Сурия кундалиги: Россия патрулларига ҳужумлар ва АҚШ фаоллашуви

704
(Янгиланган 14:34 23.06.2020)
Сурияда йўқ қилинмаган террорчи отрядлари тинчлик ўрнатиш жараёнига халал беришга ҳаракат қилишмоқда, лекин очиқ кураш учун уларнинг кучи қолмаган.  

Қолган-қутган террорчи гуруҳлар ва ғарбий мамлакатлар қаршилигига қарамасдан Россия Сурияда босқичма-босқич тинчлик ўрнатиш  жараёнини давом эттирмоқда. Россия ҳарбий патрули кучайтирилиб, жанговар ҳаракатлар бекор қилинган ҳудудлар кенгаймоқда. Тинч ҳаёт тарзига қайтаётган Сурия аҳолиси сони тобора ошиб бормоқда.

Лекин Сурия Республикаси ҳудудида вазият мукаммаллигича қолмоқда. Баъзи-баъзида ИД* ва бошқа турли гуруҳ жангарилари фаоллашуви кузатилмоқда. Россия Мудофаа вазирлиги хабарига кўра Сурия ҳудудида террорчи гуруҳлар таъсири остида бўлган ҳудудлар сақланиб қолмоқда. 

Айни дамда Россия ҳарбий гуруҳининг асосий ҳаракатлари Идлиб тинчлик ўрнатиш ҳудудига қаратилган. У ерда Россия ва Туркия биргаликда М-4 трассаснинг муҳим аҳамиятга эга бўлган қисмида патрул назоратини йўлга қўйишган. (Путин ва Эрдўғоннинг 2020 йилнинг 5 мартдаги келишувига асосан)Шунингдек, 6 мартдан бошлаб Россия ва Туркия келишувига асосан ҳудудда жанговар ҳаракатларни тўхтатиш тартиби кучга кирган. Ҳозирча йўқ қилинмаган террорчи отрядлари тинчлик ўрнатиш жараёнига халал беришга ҳаракат қилишмоқда, лекин очиқ кураш учун уларнинг кучи қолмаган.   

Яқинда, 16 июн куни жангарилар Россия ва Туркия кучлари биргаликлар патрул қилиш йўналиши бўлган Эриха ва Урум-эль-Жауза  аҳоли пунктлари оралиғида жангарилар теракт уюштиришга ҳаракат қилишди. Қўлбола портловчи мослама ишга туширилиши оқибатида россия бронетранспортери енгил шикастланди. Қўшма патрулнинг шахсий таркиби зарар кўрмади.

Ундан ташқари Сурия шимолида, Кобани шаҳри ҳудудида 9 июн куни Россия ҳарбий полицияси патрули йўналишида қўлбола мина портлатилган эди. Май охирида эса Идлиб тинчлик ўрнатиш ҳудудида М-4 трассасида Туркия патрули йўналишида фугас бомбаси портлатилган, ҳарбийлардан бир киши қурбон бўлган эди.

Сурия шимолида Россия БТР-82А бронетранспортери ҳамда "Тигр" автомобили яқинида терактлар уюштирилишига қармасдан жиддий талофат кўрилмагани - бу Мудофаа вазирлигининг ҳарбий хизматни ташкил қилишга бўлган ёндашувини ҳамда шахсий таркиб ҳаётини сақлаб қолишга қаратилган ҳаракатларининг самарадорлигини кўрсатади. Россия ҳарбий муасаси Сурияда фойдаланилаётган зирҳли техника паркини кенгайтирмоқдава кучайтирмоқда. Яқинда у ерга "2Тайфун" номли радиотўсиқ яратиш имконига эга бўлган энг янги зхирҳли автомобил олиб келинди. 

