Садыр Жапаров

“Қамоқдан президентликка”: Садир Жапаровга ўхшаган етакчилар кўп бўлганми?

522
(Янгиланган 14:41 13.01.2021)
Дастлабки маълумотларга кўра, Садир Жапаров 10 январ куни бўлиб ўтган президентлик сайловларида ғолиб бўлди. У 16 нафар рақибни 80 фоизга яқин овоз билан ортда қолдирди.

Айрим дунё етакчилари сиёсий олимпга чиқишдан аввал судланган ва озодликдан маҳрум этиш жойларида бўлишган. Sputnik Қирғизистон бундай давлат раҳбарлари рўйхатини тузди.

Жапаров сиёсатга тўғри жазони ўташ колониясидан қайтди, унга одамларни гаровга олиш айблов қўйилган. 4 октябрда бўлиб ўтган парламент сайловларининг дастлабки натижаларидан норозилиги сабабли бошланган тартибсизликлар вақтида тарафдорлар уни озод қилишди. Олти кун сўнг Жапаров мамлакат бош вазири лавозимига тасдиқланди. Беш кундан кейин у президент Сооронбай Жээнбековни истеъфога чиқишга мажбур қилди ва ўзи давлат раҳбари вазифасини бажаришга киришди.

"Қамоқ орқали" ҳокимиятга келган бошқа давлатларнинг раҳбарлари:

Фидель Кастро

Кубалик инқилобчи ва давлат арбоби 1953 йилда Сантьяго-де-Куба шаҳридаги Монкададаги ҳарбий казармага бостириб киришга муваффақиятсиз уринишидан сўнг қамоқхонага тушади. Айнан ўшанда биринчи марта "Озодлик ёки ўлим!" деган машҳур шиор янгради.

Фидель Кастро в национальной узбекской одежде выступает на митинге в колхозе Кзыл.
© Sputnik / Василий Малышев
Фидель Кастро в национальной узбекской одежде выступает на митинге в колхозе "Кзыл.

Инқилобий ҳаракат шафқатсизларча бостирилди, Фидел Кастрони ҳарбий трибунал суд қилди. У 15 йилга озодликдан маҳрум этилди, аммо 1955 йил май ойида жамоатчилик фикри босими остида исёнчи амнистия қилинди. Шу йили у Мексикага кетди.

Кастро даври 1959 йилда Кубада инқилоб ғалаба қозонганидан ва Фульхенсио Батиста диктатураси ағдарилгандан сўнг бошланган. Январ ойида Кастро армия қўмондонлигини ўз зиммасига олди, февралда эса ҳукумат бошлиғи лавозимини эгаллади. У мамлакатни деярли эллик йил - 2008 йилгача бошқарди. Сўнгги йилларда у давлатни бошқаришдан нафақага чиқди ва ҳокимиятни исёнчилар армиясида жанг қилган укаси Раулга топширди.

Иосип Броз Тито

Болқоннинг энг таниқли сиёсатчиларидан бири Иосип Броз Тито давлат раҳбари бўлишидан олдин икки марта қамоққа олинган. Бу биринчи мартада Биринчи жаҳон уруши пайтида юз берган, ўша вақтда у Австрия-Венгрия императорлик армияси таркибига жалб қилинган. Тито нима учун ҳибсга олинганлиги ҳақида аниқ маълумот йўқ. Бир версияга кўра, у исёнга даъват қилгани учун ҳибсга олинган, бошқасига кўра эса у руслар томон қочмоқчи бўлган. Нима бўлганидан қатъий назар, у тез орада тўлиқ оқланди.

Иосип Броз Тито
AFP
Иосип Броз Тито

1928 йилда иккинчи марта ҳибсга олинди, ўшанда Тито беш йил оғир меҳнатга ҳукм қилинган. У 1934 йил март ойида озод қилинган. Кейинчалик у Югославия Коммунистик партиясининг раҳбарларидан бирига айланди. 1948 йилда у бош вазир ва ташқи ишлар вазири бўлди ва 1953 йилда Тито президент этиб сайланди. У бу лавозимни умрининг охиригача - 1980 йил майигача эгаллаган.

Вацлав Гавел

1989 йил 29 декабрда Чехословакияда ҳукумат тепасига социалистик тузумни таниқли танқидчиси, драматург Вацлав Гавел келди. Аслида ҳеч қандай сиёсий тажрибага эга бўлмаган одам пост-коммунистик Чехословакиянинг биринчи президенти бўлди ва у қулаганидан кейин Чехия Республикасининг биринчи президенти бўлди.

