўлган парвозлар билан қизиқмоқда

198
Россиялик сайёҳларнинг учдан бир қисми келажакда хорижга саёҳат қилиш учун пул ажратиб қўйган. Уларнинг аксариятини МДҲ шаҳарларига, жумладан, Тошкент ва Самарқандга бўлган парвозлар қизиқтирмоқда.

ТОШКЕНТ, 6 июл — Sputnik. Россиялик сайёҳларнинг учдан бир қисми келажакда хорижга саёҳат қилиш учун пул ажратиб қўйган. Бу ҳақда РИА Новости OneTwoTrip онлайн-сервис тадқиқотига таянган ҳолда хабар қилмоқда.

Компания ходимлари ижтимоий тармоқда сўров ўтказишган, унда 1706 киши иштирок этган. Россияликлардан келажакда халқаро парвозлар тикланиши билан улар чет элда дам олишга тайёргарлик кўраётгани ёки йўқлиги ҳақида сўралган.

Сўровда иштирок этганларнинг 31 фоизи улар албатта бормоқчи бўлган мамлакат, шаҳар ва диққатга сазовор жойлар рўйхатини тузган. 33 фоизи бошқа мамлакатларга саёҳат учун пул ажратиб қўйган. Респондентларнинг 48 фоизи чипталар нархини диққат билан кузатишини айтган.

OneTwoTrip маълумотларига кўра, уларнинг энг кўп мижозлари Москвдан Тошкент ва Самарқанд (Ўзбекистон), Душанбе ва Хўжанд (Тожикистон), Ўш ва Бишкек (Қирғизистон), Ереван (Арманистон), Боку (Озарбайжон), Истанбул (Туркия) ва Минск (Беларусь)га бўлган парвозлар билан қизиқишган.

198
Отдых на Чарваке

"Ўзбекистон Швейцарияси" маҳаллий сайёҳлар учун чўнтакбоп бўлади

1181
(Янгиланган 13:47 04.07.2020)
Маҳаллий ҳукумат нафақат туристларнинг қулай ҳордиқ чиқариши, балки улар саломатлиги хавфсизлигини таъминлаш борасида ҳам қайғурган. Бу учун нафақат ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари вакиллари, балки туристик полиция хизматларидан ҳам фойдаланилмоқда.

ТОШКЕНТ, 4 июл - Sputnik. Тошкент вилоятида туристик сезон ўз фаол фазасига кирди ва бошқа вилоятлар аҳолисини қарши олишга тайёр, деб маълум қилди Sputnik Ўзбекистон мухбирига Тошкент вилояти ҳокимлиги туризм департаментининг туристик инфратузилмани мувофиқлаштириш бўйича бошқарма раҳбари Эркин Норбоев.

Норбоевнинг сўзларига кўра, ёзги дам олиш мавсумида маҳаллий аҳоли халқаро рейслар очилишини кутиб ўтирмасдан, "Ўзбекистон Швейцарияси" номини олган - сўлим Бўстонлиқ гўшасида дам олишлари мумкин.

Коронавирус пандемия туфайли туризм соҳаси катта инқирозларга юз тутганига қарамай, вилоят мутасаддилари бош вазир топшириғига асосан Бўстонлиқ туманидаги дам олиш гўшалари, тоғли ҳудудларда маҳаллий туристларнинг ҳордиқ чиқаришлари учун чўнтакбоп шарт-шароитларни яратмоқда.

Хусусан, Тошкент шаҳри ва вилоятлардан ташриф буюрадиган туристлар учун бу ерда енгил конструкцияли палатка-шаҳарчалар, кэмпинглар ва контейнерли қурилмалар бунёд этилмоқда.

"Улар кенг оммага мўлжалланган ва чўнтакбоп нархларда бўлади", - дея аниқлик киритди Норбоев.

Шунингдек, йўл олди инфратузилмаси бўйлаб ҳам қулай ва арзон турар-жойлар: меҳмонхоналар, хостеллар ва меҳмон-уйлар вужудга келтирилмоқда.

Маҳаллий ҳукумат нафақат туристларнинг қулай ҳордиқ чиқариши, балки улар саломатлиги хавфсизлигини таъминлаш борасида ҳам қайғурган. Туристлар хавфсизлиги учун барча шарт-шароитлар ҳозирланган. Бу учун нафақат туризм департаменти ходимлари, балки тегишли инструктаждан ўтган туристик полиция хизматларидан ҳам фойдаланилмоқда.

Эслатиб ўтамиз, 1 июнь санасидан Ўзбекистоннинг "яшил" ва "сариқ" ҳудудларида ички туризм қайта йўлга қўйилган эди. Туроператорлар, турагентликлар, маданият объектлари санитария-гигиена нормалари ва талабларига қатъий амал қилган ҳолда ўз фаолиятларини бошлашлашлари белгиланганди.