Россия ҳарбий патрулларининг фаоллиги фақатгина Идлиб вилоятида эмас. Ми-8АМТШ ва Ми-35 вертолётлари ҳимояси остида улар Сурия ҳукуматига бўй сўнмаётган вилоятларда тинчлик ўрнатиш билан шуғулланмоқда. Евфрат ортида Сурия давлат чегараси бўйлаб 300 километрлик янги назорат йўналиши ташкил қилинган. 

Россиянинг Суриядаги ҳарбий операциялари давомида (2015 йилнинг 30 сентябридан бошлаб) 300 дан ортиқ энг замонавий қурол намуналари синовдан ўтказилди, 87 мингдан ортиқ жангарилар йўқ қилинди. (улар орасида 5 мингга яқин МДҲ фуқаролари ҳам бўлиши мумкин)

Ғарб фаоллиги 

Пентагин 10 июн куни эълон қилган баёнотида АҚШ Сурияда узоқ вақт қолишни режалаштирмаётганини эълон қилган эди. Ваҳоланки АҚШ президенти Дональд Трамп 3 йил олдин Ироқда ИД устидан тўлиқ ғалабага эришилганини эълон қилган эди. Лекин АҚШ томонидан қўшнларни олиб чиқишга қаратилган ҳаракатлар сезилмаяпти. Америка қўшинлари Сурияда ноқонуний (БМТ санкцияларисиз ва Сурия расмий ҳукумати таклифисиз) қолиши бугунга қадар давом этмоқда.

Америка ҳарбийлари 16 июн куни Ироқдан Сурия шимоли-шарқига 45та юк автомобилидан иборат бўлган, ҳарбий техника, зирҳли автомобиллар ва ёнилғи солинган цистерналар ортилган колонна жўнатишди. Колонна Сурия ҳудудига Хасеке вилоятидаги аль-Валид ноқонуний чегара пости орқали кириб келди ва нефтга бой вилоятда жойлашган америка ҳарбий базаси томон йўл олди. АҚШнинг бундай ҳаракатларини Дамашқ оккупация деб атайди,Вашингтоннинг ушбу ҳаракатларининг асосий мақсади эса - нефт конлари устидан назоратни сақлаб қолиш деб ҳисоблайди. 

АҚШнинг Сурияга қарши киритилган янги санкциялари, биринчи навбатда тинч аҳолига зарар етказмоқда. Қўшма штатларда 17 июнда "Сурия тинч аҳолисини ҳимоя  қилиш тўғрисидаги" қонун кучга кирди. Россия ТИВи ушбу қонун ҳақида "БМТ Хавфсизлик Кенгашини четлаб ўтган ҳолда киритилган бир томонлама чекловлар" деди. Улар Сурияга дори-дармон, компьютер ва бошқа юқори технологияли тиббий ускуналар (рентген сканерлар, сунъий нафас олиш ускуналари, диализ ва нурли терапия машиналари) олиб киришни чеклайди. 

 

704
Ученые НАСА обнаружили на Марсе странную дыру

Марсда шўр сувли кўл аниқланди

146
Бир гуруҳ италиялик олимлар Марснинг жанубий қутбида музликлар остида шўр сувли кўлларни аниқладилар.

ТОШКЕНТ, 30 сен — Sputnik. Италиялик олимлар Марснинг жанубий қутбида музликлар остида шўр сувли кўлларни аниқлади. Бу ҳақда РИА Новости Nature Astronomy’га асосан хабар қилди.

Астрономлар кашфиётни Mars Express орбитал қурилмаси ёрдамида 2010 йилдан 2019 йилгача олинган маълумотлар асосида амалга оширилди.

Тадқиқотчиларнинг фикрига кўра, тармоқ 4та сув ҳавзасидан иборат бўлиб, уларнинг энг каттаси тизимнинг марказида жойлашган ва эни 30 километрни ташкил қилади. Кўллар бир ярим километр чуқурликда жойлашган.

Олимлар таъкидлашича, сувнинг мавжудлиги Марсда ёки унинг юзасида микроблар мавжудлиги ҳақидаги тахминлар эҳтимолини оширади, аммо бу фаразни тасдиқлаш учун қўшимча тадқиқотлар ўтказиш зарур.