Вацлав Гавел
© Sputnik / Борис Приходько
Вацлав Гавел

Ҳокимиятга келишдан олдин у бир неча бор ҳибсга олинган. Биринчи марта 1977 йилда давлат хизматчисига тажовуз қилганликда айбланиб, ҳибсга олинда. Гавел бир неча ой қамоқда ўтирди, сўнгра иш тўхтатилди. 1979 йилда у яна - давлат тўнтаришига уриниш учун ҳибсга олинган ва 4,5 йилга озодликдан маҳрум қилинган. Кейинчалик Гавел сохта айбловлар билан яна иккита қамоқ жазосини олди. Ниҳоят, у президент этиб сайланишидан олти ой олдин озодликка чиққарилган.

Уго Чавес

Қаттиққўл ва харизматик Венесуэла етакчиси Уго Чавес 1992 йил бошида президент Карлос Андрес Пересни ҳокимиятдан ағдаришга уриниш муваффақиятсиз тугагандан сўнг қамоққа тушди. Полковник Чавес ҳукуматга таслим бўлишидан олдин, унинг яширин ҳаракати томонидан уюштирилган давлат тўнтаришига уриниш 18 кишининг умрига зомин бўлди ва 60 киши жароҳатланди.

Уго Чавес
© Sputnik / Антон Денисов
Уго Чавес

Бўлажак президент икки йилни қамоқда ўтказди,  кейинчалик "Бешинчи республика учун ҳаракат" партиясини тузди. Чавес ҳукуматни куч билан ағдариш тарафдори эди, аммо у тактикасини ўзгартириб, 1998 йилда бўлиб ўтадиган президент сайловларига номзодини қўйди. Натижада у 56 фоиз овоз тўплаб, тинч йўл билан ҳокимият тепасига келди. Кейинчалик Чавес уч марта - 2000, 2006 ва 2012 йилларда қайта сайланди.

Нельсон Мандела

Апартеид режимига қарши афсонавий курашчи Жанубий Африканинг биринчи қора танли президенти бўлишидан олдин 27 йил қамоқда ўтказди.

Нельсон Мандела
AP Photo / Theana Calitz
Нельсон Мандела

У биринчи марта 1956 йилда ҳибсга олинди. Мандела ва 156 Африка миллий конгресси фаоллари давлатга хиёнат қилишда айбланди, аммо тўрт йиллик суд жараёнида унга қўйилган айбловлар бекор қилинди.

Кўп ўтмай Мандела яна ҳибсга олинди - саботаж ва ҳукуматни зўравонлик билан ағдаришга уринишда айбланди. 1964 йилда у умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинди. У 27 йилнинг ўн етти йилини бир кишилик камерада ўтказди, у ерда олти ой давомида фақат битта ташриф ва битта хат олиш ҳуқуқига эга эди. Мандела эслашича, кирувчи хатлар кўпинча қамоқхона цензурасидан ўтмаган. Қамоқ пайтида у Лондон Университетида сиртдан таҳсил олди ва ҳуқуқшунослик бакалавр даражасига эга бўлган.

У фақат 1990 йилда, Жанубий Африканинг янги етакчиси даврида озод қилинди. Тўрт йил ўтиб, Мандела президентлик сайловларида ғолиб чиқди ва 1999 йилгача ушбу лавозимни эгаллади. 1993 йилда у "апартеид режимини тинч йўл билан тугатишда иш олиб боргани ва Жанубий Африкада янги демократия учун замин яратгани учун" Нобел мукофотига сазовор бўлди.

522
Теглар:
Европа, Венесуэла, Чехия, Куба, Фидел Кастро, президент, Садир Жапаров, Қирғизистон
Израильская модель Яэль Шелбия

Дунёдаги энг чиройли юзли модель “хейтерлар” танқидига учради

187
(Янгиланган 15:54 22.01.2021)
Январь ойида исроиллик модель Яель Шелбия - Independent Critics талқинига кўра, дунёдаги энг чиройли юзли модель деб тан олинган.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik. Исроиллик модель Яель Шелбия - дунёдаги энг чиройли юзли модель деб тан олинган. У ташқи қиёфаси сабабли интернетда кескин танқидга учрагани юзасидан шикоят қилди, деб хабар қилди The Sun.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Yael Shelbia (@yaelshelbia)

Январ ойи бошида 19 ёшли исроиллик модель Independent Critics талқинига кўра - дунёдаги энг гўзал 100 киши рўйхатида биринчи ўринни эгаллади. Овозлар сони бўйича модель таиландлик хонанда Лиза Манобан, австралиялик модель Мейку Вуллард ва тайванлик қўшиқчи Чжоу Цзиюни ортда қолдирди.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Yael Shelbia (@yaelshelbia)

Шелбия таъкидлашича, ушбу мақом унга айрим фойдаланувчиларнинг салбий муносабатини олиб келмоқда.

