АҚШ очиқ осмон шартномасидан чиқишини эълон қилди

358
(Янгиланган 10:59 22.05.2020)
Шартнома 2002 йилдан бери амал қилиб келади ва иштирокчи давлатларга бир-бирининг қуролли кучлари ва ўтказаётган тадбирлари тўғрисида очиқ маълумотларни тўплаш имкониятини беради.

ТОШКЕНТ, 22 май - Sputnik. Президент Дональд Трамп АҚШ очиқ осмон бўйича шартномадан чиқишини маълум қилди. Америка президентининг сўзларига кўра, Москва ушбу келишувга риоя қилмаган.

"Менимча, Россия билан муносабатларимиз жуда яхши, аммо Россия (шартномага - таҳр.) риоя қилмади", - деб баёнот берган Трамп.

"Шу боис, улар риоя қилмагунча, биз чиқиб турамиз. Аммо янги шартномага эришиш ёки ушбу шартномани қайтариш учун бирон бир иш қилишимиз учун жуда яхши имконият бор", - дея қўшимча қилган Америка етакчиси.

Давлат котиби Майк Помпео, ўз навбатида, АҚШ олти ойдан кейин шартномадан чиқиб кетишини айтди. Шунингдек, у Россия ушбу шартномага "риоя қилишга қайтган тақдирда" Оқ уй ушбу қарорни қайта кўриб чиқиши мумкинлигини таъкидлади.

Вашингтон даъволари

Давлат котибининг сўзларига кўра, Россия АҚШ ва шартноманинг бошқа томонларидан фарқли ўлароқ, "йиллар давомида шартномани турли йўллар билан намойишкорона ва доимий равишда бузиб келган".

Хусусан, Помпео Россияни "ўзи хоҳлаган пайтда" шартнома бўйича парвозларга рухсат бермаганлигида ёки чеклаганлигида айблади.

Унинг сўзларига кўра, Москва ўзининг Абхазия ва Жанубий Осетия билан чегарадош бўлган ўн километрлик коридорда кузатув парвозларини амалга оширишдан бош тортди ва "ушбу анклав йирик ҳарбий потенциал жойлаштирилган ҳудуди бўлиб қолганига" қарамай, "ноқонуний равишда Калининград бўйлаб парвозларга чекловларни ўрнатди".

Шунингдек, унинг сўзларига кўра, Россия 2019 йилда АҚШ ва Канадага йирик ҳарбий машғулотлар ўтказиладиган ҳудуд бўйлаб биргаликда парвоз қилишга рухсат бермади.

Россия ҳеч нарсани бузмади

Россия ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Александр Грушко РИА Новостига берган интервьюсида Москва томонидан Шартноманинг бузиши ҳолатлари бўлмаганлигини айтди ва Москва "ушбу фундаментал келишувдан чиқишга баъзи техник сабаблар мавжудлиги билан ўзини оқлашга" уринишларни рад этади.

"АҚШ бугунги кунда Россия томонидан қандайдир қоидабузарликлар сифатида тақдим этишга ҳаракат қилаётган ушбу техник муаммоларни муҳокама қилишни давом эттиришга ҳеч нарса тўсқинлик қилмайди", - деди Грушко.

Унинг таъкидлашича, мулоқотни давом эттириш учун шартномадан чиқиш шарт эмас, аммо чиқиш пайтида техник муаммоларни ҳал қилиш имконсиз бўлади.

Дипломатнинг таъкидлашича, ДОН (Очиқ осмон бўйича шартнома-таҳр.) 20 йилдан кўпроқ вақт давомида Европада тинчлик ва хавфсизликни қўллаб-қувватлаб келган ва "барча элементлар ўзаро боғлиқ бўлган ҳарбий хавфсизлик тизимининг ажралмас қисми бўлган".

"Бузиш - қуриш дегани эмас".

Россиянинг Вена шаҳридаги халқаро ташкилотлардаги доимий вакили Михаил Ульянов РИА Новости-га АҚШ чиқиб кетмоқчи бўлган очиқ осмон бўйича Шартнома йигирма йил давомида ҳарбий соҳада юқори даражадаги ишончни берди.

" Бузиш - қуриш дегани эмас. Шартнома йигирма йил давомида амал қилди ва трансатлантик минтақада транспарентликни, ҳарбий соҳага ишончнинг юқори даражасини таъминлади", - деди у.