146
ресс-секретарь президента РФ Дмитрий Песков

Кремль Байденнинг “Путин кучукчаси” ҳақидаги гапига муносабат билдирди

234
АҚШ президентлигига номзод Жо Байден биринчи мунозаралар чоғида Трампни “Путиннинг кучукчаси” деб айтди.

ТОШКЕНТ, 30 сен — Sputnik. АҚШ президентлигига номзод Жо Байденнинг Трамп “Путиннинг кучукчаси” деб айтган сўзлари АҚШ сиёсий маданиятининг намоён бўлишидир. Бу ҳақда Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков маълум қилди.

“Биз дунёдаги ҳамма каби АҚШдаги сайлов кампаниялари жараёнини кузатяпмиз. Биз бефарқ бўлиб қололмаймиз, чунки у жаҳоннинг энг йирик иқтисодий давлатларидан бири. Албатта, АҚШда янги сиёсий маданияти, сайлов маданияти намоён бўлишини кузатмоқдамиз”, - деди Песков. Унинг сўзларидан РИА Новости иқтибос келтирган.

Амалдаги АҚШ президенти Дональд Трамп ва Демократик партиядан давлат раҳбари лавозимига номзод Жо Байденнинг биринчи мунозаралари 29 сентябрь куни бўлиб ўтди. У 95 дақиқа давом этди. Америка марказий телеканаллари номзодлар мунозараларини тўғридан-тўғри эфирга узатди.

Президентликка асосий даъвогар Трамп ва Байден мунозаралар давомида бир-бирини гапини ҳамиша бўлиб турди ва бир-бирини турли муаммоларда айблади. Шунингдек, қўпол иборалардан фойдаланишди.

АҚШ президенти сайловлари 3 ноябрь куни бўлиб ўтади. Унга қадар президентлик курсисига асосий даъвогар Дональд Трамп ва Жо Байден жонли эфирда яна икки марта юзлашиши керак.

234
Ракетные установки Азербайджана ударили по Нагорному Карабаху

Қорабоғдаги зиддийлашув ва дронни қўллашдаги "сурия" тажрибаси

85
Тоғли Қорабоғдаги ҳарбий ҳаракатлар можаро томонларининг технологик жиҳатдан сезиларли тараққий этганини намоён қилмоқда, деб ёзади ҳарбий шарҳловчи Александр Хроленко

Озарбайжон ва Арманистон қўшинлари разведка ва зарба учувчисиз учиш қурилмалари (УУҚ)дан - "сурия тажрибаси"ни ҳисобга олган ҳолда фаол фойдаланишмоқда. Бу табиийки жонли куч ва техникада йўқотишлар сони ортишини келтириб чиқармоқда.

Яқин ўтмишда рўй берган худди шу сингари жанговар ҳаракатлардан фарқли ўлароқ, Қорабоғдаги ҳозирги оғир аслаҳалар қўлланилаётган зиддият жанг майдонида олинган видео билан кечаётганига гувоҳ бўлмоқдамиз. Бу кадрларда Озарбайжон ва Арманистоннинг ҳавода мунтазам кузатилаётган разведка ва зарба дронларини кўриш мумкин.

Арманистон ҳарбий идораси маълумотларига кўра, озарбайжон қўшинлари 29 сентябрь куни арман ҳудуди Варденис шаҳрида жойлашган ҳарбий қисм бўйлаб туркияда ишлаб чиқарилган дрон ёрдамида авиазарба беришди. Сал олдин Озарбайжон Мудофаа вазирлиги Арманистон қуролли кучлари Қорабоғ билан чегаратуташув жойида аҳоли пунктлари Арманистон ҳарбий кучлари томонидан ўққа тутилгани ҳақида баёнот берган эди.