1181

АҚШ "Хитой муаммоси"ни куч билан ҳал қилишга мойиллик билдирмоқда

0
(Янгиланган 14:32 15.07.2020)
Очиқлик ва ҳалоллик ҳеч қачон Америка дипломатиясининг кучли томони бўлмаган, Давлат департаменти раҳбари этиб шу пайтгача ЦРУни бошқарган Майк Помпео тайинлангач эса, Вашингтон дипломатик машинаси услуби очиқчасига "ЦРУга хос" ўта бир хунук тус олди.

Помпеонинг ўзи, аввалги иш жойидаги фаолиятини тасвирлаб, шундай деган: "Мен Марказий разведка бошқармаси директори бўлганман. Биз ёлғон гапирганмиз, биз алдаганмиз, биз ўғирлаганмиз".

Бироқ, бир нарсани пайқамасликнинг иложи йўқ: бундай ёндашув билан у ҳақиқатан ҳам Америка дипломатиясини бошқариш учун идеал номзод эди. Аммо баъзида ҳатто Давлат департаменти ҳам ўз позицияларини максимал очиқ тарзда тушунтира бошлайди ва буни маъқулламай бўлмайди, чунки халқаро муносабатлардаги аниқ равшанлик, ғалати тўлиқ баён қилмаслик ва инсон ҳуқуқларини ёки демократик қадриятларни ҳимоя қилиш сингари бемаъни баҳоналар ортида империя амбицияларини яширишга уринишдан кўра шубҳасиз яхшироқдир.

Майк Помпеонинг расмий баёнотини айнан шу нуқтаи назардан ўқиб чиқиш лозим, бу баёнотга кўра АҚШ, Хитой ва унинг қўшнилари ўртасидаги Жанубий-Хитой денгизидаги барча ҳудудий низоларга аралашишга тайёр. Расмий даражада биринчи марта Вашингтон Хитойнинг баҳсли денгиз ҳудудларига оид даъволарини тан олмаслигини ва АҚШ Давлат департаменти баёнотида аниқ кўрсатилган қуйидаги сабаблар асосида ўз позициясини ҳимоя қилишга тайёрлигини маълум қилди: “Жаҳон Пекинга Жанубий-Хитой денгизини ўзининг денгиз империяси сифатида қарашига йўл қўймайди. Америка, бизнинг Жануби-Шарқий Осиёдаги иттифоқчиларимиз ва ҳамкорларимизни денгиз (шельфдаги-таҳр.) ресурсларига ўз суверен ҳуқуқлари ва мажбуриятларига мувофиқ Халқаро ҳуқуқ асосида ҳимоя қилишда қўллаб-қувватлайди. Биз ҳалқаро ҳамжамиятни денгиз эркинлигини ҳурмат қилиш ва суверенитетни ҳимоя қилишда қўллаб-қувватлаймиз, шунингдек Жанубий-Хитой денгизида ёки умуман минтақада энг кучликнинг ҳуқуқи устунлиги принципини ўрнатишга қаратилган ҳар қандай уринишни рад этамиз”.

АҚШ аралашишга тайёр бўлган можаролар рўйхати жуда ҳайратланарли. Вашингтон Хитойнинг Филиппин даъво қилаётган Скарборо рифи ва Спратли ороллари атрофида эксклюзив иқтисодий зонага эгалик қилиш ҳақидаги даъволарини рад этади, бунда Филипиннинг позицияси 2016 йилда халқаро арбитраж томонидан қўллаб-қувватланган. Бундан ташқари, РИА Новости таъкидлашича, “эндиликда АҚШ Вьетнам, Малайзия ва Индонезия тортишаётган сув ҳудудлари бўйича Пекиннинг даъволарини ҳам рад этмоқда”.

Америка дипломатлари эътибор беришдан бош тортаётган истеҳзо шундан иборатки, АҚШ Хитойдан АҚШнинг ўзи имзо чекишдан бош тортган ва Вашингтоннинг ўзи ҳеч қачон бу қарорга риоя қилмаган конвенцияга мувофиқ ҳакамлик суди қарорини тан олишини талаб қилмоқда. Икки томонлама стандартлар Америка ташқи сиёсатининг энг севимли воситасидир.

Амалда, Давлат департаментининг позициясининг бу масаладаги кучайтирилиши АҚШ ва Хитой ўртасида Жанубий-Хитой денгизидаги тўғридан-тўғри ҳарбий тўқнашуви хавфи бир неча бор ошганлигини англатади. Вашингтон деярли Пекинни “империя” тузишга уринишда айблади ва эҳтимол, ўз амбицияларини ҳар қандай йўллар билан ҳимоя қилишга тайёрлигига ишора қилиб, бунга йўл қўймасликка ваъда берди.

Американинг Axios портали ушбу можародаги ставкаларга ишора қилмоқда: “Ҳар йили Жанубий-Хитой денгизи орқали тахминан беш триллион долларлик товарлар олиб ўтилади”.

Бундан ташқари, баҳсли ҳудудларда углеводородларнинг катта захиралари мавжуд, улар устидан назорат Хитойнинг энергетика импортига қарамлигини камайтириши мумкин, бу эса АҚШга ёқмайди.