"Аммо чиқиб кетиш қарори, Қўшма Штатларнинг қурол-яроғ назорати бўйича "янги давр" ҳақидаги тезисини тушунтиришга ўхшайди. Кўринишидан, "янги давр" ҳеч қандай назоратнинг йўқлигини англатади. Буларнинг ҳаммаси ачинарли", - дея қўшимча қилди Ульянов.

Жавоб режаси тузилган

Давлат Думасининг халқаро ишлар бўйича қўмитаси раҳбари Леонид Слуцкийнинг таъкидлашича, Россия АҚШнинг Очиқ осмон тўғрисидаги шартномадан чиқиб кетишига жавоб бериш режаси бор, миллий хавфсизликни ҳимоя қилиш мақсадларига мувофиқ чоралар кўрилади.

"Албатта, Россиянинг ДОН бўйича Америка қадамларига жавоб бериш режаси бор, гарчи шартнома кўп қирралилик ҳусусиятига эга. Аминманки, биз миллий хавфсизликни ҳимоя қилиш мақсадларига тўла мос равишда мувозанатлаштирилган қарор қабул қиламиз", - деди Слуцкий журналистларга.

Унинг сўзларига кўра, АҚШнинг очиқ осмон бўйича шартномадан чиқиш тўғрисидаги қарори деструктив ва Европадаги ҳарбий хавфсизлик тизимига таҳдид солади.

"АҚШнинг очиқ осмон шартномасидан чиқиши бу Европа қитъасида ҳарбий хавфсизлик тизимини хавф остига қўйиши мумкин бўлган деструктив қарордир. Бу АҚШ маъмуриятининг ДРСМД шартномасини қулашидан кейин қуролларни назорат қилиш борасидаги асосий битимларни йўқ қилишдаги яна бир қадами", - деди у.

Слуцкийнинг сўзларига кўра, Очиқ осмон шартномаси билан боғлиқ вазиятда Россияга қарши айбловлар аввал ишлатилган қолиплар асосида шакллантирилмоқда.

Барча шартномаларнинг қулаши

Жамоат палатаси котибининг ўринбосари Сергей Орджоникидзенинг фикрига кўра, АҚШнинг амалдаги маъмурияти қуролларни чеклаш бўйича барча халқаро шартномаларни бекор қилиш бўйича иш олиб бормоқда".

Унинг фикрича, АҚШ раҳбарияти халқаро хавфсизлик нуқтаи назаридан катта хатога йўл қўймоқда.

"Бундай қадам янги қурол пойгасининг бўсағаси бўлади", - деди мутахассис "Известия" газетаси билан суҳбатда.

Унинг таъкидлашича, ДОН СНВ-3 шартномаси билан чамбарчас боғлиқ, унинг муддати 2021 йил февралда тугайди ва ҳозирда унинг муддатини узайтириш масаласи шубҳа остида қолмоқда.

Очиқ осмон шартномаси

Очиқ осмон бўйича шартнома 1992 йилда имзоланган ва совуқ урушдан кейин Европада ишончни мустаҳкамлаш чораларидан бири бўлган. Битимни 34 давлат имзолаган.

Шартнома 2002 йилдан бери амал қилиб келади ва иштирокчи давлатларга бир-бирининг қуролли кучлари ва ўтказаётган тадбирлари тўғрисида очиқ маълумотларни тўплаш имкониятини беради.

358
Бывший президент Кыргызстана Алмазбек Атамбаев и его сторонники присутствуют на встрече с журналистами в селе Кой-Таш близ Бишкека.

Атамбаев касалхонадан тергов изоляторига ўтказилди

393
Миллий хавфсизлик давлат қўмитасининг маълум қилишича, бир ҳафталик даволанишдан кейин шифокорларнинг консилиуми маҳбусни камерага қайтариш мумкин деган хулоса берди.

ТОШКЕНТ, 10 июл - Sputnik. Қирғизистон собиқ президенти Алмазбек Атамбаевга икки томонлама пневмония ташхиси қўйилган ва у касалхонага ётқизилган, аммо ҳозир у тергов ҳибсхонасига қайтарилди. Бу ҳақда Sputnik Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитасига асосан хабар қилди.

“Алмазбек Атамбаевнинг аҳволи қониқарли. Шифокорлар консилиуми ўтказилди, унда Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси тергов ҳибсхонасига ўтказишга қарор қилинди. Шифокорлар уни кузатишда давом этишмоқда”, - дейилган хабарда.

30 июн куни Атамбаевда пневмония аниқланди. У президент ва ҳукумат маъмурияти клиник касалхонага ётқизилди. COVID-19 учун ПЦР-тести салбий натижани кўрсатди. Касалхонага ётишдан бир кун олдин Атамбаев соғлиғи ёмонлигидан шикоят қилган эди.