"Мен доимий равишда мухлислардан севги ва қўллаб-қувватлашни оламан, лекин менга кўп хабарлар келади, тан олишим керакки, улар айримлари – жуда ёқимсиз. Хейтерлар ташқи қиёфам бўйича ҳақоратомуз изоҳларни ёзишади, мен бунга эътибор бермасликка ҳаракат қиламан", - деди у.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Yael Shelbia (@yaelshelbia)

Шелбия 16 ёшида модель сифатида иш бошлади. Уч йилда у Dolce & Gabbana, Versace, L"Oreal, KKW Beauty, Kylie Cosmetics, FINNEY mobile ва бошқа брендлар билан ҳамкорлик қилишга эришди.

187
Теглар:
интернет, фото

Россия армияси “Пенициллин” - янги разведка қуролини олди

259
(Янгиланган 12:43 22.01.2021)
"Пенициллин" – душман артиллерия ва ракета қуроллари координатасини иссиқлик ва товуш ёрдамида аниқлаб электрон харитага киритади.

ТОШКЕНТ, 22 янв — Sputnik. Россия армиясида "Пенициллин" номли энг янги разведка мажмуаси ишга тушди, деб хабар қилмоқда РИА Новости "Вега" концерни ахборотига асосан. 

“2020 йилнинг декабрь ойида буюртмачига "Пенициллин" мажмуасининг биринчи партияси етказиб берилди”, - деди "Вега" концерни директори Вячеслав Михеев.

"Пенициллин" – душман артиллерияси ва реактив зарба бериш воситаларининг жойлашган жойини аниқлаш учун фойдаланиладиган разведка мажмуасидир.

"Пенициллин" – душман артиллерия ва ракета қуроллари координатасини ради тўлқин ёрдамида эмас, янги принцип – иссиқлик ва товуш (шовқин) ёрдамида аниқлайди. Шу сабабли унга радиоэлектрон босим таъсир қилмайди ва радиотўлқин туфайли ўзини ошкор қилмайди.

"Пенициллин" кундузи ҳам тунда ҳам, ҳавонинг -40 +50 даражасида ҳам ишлаши мумкин. Мажмуа юқори аниқлик ва тезликда ишлайди. Нишон координаталари ҳақида маълумот олиш учун 5 сони керак бўлади ва нишон электрон харитага киритилади.

"Пенициллин" мажмуасини КамАЗ автомобилига ўрнатиш мумкин. Унинг оптик-электрон разведка тизими баланд кўтариладиган устунга ўрнатилади.

259

Республикадаги мактаблар аҳволига қараб 8та тоифага бўлинган вазирлик

13
(Янгиланган 16:16 22.01.2021)
Энг оғир вазият - кичик мактаб филиалларида бўлгани сабаб, ушбу филиаллар ўрнига катта синфлар ҳам ўқиши мумкин бўлган 200 ўринли мактаблар қуришни режалаштирган.

ТОШКЕНТ, 22 янв – Sputnik. Ўзбекистонда мактаблар умумий ҳолати, мавжуд инфратузилмаси ва бошқа  кўрсатгичлари бўйича ўзига хос сифат тоифаларига бўлинган ва уларни янгилаш вазият энг ёмон бўлган жойлардан бошланмоқда.

Бу ҳақида Халқ таълими вазири ўринбосари Иброхим Жураев АОКАда бўлиб ўтган матбуот анжуманида.

"Мактабларнинг инфратузилмаси бўйича, яъни талаб этиладиган ўқувчилар сиғими, спорт зали, филиали, иситиш тизими, умуман мактабнинг тўлиқ фаолияти учун зарурий шароит ҳолати бўйича таҳлиллар мавжуд.

Мактаблар ҳолатини бирма-бир кўриб, хатловдан ўтказиб, ўзимиз учун алоҳида категоряларга ажратиб олганмиз. Ўта оғир, оғир, ўрта, яхши ва жуда яхши – деган тоифаларга ажратиб олганмиз.  

Очиқ айтиш керак, ўта оғир ва оғир ҳолатлар ҳам мавжуд. Ўта оғир тоифага мактаб филиаллари киритилган. Аҳволи аянчли бўлган мактабларимиз ҳам бор. Олдин аҳолини ҳашар йўли билан жалб этиш орқали 20, 30, 50 та болага мўлжалланган мактаб филиаллари қурилган.

Энди бу филиаллар ўрнига шу маҳалла ва атрофда яшайдиган 5-11 синф ўқувчилари узоққа қатнаб ўқимаслиги учун камида 200 қувватга эга мактабларни қуриш режалаштирилган.

Бунинг яна бир эътиборли жиҳати — яхши, замонавий мактаб бўлганидан сўнг малакали ўқитувчиларни жалб қилиш имконияти мавжуд бўлади", - дейди вазир ўринбосари.

2018-2020 йилларда республика бўйича 294 минг қўшимча ўқувчи ўрни яратилган. Бугунги кунда Республикада  10 мингдан ортиқ мактаб фаолият юритмоқда.

13