Эҳтимол, Давлат департаментининг баёнотларига аллақандай газак сифатида, ўтган ҳафта Жанубий-Хитой денгизида АҚШ бирданига иккита авиаташувчи иштирокида ҳарбий куч намойишини ўтказди, бу эса Пекин дипломатиясини ғазабини келтириб чиқарди. Associated Press хабар беришича, “Ўтган ҳафта Хитой ғазаб билан АҚШ Жанубий-Хитой денгизида икки гуруҳ авиаташувчилари иштирокида қўшма машқлар ўтказиш орқали денгиз стратегик йўлида ўз ҳарбий кучларини кучайтираётгани ҳақида шикоят қилди. АҚШ Ҳарбий-денгиз флоти маълум қилишича “Нимиц” ва “Рональд Рейган” авиаташувчилари, уларга  ҳамроҳлик қилаётган кемалар ва самолётлар билан биргаликда “тезкор ўзгарувчан операцион ҳудудда, денгизда жойлаштирилган самолётлар ёрдамида ҳаво мудофааси қобилиятини ошириш ва узоқ масофали нуқтали денгиз зарбалари кўламини кенгайтиришга мўлжалланган машқларни ўтказдилар”.

Агар вазиятга Вашингтон тарафдорлари нуқтаи назаридан қарасак, улар катта муваффақиятларга эришдилар деб айтса бўлади, бу айниқса Хитойнинг миллий хавфсизлик тўғрисидаги қонуни ва америкапараст Гонконг айирмачиларининг жиноий жавобгарликка тортилишига жавобан қасд сифатида Гонконг доллари ва молиявий тизимининг қулатишга уриниш муваффаққиятсиз якунлангани фонида жуда ёқимли кўринади.

Эслатиб ўтамиз, дастлаб Bloomberg агентлигига АҚШ Гонконг валюта тизимига ҳужумни кўриб чиқаётгани ҳақида маълумот тушди, бу эса Осиёнинг ушбу етакчи молиявий марказда ишлаётган инвесторлари орасида катта ҳаяжонга сабаб бўлди. Биз АҚШ томонидан бундай ҳаракатлар жуда таҳдидли ва АҚШнинг ўзи учун ҳам жуда хавфли бўлиши ҳақида ёзганмиз ва амалиёт бу баҳоларнинг тўғрилигини кўрсатди: 14 июлда худди шу Bloomberg ҳабари беради: “ушбу ёндашув тарафдорлари етарлича қўллаб-қувватлашга эришолмагач, (Трампнинг-таҳр.) Оқ уйдаги ва Давлат департаментидаги ёрдамчилари бу фикрдан воз кечишди, чунки бу қадамга қарши бўлганлар буни амалга ошириш жуда қийин ва АҚШнинг ўзига зарар етказиши мумкинлигидан ҳавотирланган”.

Эҳтимол, айнан Федерал заҳира ва АҚШ Ғазначилиги Хитойга босим ўтказишнинг бефойда ёки жуда хавфли воситаси бўлиб қолганлиги сабаблигина авиаташувчилар ва Давлат департаментининг тажовузкор баёнотлари керак бўлиб қолди. Тарихий тажрибага асослансак, Жанубий-Хитой денгизида Америка ҳарбий кучларининг намойиш этилиши борасида Хитой элчихонасининг юқорида айтилган “ғазабли шикоятлари” Вашингтонда айнан шундай хатти-ҳаракатларни давом эттириш зарурлигининг белгиси сифатида қабул қилинади. Ушбу можароларнинг ҳар қайсинисини кучайтириш бўйича кейинги қадам ўз-ўзидан келиб чиқади: Хитой шундай вазиятга тушиб қоладики, у билан муайян ороллар ва эксклюзив иқтисодий зоналар ҳуқуқи бўйича баҳслашаётган давлат ёки бир нечта давлатлар, Пекин расмий равишда ўзиники деб эълон қилган ҳудудда, АҚШга ҳарбий база ёки ҳар қандай доимий ҳарбий жойлашувни бирон бир шаклини қуришга рухсат бериб юбориши мумкин. Бу ҳолда танлов чекланган бўлади: ёки юзини йўқотиш, ёки АҚШ билан тўғридан-тўғри тўқнашув, ёки Вашингтонда битта тугма босилиши билан исталган пайтда портлаши мумкин бўлган консервацияланган можаро мавжудлигига ён босиш.

Рейтер агентлиги хабарига кўра, ХХР раҳбариятини АҚШ билан ҳарбий можаронинг сценарийсига тайёргарлик кўриш зарурлиги тўғрисида огоҳлантирган хитойлик таҳлилчилар, эҳтимол, ҳақ бўлиб чиққан бўлиши мумкин.

Уруш муқаррар эмас, аммо энди аниқки, Америка сиёсий элитаси, партияга мансублигидан қатъий назар, Америка гегемонлигига таҳдид қанчалик жиддий эканлигини англаб етар экан, “Хитой муаммосини” куч ишлатиш билан ҳал қилиш версияси унга тобора кўпроқ жозибалироқ туюлади.

0