Алмазбек Атамбаев 2011 йил декабридан 2017 йил ноябригача Қирғизистон президенти бўлган.

2020 йил июн ойида у жиноятчи Азиз Батукаевни ноқонуний равишда озод қилганликда айбланиб, 11 йил ва икки ойлик қамоқ жазосига маҳкум қилинди. Давлат айблови собиқ президент Алмазбек Атамбаевни 15 йилга озодликдан маҳрум этишни талаб қилганди.

393
Мавзу:
Қирғизистон собиқ президенти Алмазбек Атамбаев қўлга олиниши

КХШТ ҳудудидаги Ғарб биолабораторияларини тезкорлик билан йўқотиш керак

440
Собиқ СССР ҳудудидаги Ғарб биолабораториялари – бу рақиб чегараси яқинида жойлаштирилган оммавий қирғин қуролидир.

Белоруссиялик сиёсатчи, халқаро муносабатлар буйича мутахассис Дмитрий Беляков Ғарб мамлакатлари нима мақсадда собиқ СССР ҳуудида биолабораториялар жойлаштираётганига изоҳ берди.

Мутахассис фикрига кўра, бошқа мамлакат ҳудудида жойлаштирилган биологик лабораториялар – бу рақиб чегарасига яқин масофада жойлаштирилган оммавий қирғин қуролидир. Буни яхши тушуниш керак, - дейди Беляков.

КХШТ ҳудудида биолабараториялар мавжудлигига, Ғарб ҳамжамияти, биринчи навбатда англо-саксларнинг ахлоқий хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда,  жуда жиддий муносабатда бўлиш керак. Британия, АҚШ ва Канада бошқа миллатлар фаровонлигини ўзига мақсад қилиб қўймайди: бутун дунё тарихи бунга мисол”, - деди мутахассис.

Беляков айтишига қараганда, ушбу биолабораториялар биринчи навбатда ўзлари жойлашган ҳудуд учун хавфли. Чунки бирор авария оқибатида юқори патогенли вируслар ташқарига чиқиб кетса, биринчи навбатда уларнинг таъсирини ушбу мамлакатлар ва уларнинг қўшнилари ҳис қилади.  

Хитой бу борада 2013 йилдан бошлаб Британия талабларига зид равишда ўзининг мустақил сиёсатини олиб бора бошлади. Бунинг оқибатида Ғарб мамлакатлари унга нисбатан иқтисодий санкциялар киритди.

Беляков мулоҳазасини тўлиқ Sputnik аудиоподкастида тингланг. 

Политолог: биолабораторий Запада не должно быть на территории стран ОДКБ
440
Представители посольства Узбекистана проводят переговоры в связи со скоплением узбекистанцев на границе с РК

"Бу одамлар соғлиғи устида бизнес": Бош консул РФ ва Қозоғистон чегарасидаги вазият ҳақида

80
Ўзбекистоннинг Россиядаги бош консули Меҳриддин Хайриддинов Самара ва Оренбург вилоятларида чегара яқинидаги вазият ҳақда  ҳикоя қилиб берди ҳамда айни дамда Россияда бўлиб турган фуқароларга маслаҳат берди.

- Чегарада айни дамда вазият қандай? У ерда қанча фуқаролар тўпланиб қолган, улардан қанчаси Ўзбекистон фуқаролари?

- Биз расмий каналлар орқали айни дамда Россияда бўлиб турган фуқароларимизни ижтимой тармоқларда тарқатилаётган Россия-Қозоғистон чегараси очилиши ҳақидаги ёлғон хабарлар, шунингдек айрим фуқаролар томонидан ўз манфаати йўлида мессенжерларда тарқатилаётган чегарагача трансфер хизматлари ҳақидаги эълонлар тўғрисида кўп марталаб огоҳлантирганмиз.

Лекин барча огоҳлартиришларга қарамасдан, охирги ҳафталар давомида Оренбург вилоятининг "Маштаково" чегара-назорат пунктида ва Самара вилоятининг Большая Черниговка тумани ҳудудида 2 мингдан ортиқ фуқароларимиз тўпланиб қолишган. Уларнинг барчаси  ёлғон хабарларга ишониб Россиянинг турли ҳудудларидан келган ва ватанига қайтиш учун Қозоғистон ҳудуди орқали транзит коридори очишни талаб қилишмоқда.