Позиция жанглари давом этмоқда, рақиблар бир-бирига алоҳида (нуқтали) зарба беришмоқда. Можаро ҳудудидан қочоқлар сезиларли оқимининг йўқлиги ҳам жанговар ҳаракатларнинг нисбатан босиқ характеридан далолат бермоқда.

Қайноқ осмон

Айни вақтда экспертлар ҳамжамияти фақатгина АР ва ОР ҳарбий идораларининг расмий маълумотига таянишлари мумкин. Қорабоғ кучлари гўёки 49та озарбайжон дронларини уриб туширган, ўз навбатида, арман армияси 18та УУҚдан жудо бўлган. Тахминимча, рақамлар ўта бўрттирилган.

Таққослаш учун, ўтган ўн йил мобайнида Тоғли Қорабоғда йигирмага яқин озарбайжон ва арман УУҚлари уриб туширилган эди. Аммо ҳар нега қарамай, минтақадаги дронлар уруши - бу ҳақиқат. Сурия тажрибаси эса шуни кўрсатмоқдаки, замонавий қуролли можароларда учувчисиз комплекслар аҳамияти мунтазам ортиб бормоқда.

Яқин келажакда жанговар ҳаракатлар стратегияси ва тактикаси кўп ҳолларда сунъий онгга эга бўлган разведка олиб бориш ва зарба бериш, юз ва ҳатто минглаб километрлардаги нишонларга "қўли етадиган" автоном учар аппаратлари томонидан белгиланади. Шу бугуннинг ўзида ҳам ЎЎҚлар томонидан жанговар ҳаракатлар зоналарида суткасига 24 соатлик назорат таъминланмоқда.

© Sputnik / Виталий Тимкив

Қорабоғ зиддиятида Боку асосан Исроилда ишлаб чиқарилган, 50 килогача юк кўтаришга қодир ва ҳаракат масофаси 250 км гача бўлган Aerostar, Hermes, Heron ва Harop дронларидан фойдаланмоқда. Бундай аппаратларни разведкада, ўт зарбасини тўғирлашда ҳамда рақибнинг жонли кучи ҳамда енгил зирҳланган техникасига қарши курашда бошқарилувчи жанговар захира сифатида қўллаш мумкин.

ЎЎҚ қимматбаҳо, ва Ҳаводан ҳужумга қарши мудофаа тизимлари воситалари учун етарлича сезилишга эга. Масалан, Hermes 20 миллион долларга яқин туради, аммо уни нишонга сари йўлда уриб туширишлари мумкин. Ҳаражатларни оптималлаштириш учун Озарбайжон исроилнинг Aeronautics Defense компанияси ишлаб чиқарадиган дрон-камикадзе "Орбитер-1К" Systemsнинг хилларидан бирига ўхшаш, ўз-ўзидан тўғирланадиган, кўринувчан ва инфрақизил диапазонларда кузатув оптик-электр тизимига эга, осмонни қўриқловчи "Зарба" жанговар захираларини лицензион ишлаб чиқарилишини йўлга қўйди.

Каттагина маблағга эга бўлмаган ҳолда, Ереван ўз мудофаа саноати имкониятларига таянмоқда. Арманистон "Крунк" типидаги енгил (20 килогача юк кўтариш ва ҳаракат масофаси 150 км бўлган) ҳамда тоғли жойлар учун арзон ва самарали бўлган ўта кичик "Базе" разведка ва зарба аппаратларини ишлаб чиқармоқда ва қўлламоқда. Арман армиясининг 95%дан ортиқ дронлари - маҳаллий ишлаб-чиқарувчилар маҳсулотидир.

Жанубий Кавказ барқарор дунё учун қайноқ нуқта ва юқори технологик қурол учун анча тор бўлиб қолмоқда. Бундай юқоритехнологик қурол борган сари кўпаймоқда. Аммо жанг майдонида томонларнинг бирининг тотал устуворлиги ҳозирча кузатилмаяпти.

85