Вазиятни барқарорлаштириш мақсадида биз Ўзбекистоннинг Россиядаги элчиси Ботиржон Асадов ҳамда Қозон шаҳридаги бош консул Фариддин Насриев билан биргаликда 5 кундан бери шу ердамиз. Ушбу давр ичида Россия президентининг Волгабўйи федерал округидаги вакили Олег Машковцев, Самара вилояти губернатори Дмитрий Азаров ва бошқа расмий кишилар билан музокаралар ўтказдик.

Ундан ташқари Самара ва Оренбург вилоятларида фуқароларимиз тўпланиб қолган жойларда ҳам учрашувлар ўтказдик, уларнинг яшаш шароитлари билан танишдик.

Ватандошларимиз бизга ижтимоий тармоқларда тарқатилган чегаралар очилганлиги тўғрисидаги ёлғон хабарларни ва ушбу хабарларга бириктирилган "график"ларни, шунингдек таксичилар тарқатган sms-эълонларни кўрсатишди.

Сотрудники посольства и консульств Узбекистана в РФ общаются с гражданами, остающимся на границе с РК
Пресс-служба Посольства Узбекистана в РФ
Сотрудники посольства и консульств Узбекистана в РФ общаются с гражданами, остающимся на границе с РК

Афсуски ушбу фуқароларимиз ТИВ ва элчихонанинг расмий веб-сайти ёки ижтимоий тармоқлари орқали тарқатилган хабарларга эмас, мана шундай ёлғон хабарларга ишониб фирибгарлар тузоғига тушган.

Шунингдек, биз май ойида биринчи бор чегарада одамлар тўпланиб қолганидан кўзга кўриниб қолган такси ҳайдовчичилари яна ўз фаолиятини давом эттираётганининг гувоҳи бўлдик. Виждонсиз "ташувчилар" одамлар соғлиғини хавф остига қўйиб, уларни вазият қурбонига айлантириб, чегарагача олиб бориб қўйишни ўзига хос "бизнес"га айлантириб олган.

- Ҳозир Қозоғистонда COVID-19 эпидемияси оғир кечмоқда. ТИВ фуқароларни чегарадан олиб ўтишнинг имкони йўқ деб ёзган эди. Қўшни республика билан бирор келишувга эришилдими?

− Ҳақиқатдан ҳам, 5 июлдан бошлаб Қозоғистонда эпидемиологик вазият мураккаблашуви туфайли кескин карантин чоралари киритилган. Республикада, хусусан ҳудудлараро автобус ҳаракати ва поездлар қатнови бутунлай тўхтатилган. Ҳукумат хабарига кўра, ушбу чекловлар 14 кун давомида сақланиб қолади. Буларнинг барчаси, албатта, фуқароларимизни Қозоғистон ҳудуди орқали қайтаришда маълум ташкилий қийинчиликлар туғдиради ва вақт талаб қилади. Қозоғистон ҳукумати билан музокаралар барча даражаларда олиб борилмоқда. Уларнинг натижалари ҳақида биз алоҳида хабар қиламиз.

Ушбу вазиятдан фойдаланиб Қозоғистон томонига май ва июн ойларида черагада тўпланиб қолган бир ярим мингдан ортиқ фуқароларимиз учун ажратилган транзит коридори учун миннатдорлик билдирмоқчиман.

- Маҳаллий ҳукуматлар томонидан фуқароларни вақтинчалик иш билан таъминлаш тўғрисида тклифлар борми? Ушбу таклифларга мигрантлар қандай муносабат билдиришмоқда.

− Биз Россия томонига ва маҳаллий ҳокимиятларга фуқароларимизга кўрастилаётган ёрдам учун миннатдорлик билдирмоқчимиз. Вилоят ва туман маъмуриятлари томонидан ватандошларимизни вақтинчалик жойлаштириш учун чодирли лагерлар ташкил қилинган. Айрим фуқароларимиз ҳар доим ҳам йўл четидан кўра керакли шароитлар яратилган ушбу лагерларга ўтишни ҳар доим ҳам хоҳламайди, лекин бу бошқа масала.

Самара ва Оренбург вилоятлари ҳукуматлари биз билан биргаликда Ўзбекистон фуқароларга чегаралар очилгунча ишлаб туриш учун муносиб тўлови, яшаш  жойи ва овқати билан таъминланган бир неча минг вакансиялар таклиф қилишди.

Ундан ташқари фуқаролар билан маҳаллий меҳнат вазирликлар, Халқаро мигрантлар ҳуқуқий ташкилотлари вакиллари ишламоқда.  Иш берувчиларнинг ўзлари ҳам вакансиялар таклиф қилмоқда, лекин ушбу имкониятлардан фақатгина саноқли кишилар фойдаланишди, аксарият фуқаролар тўпланган жойларда кутишда давом этмоқда.

- Фуқаролар соғлиғи мониторинг қилинмлоқдами? Лагерда COVID-19 авж олмаслиги учун улар тиббиёт ходимлари томонидан кўрикдан ўтказилмоқдами?

— Россиялик шифокорлар жалб қилинган. Улар вақти-вақти билан фуқароларни кўрикдан ўтказмоқда, тушунтириш ва маслаҳат бермоқдалар. Касаллик хавфи кўпроқ таҳдид солаётган ҳомиладор ва ёш болали аёллар, касаллар ва кекса ёшли фуқароларга алоҳида эътибор берилмоқда.

− Ўзбекистон дипломатик ваколатхонаси маблағсиз қолган фуқароларга ватанига қайтиш учун қандай тавсиялар бериши мумкин? Улар қонун бузмаслик ва ўз соғлиқларини хавф остига қўймасликлари учун қаерга мурожаат қилишлари мумкин?

− 5 июлдан бошлаб Қозоғистонда ва 10 июлдан Ўзбекистонда COVID-19га қарши кураш доирасида қаттиқ карантин чоралари киритилган. Ўзбекистон ва Россияга амалга оширилаётган чартер парвозлари сони камайтирилган. Россияда коронавирус тарқалиши билан боғлиқ вазият барқарорлашган. Олдин жорий этилган чеклов чоралари бекор қилинмоқда, саноат корхоналари, савдо объектлари ва бошқа ташкилотлар ишга тушмоқда, демак янги иш ўринлари ҳам пайдо бўлмоқда.

Мураккаб шароитда фуқароларимиз ижтимоий тармоқ ва мессенжерларда шубҳали манбаалардан тарқатилаётган ёлғон хабарларга ишонмасдан, Россия-Қозоғистон давлат чегарасига боришга шошилмасдан, хотиржамликни сақласа - мақсадга мувофиқ бўлади.  Россияда вазият кун сайин яхзшиланиб, ватандошларимиз ишга жойлашиши учун янги имкониятлар пайдо бўлмоқда. Ушбу жараёнга Россиянинг турли ҳудудларидаги бош консулларимиз ҳам, Ташқи меҳнат миграцияси ваколатхоналари ҳам ўз ҳиссаларини қўшишга тайёр. Ким уйга қайтишга қатъий қарор қилган бўлса, онлайн рўйхатга ёзилиб ўз навбатини кутиб туриши керак.

Биз ҳозирги шароитларда ўзбекистонликлар Россияда қандай қийинчиликларга дуч келаётганидан хабардормиз. 14 майдан бошлаб "Меҳр" акцияси ишга тушган. Ушбу тадбир доирасида айни дамда 35 миллион рублдан ортиқ моддий ёрдам кўрсатилган.

Ушбу ёрдам имконияти чекланган фуқаролар, қарамоғида 2 ёшгача болалари бўлган ёки  7 ойдан катта ҳомиласи бўлган аёллар,   COVID-19га чалинган ватандошлар ва талабаларга кўрсатилмоқда. Ёрдамга энг муҳтож кишиларга Россиянинг турли шаҳарларида хостелда туриш учун шароитлар яратилган.

Коронавирус пандемияси - бу бутун дунёга келган офатдир. Лекин ушбу мураккаб шароитда алоҳида кишилар фуқароларнинг соддалигидан фойдаланиб, ўз ватандошларини алдаш йўли билан пул ишлаб топмоқда. Бу биринчи навбатда ёлғон хабарлар тарқатиб, чегарагача трансфер ташкил қилганларга таалуқли. Улар жазо муқаррар эканлигини билишлари керак. Ўзбекистон Жиноят кодексида таалуқли модда бор.

Хусусан, ОАВ ва Интернетда ёлғон хабарлар тарқатгани учун БҲМнинг 200 бараваридан 400 бараваригача (4,6 - 9,2 тыс. $) ёки 360 соат жамоат ишлари белгиланган. Шунигдек алоҳида ҳолларда 2 йилдан 3 йилгача мажбурий меҳнат ёки озодликни чеклаш билан ҳам жазоланиши мумкин.

Россия қонунчилигида ҳам оғироқибатларга олиб келган ёлғон хабарлар тарқатгани учун 300 мингдан 2 миллион рублгача жаримага тортиш ёки 5 йилгача қамоқ жазоси берилиши мумкин.

80